Gửi bình luận
ĐNO - Mỗi ăn bán trú là kết quả của nhiều khâu nối tiếp, từ lựa chọn nhà cung cấp, kiểm soát nguyên liệu, chế biến, giao nhận đến giám sát tại trường. Khi trách nhiệm được phân định rõ và thông tin được công khai, bữa ăn học đường có thêm nền tảng để bảo đảm an toàn, chất lượng và tạo sự yên tâm cho phụ huynh.
ĐNO - Mỗi bữa ăn bán trú là kết quả của nhiều khâu nối tiếp, từ lựa chọn nhà cung cấp, kiểm soát nguyên liệu, chế biến, giao nhận đến giám sát tại trường. Khi trách nhiệm được phân định rõ và thông tin được công khai, bữa ăn học đường vì thế sẽ tuân thủ chất lượng an toàn thực phẩm, tạo sự yên tâm cho phụ huynh.
Bữa ăn bán trú trở lại ở nhiều trường trong những tuần đầu năm học 2026 - 2027 giúp phụ huynh trút bớt gánh nặng đưa đón con giữa trưa, song cũng đặt ra không ít băn khoăn về thực đơn, khẩu phần và an toàn vệ sinh.
Bếp ăn trong trường
Ngày 17/9, Trường Tiểu học Ngô Quyền, phường Quảng Phú tổ chức bữa ăn bán trú đầu tiên của năm học. Trường có 2.375 học sinh, trong đó 1.650 em đăng ký bán trú. Mỗi suất ăn có giá 25.000 đồng, gồm bữa trưa và bữa phụ buổi xế. Hằng ngày, hình ảnh khay cơm được đăng trên website và gửi vào các nhóm Zalo để phụ huynh theo dõi.
Bà Trịnh Thị Hồng, Hiệu trưởng nhà trường cho biết, trước khi tổ chức, trường phát phiếu lấy ý kiến, trao đổi tại từng lớp rồi thống nhất phương án trong hội nghị cha mẹ học sinh toàn trường.
"Việc tổ chức bán trú phải xuất phát từ nhu cầu thực tế của phụ huynh. Sau khi lấy ý kiến từng gia đình, chúng tôi tiếp tục trao đổi tại các cuộc họp lớp và hội nghị cha mẹ học sinh toàn trường. Khi phụ huynh thống nhất, trường mới triển khai các bước tiếp theo về nhân sự, cơ sở vật chất và tổ chức bữa ăn", bà Hồng nói.
Ở bậc mầm non, thời gian ăn, ngủ, vệ sinh đều cần người theo sát. Trường Mầm non Xuân Phú có 817 trẻ ở 38 lớp, tổ chức 9 bếp ăn. Theo bà Nguyễn Thị Diệp, Hiệu trưởng nhà trường, sau sáp nhập, trường rà soát điều kiện ăn, ngủ, trang thiết bị bán trú tại từng điểm và phân công người phụ trách các khâu.
Tại Trường Mầm non Nam Phước, quy mô sau sáp nhập lên 50 lớp, khoảng 1.300 trẻ, 12 điểm trường tương ứng với 12 bếp ăn. Bà Nguyễn Thị Hoa, Hiệu trưởng nhà trường thông tin, 27 nhân viên cấp dưỡng phải duy trì đồng thời nhiều phần việc tại tất cả điểm trường.
"Mỗi ngày, trường kiểm tra từ lúc tiếp nhận thực phẩm, trong quá trình sơ chế đến khi thức ăn được chế biến. Lãnh đạo, nhân viên cấp dưỡng và phụ huynh cùng tham gia giám sát để bữa ăn của trẻ được theo dõi thường xuyên", bà Hoa cho biết.
Mỗi cấp học có một cách điều hành, tổ chức bếp ăn riêng. Tiểu học có số lượng suất ăn lớn, còn mầm non phải theo dõi khả năng ăn, khẩu vị của từng trẻ và tổ chức giờ ngủ sau đó. Ghi nhận thực tế cho thấy, các trường học đều hướng tới việc giữ cho trẻ ăn đủ, nghỉ đủ và trở lại buổi học chiều trong trạng thái ổn định.
[VIDEO] - Hiệu trưởng các trường học chia sẻ về việc tổ chức bếp ăn bán trú:
Phụ huynh nhìn vào bếp ăn
Hằng tuần, vào bất kỳ ngày nào, ông Nguyễn Văn Đức, đại diện Hội Cha mẹ trẻ Trường Mầm non Nam Phước, đều đến trường ít nhất một lần để kiểm tra bếp ăn. Có hôm ông đến lúc nhà cung cấp giao thịt, có hôm gần trưa để xem các cô nấu và chia thức ăn.
"Tôi thường lên trường xem việc nhập thực phẩm, nhất là thịt và nguyên liệu đưa vào bếp. Có tuần tôi đến vào buổi trưa để xem có đúng như quy trình nhà trường đã thông tin hay không. Qua những lần trực tiếp kiểm tra, gia đình yên tâm hơn", ông Đức cho biết.
Ở Trường Tiểu học Tam Kỳ, ông Lê Xuân Vinh, đại diện Ban phân hội phụ huynh cho biết, phụ huynh đã bàn bạc thống nhất tiếp tục duy trì hình thức nấu ăn tại trường. Với 3.264 học sinh, trong đó có 2.470 em đăng ký bán trú, việc này tác động trực tiếp đến lịch đưa đón và công việc của nhiều gia đình.
"Những ngày chưa tổ chức bán trú, phụ huynh rất vất vả trong việc đưa đón và ăn uống của các cháu. Khi bếp ăn hoạt động trở lại, phụ huynh rất mừng. Điều chúng tôi quan tâm nhất vẫn là thực phẩm phải bảo đảm, quy trình chế biến được kiểm soát và bữa ăn đáp ứng sức khỏe của học sinh", ông Vinh chia sẻ.
Ông Nguyễn Văn Hòa, Trưởng ban Đại diện cha mẹ trẻ Trường Mầm non Tam Kỳ 1 tham gia vào việc tổ chức bếp ăn từ lúc nhà trường làm việc với các đơn vị cung cấp. Khi bếp vận hành, phụ huynh tiếp tục kiểm tra đột xuất khu vực chế biến và điều kiện vệ sinh.
"Ban đại diện cha mẹ trẻ thường xuyên kiểm tra bếp ăn đột xuất. Nếu thấy nội dung nào chưa phù hợp, chúng tôi báo lại với lãnh đạo nhà trường. Phụ huynh có con còn nhỏ nên rất để ý đến vệ sinh, từ khu vực bếp đến tô, chén, bát, đũa dùng hằng ngày", ông Hòa nói.
Với phụ huynh, câu chuyện cuối cùng vẫn là con ăn có đủ, món có hợp khẩu vị, dụng cụ có sạch và thực phẩm được kiểm tra ra sao trước khi nấu. Việc được quan sát và phản hồi giúp họ có thêm cơ sở để gửi con ở lại trường cả ngày.
[VIDEO] - Đại diện phụ huynh chia sẻ về việc kiểm tra, giám sát bữa ăn bán trú tại nhà trường:
Một khay cơm đến tay học sinh chỉ mất vài phút phân chia, nhưng đằng sau đó là hành trình dài của thực phẩm từ nơi sản xuất, đơn vị cung ứng, phương tiện vận chuyển đến khâu tiếp nhận, sơ chế và chế biến. Trước các yêu cầu mới về an toàn thực phẩm, từng mắt xích đều đang được nhà trường và cơ quan quản lý kiểm soát chặt chẽ hơn.
Từ cổng trường vào bếp
Khoảng 6 giờ 30 phút mỗi sáng, thực phẩm được chuyển đến các bếp ăn của Trường Tiểu học Tam Kỳ. Năm học này, trường ký hợp đồng với 14 đơn vị cung ứng thực phẩm. Trước khi rau, thịt hay đồ khô được đưa vào khu vực sơ chế, tổ nhận hàng và tổ giám sát đều kiểm tra nguồn gốc, số lượng cũng như cảm quan của từng lô hàng.
Bà Bùi Thị Diễm, Hiệu trưởng nhà trường cho biết, UBND phường Tam Kỳ tham gia thẩm định hồ sơ của các đơn vị có nhu cầu cung cấp thực phẩm, sau đó nhà trường lựa chọn đơn vị phù hợp để ký hợp đồng. Khi hàng được giao mỗi ngày, việc kiểm soát luôn được bắt đầu ngay từ cổng bếp.
"Đối với nhà trường, nhiệm vụ đầu tiên khi tổ chức bếp ăn bán trú là kiểm soát thực phẩm đầu vào. Mỗi buổi sáng đều có tổ giám sát và tổ nhận hàng kiểm tra nguồn gốc, xuất xứ, số lượng cũng như cảm quan của thực phẩm. Sau khâu này, thực phẩm mới được đưa vào bếp để sơ chế và chế biến", bà Diễm nói.
Do đặc thù riêng, bếp ăn của Trường Mầm non Tam Kỳ 1 bắt đầu ngày làm việc sớm hơn. Khoảng 4 giờ 30 phút, thực phẩm cho bữa sáng được tiếp nhận; đến 7 giờ là nguồn hàng cho bữa trưa và bữa phụ buổi xế.
Trường có 19 lớp với 460 trẻ, 9 nhân viên cấp dưỡng tại 2 điểm trường. Bà Đỗ Thị Kiều, Hiệu trưởng nhà trường cho biết, hồ sơ nhà cung cấp phải được xem xét về tư cách pháp lý, điều kiện an toàn thực phẩm, nguồn hàng và khả năng truy xuất trước khi ký hợp đồng.
Tại Trường Mầm non Nam Phước, 12 bếp phục vụ khoảng 1.300 trẻ nên việc tiếp nhận và chế biến phải diễn ra đồng thời ở nhiều điểm. Mỗi bếp đều duy trì các bước kiểm tra nguyên liệu, sơ chế, chế biến và theo dõi bữa ăn trong ngày.
Sau khi nguyên liệu qua cửa bếp, các trường tiếp tục thực hiện quy trình chế biến một chiều, kiểm thực 3 bước và lưu mẫu thức ăn. Những thao tác nối tiếp này giúp nhà trường có căn cứ đối chiếu nếu một lô hàng, món ăn hay công đoạn chế biến phát sinh vấn đề.
[VIDEO] - Đại diện nhà trường chia sẻ về quy trình tiếp nhận, chế biến và kiểm soát từng suất ăn trước khi đưa đến học sinh:
Truy ngược từng lô hàng
Ở Trường Tiểu học Ngô Quyền, thực phẩm được cung cấp theo từng nhóm hàng, phụ huynh tham gia hội đồng lựa chọn nhà cung cấp và UBND phường Quảng Phú hỗ trợ xem xét hồ sơ pháp lý trước khi trường ký hợp đồng.
Với thịt tươi sống, đường đi bắt đầu từ trước khi xe hàng đến cổng trường. Ông Nguyễn Văn Tài, Phó Giám đốc Công ty Cổ phần Peco Food (phường Hòa Xuân) cho biết, heo từ các trang trại liên kết tại Đà Nẵng được đưa về lò mổ tập trung của Hợp tác xã Dịch vụ sản xuất kinh doanh tổng hợp Hòa Phước, rồi chuyển tới xưởng pha lóc trước khi đưa đến đơn vị sử dụng.
"Ở từng giai đoạn đều có mã phục vụ truy xuất nguồn gốc và quy trình. Khi thực phẩm giao đến trường, mã đi cùng sản phẩm giúp thể hiện lại quá trình từ trang trại đến nơi tiếp nhận", ông Tài cho biết.
Thông báo ngày 23/9/2026 của Chi cục An toàn thực phẩm thành phố Đà Nẵng yêu cầu cơ sở tham gia Hệ thống truy xuất nguồn gốc thực phẩm cập nhật nguyên liệu đầu vào, nhà cung cấp, nguồn gốc, lô sản phẩm cùng dữ liệu nhập, xuất. Hệ thống phải cho phép lần theo sản phẩm, lô nguyên liệu, nguồn cung, cơ sở sản xuất kinh doanh và chứng từ liên quan.
Dữ liệu và tình trạng kích hoạt tem, mã phải phản ánh đúng hoạt động cung ứng. Các cơ sở cung cấp thực phẩm cho trường học được yêu cầu chú trọng cập nhật nguồn cung và dữ liệu truy xuất.
Trong phụ lục đính kèm thông báo này, Peco Food tham gia truy xuất đối với thịt heo. Ngoài ra, một số đơn vị khác đang cung cấp thức ăn và suất ăn cho các trường học trên địa bàn thành phố ở các nhóm thịt heo, thịt bò, thịt gà và trứng gia cầm.
Hồ sơ pháp lý cho biết đơn vị đủ điều kiện cung ứng, còn dữ liệu từng lô hàng giúp xác định thực phẩm đã đi qua đâu. Khi thông tin được giữ liền mạch từ nguồn đến bếp, việc kiểm tra có cơ sở để lần ngược về đầu vào.
[VIDEO] - Đại diện nhà doanh nghiệp chia sẻ về quy trình cung cấp và nguồn gốc của thực phẩm trước khi đưa đến nhà trường:
Một bữa ăn bán trú có thể được nấu tại trường hoặc do đơn vị bên ngoài cung cấp, song đều cần cơ chế rõ ràng để xác định ai lựa chọn nhà cung ứng, ai kiểm tra thực phẩm, ai giám sát và ai xử lý khi xảy ra sự cố. Năm học 2026 - 2027, Công điện 64/CĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ cùng các chỉ đạo mới đang phân định trách nhiệm cụ thể hơn cho từng cấp quản lý, từng trường học và đơn vị cung ứng.
Rõ trách nhiệm từ cơ sở
Kế hoạch số 466/KH-UBND ngày 9/9/2026 do Phó Chủ tịch UBND thành phố Nguyễn Thị Anh Thi ký, yêu cầu kiểm soát chuỗi thực phẩm từ lựa chọn nguyên liệu, chế biến, bảo quản đến cung cấp suất ăn, đồng thời xác định rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm và thẩm quyền. Thành phố đặt mục tiêu 100% cơ sở giáo dục có bếp ăn tập thể, căng tin được kiểm tra định kỳ về điều kiện an toàn thực phẩm.
UBND xã, phường, đặc khu chịu trách nhiệm trực tiếp trước UBND thành phố đối với các cơ sở giáo dục thuộc phân cấp quản lý. Các trường phải giám sát chuỗi suất ăn, tiếp nhận phản ánh của phụ huynh trong vòng 24 giờ và công khai hằng ngày thông tin về nhà cung cấp, nguồn nguyên liệu, hóa đơn, thực đơn, hình ảnh suất ăn.
Tại Nam Phước, UBND xã tổ chức lựa chọn đơn vị cung cấp suất ăn cho Trường Tiểu học Nam Phước. Bà Nguyễn Thị Kim Liên, Phó Chủ tịch UBND xã cho biết, hội đồng thẩm định xem xét tư cách pháp lý, điều kiện an toàn thực phẩm, năng lực chế biến, bảo quản và vận chuyển. Ngày 5/10, UBND xã phê duyệt hồ sơ của một công ty trên địa bàn thành phố Đà Nẵng thực hiện cung cấp suất ăn cho trường.
"Hội đồng kiểm tra yêu cầu về an toàn thực phẩm, hồ sơ sức khỏe của nhân viên bếp ăn, quá trình chế biến, vận chuyển, điều kiện của bếp, kho chứa và cách phân khu các nhóm nguyên liệu. Sau khi đánh giá, hội đồng mới báo cáo UBND xã làm cơ sở phê duyệt", bà Liên nói.
Ở phường Quảng Phú, ông Nguyễn Văn Hiệu, Phó Chủ tịch UBND phường cho biết, công tác chuẩn bị bán trú được triển khai từ tháng 8. Sau khai giảng, Trường Tiểu học Ngô Quyền lấy ý kiến phụ huynh rồi tổ chức bữa ăn từ ngày 17/9. Phường thành lập đoàn kiểm tra hồ sơ nhà cung cấp, nguồn gốc thực phẩm, điều kiện bếp, quy trình chế biến và lưu mẫu.
"Đơn vị cung cấp phải có đầy đủ giấy tờ pháp lý theo yêu cầu, khu vực chế biến phải tổ chức đúng quy định về an toàn thực phẩm. Qua kiểm tra, những khâu chưa phù hợp sẽ được hướng dẫn để điều chỉnh", ông Hiệu cho biết.
[VIDEO] - Đại diện chính quyền địa phương chia sẻ về quy trình thẩm định hồ sơ đơn vị cung cấp thực phẩm hoặc bữa ăn bán trú cho nhà trường:
Giám sát để giữ niềm tin
Tại xã Xuân Phú, việc thẩm định nhà cung cấp được thực hiện cùng với rà soát điều kiện từng điểm trường. Ông Lê Công Phu, Phó Chủ tịch UBND xã cho biết, địa phương thành lập tổ thẩm định các đơn vị cung cấp thực phẩm, yêu cầu trường gửi hồ sơ về Phòng Văn hóa - Xã hội trước khi ký hợp đồng. Hồ sơ phải thể hiện tư cách pháp lý, điều kiện an toàn thực phẩm, năng lực cung ứng và nguồn gốc hàng hóa.
"Dù hợp đồng do UBND xã thực hiện hay giao lại cho nhà trường theo thẩm quyền thì đơn vị cung cấp trước hết phải đáp ứng các điều kiện cần thiết, bởi chất lượng và an toàn của suất ăn cho học sinh là yêu cầu hàng đầu", ông Phu nói.
Trường Tiểu học Xuân Phú có 1 trường chính, 3 phân hiệu và một số điểm trường, nhưng hiện mới tổ chức bán trú tại điểm chính do cơ sở vật chất còn khó khăn. Theo ông Phu, xã sẽ tiếp tục đầu tư để từng bước mở rộng khi các điểm còn lại đáp ứng điều kiện.
Ở phường Tam Kỳ, ông Trần Văn Hà, Phó Trưởng phòng Văn hóa - Xã hội phường cho biết, 7 trường mầm non và 1 trường tiểu học đang tổ chức bán trú cho gần 4.200 trẻ, học sinh. Ngày 2/10 vừa qua, đoàn liên ngành kiểm tra trực tiếp từ sơ chế, chế biến, phân chia thức ăn đến tổ chức cho học sinh ăn tại lớp.
Theo ông Hà, địa phương cần thêm hướng dẫn cụ thể về quy trình, thẩm quyền tổ chức bán trú, thực đơn dinh dưỡng theo độ tuổi và dữ liệu quản lý doanh nghiệp cung ứng.
"Khi thông tin của chuỗi cung ứng được kết nối, nếu xảy ra sự cố có thể truy xuất nhanh nguồn thực phẩm, xác định rõ sản phẩm đi từ đâu, qua những khâu nào và đến bếp ăn nào để xử lý nghiêm minh theo quy định pháp luật", ông Hà cho biết thêm.
Quy trình kiểm soát chặt chẽ đối với bữa ăn học đường thể hiện qua hồ sơ được kiểm tra kỹ lưỡng, thực phẩm được đối chiếu khi giao nhận, mẫu thức ăn được lưu đầy đủ, phụ huynh được trực tiếp giám sát và phản hồi khi cần.
[VIDEO] - Đại diện chính quyền địa phương chia sẻ về việc kiểm tra, giám sát bữa ăn bán trú tại nhà trường:
Nội dung: PHAN VINH - Đồ họa: TUYẾT TRINH