Đời sống

Hành động sớm để ứng phó El Nino:Nhận diện những tác động

HOÀNG HIỆP 28/07/2026 08:20

Thành phố Đà Nẵng đang lên phương án ứng phó 3 nhóm loại hình thiên tai chính có khả năng xảy ra dưới tác động của El Nino trong mùa mưa bão, gồm: ít bão và áp thấp nhiệt đới nhưng cường độ rất mạnh; tổng lượng mưa cả mùa ít, nhưng có khả năng xảy ra mưa cực đoan ở vùng đồng bằng và trung du (phía đông thành phố) gây ngập lụt, lũ quét, sạt lở đất; hạn hán, xâm nhập mặn, thiếu nước kéo dài trên diện rộng.

img_0010(1).jpg
El Nino đã gây hạn hán, xâm nhập mặn trên địa bàn thành phố Đà Nẵng từ cuối tháng 2/2026 đến nay. Ảnh: HOÀNG HIỆP

El Nino sẽ có cường độ rất mạnh

Theo bản tin dự báo, cảnh báo khí hậu thời hạn mùa mới nhất của Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, có khả năng rất cao El Nino đạt cường độ từ mạnh đến rất mạnh trong khoảng thời gian từ tháng 8 đến 10/2026, cường độ rất mạnh từ tháng 10 đến 12/2026 và trạng thái El Nino còn duy trì đến giữa năm 2027.

Còn theo nhận định của Cục Khí tượng thủy văn (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), diễn biến của El Nino lần này có sự tương đồng với một số đợt El Nino mạnh và rất mạnh xảy ra vào các năm 1982 - 1983 (rất mạnh), 1997 - 1998 (rất mạnh), 2015 - 2016 (cực mạnh) và 2023 - 2024 (mạnh).

Sở Nông nghiệp và Môi trường đã tổng hợp các nguồn thông tin dự báo và nhận định, từ tháng 8/2026 đến 5/2027, tại thành phố Đà Nẵng, nền nhiệt độ có khả năng cao hơn trung bình nhiều năm; gia tăng nguy cơ nắng nóng kéo dài và bốc thoát hơi nước cao.

Bên cạnh đó, lượng mưa trong mùa mưa bão có xu hướng thiếu hụt từ 20 - 40% so với trung bình nhiều năm. Dòng chảy trên các sông suy giảm đáng kể, lưu lượng nước chảy về các hồ chứa suy giảm, nguy cơ xảy ra hạn hán, xâm nhập mặn, thiếu nước ở mức rất cao, thậm chí có khả năng hạn hán khốc liệt tại một số khu vực ven biển và gây nguy cơ tác động cao đối với sản xuất nông nghiệp.

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu, vẫn có thể xuất hiện bão mạnh, mưa lớn cực đoan, lũ quét, sạt lở đất, ngập nước cục bộ… nên công tác phòng, chống thiên tai cần được tiếp cận theo hướng đa hiểm họa.

img_9799(1).jpg
Một số khu vực khai thác nước thô không đảm bảo lưu lượng, gây khó khăn trong công tác vận hành, cấp nước sinh hoạt của các nhà máy nước. Ảnh: HOÀNG HIỆP

Ông Trương Xuân Tý, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường nhìn nhận, theo dữ liệu của những năm El Nino trong quá khứ, ở hạ du lưu vực sông Vu Gia - Thu Bồn sẽ có những trận mưa cực đoan rất khó dự báo.

Do vậy, trong phương án ứng phó với thiên tai của năm nay và năm 2027, các địa phương lưu ý, xây dựng giải pháp ứng phó mưa cực đoan để chủ động triển khai.

Bên cạnh đó, theo nhận định của Cục Khí tượng thủy văn thì El Nino đạt cường độ từ mạnh đến rất mạnh trong mùa lũ nên khả năng xảy ra hạn hán, thiếu nước ở các hồ chứa lớn trên lưu vực sông Vu Gia - Thu Bồn trong 3 tháng mùa lũ là rất cao.

Tăng cường quan trắc, dự báo

Theo ông Trương Xuân Tý, Sở Nông nghiệp và Môi trường đang lo lắng việc tích nước của các hồ chứa trên lưu vực sông Vu Gia - Thu Bồn trong mùa lũ sẽ không được đầy hồ để cấp nước và điện trong mùa cạn năm 2027, nên cần hành động sớm.

Sở Nông nghiệp và Môi trường đã giao Chi cục Tài nguyên nước và Thủy lợi khẩn trương liên hệ với Cục Quản lý tài nguyên nước (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) để đề xuất, sớm ban hành nội dung sửa đổi quy trình vận hành liên hồ chứa trên lưu vực sông Vu Gia - Thu Bồn, kịp thời áp dụng ngay từ đầu mùa lũ năm 2026.

Các đơn vị quản lý, vận hành hồ chứa tiếp tục tăng cường quan trắc tự động lưu lượng nước về hồ để có dự báo theo thời gian thực nhằm phục vụ điều tiết, vận hành hồ chứa phù hợp...

dsc09576(1).jpg
El Nino đang gây tác động khiến một số đoạn sông cạn nước cục bộ. Ảnh: HOÀNG HIỆP

“Sở Nông nghiệp và Môi trường cũng đã lắng nghe ý kiến của các chuyên gia, nhà khoa học, đại diện đơn vị liên quan để hành động sớm và có phương án ứng phó sớm với El Nino cũng như điều chỉnh kế hoạch thực hiện các biện pháp khẩn cấp để bảo đảm cấp nước trên địa bàn thành phố phù hợp với thực tế và sát với dự báo diễn biến, tác động của El Nino”, ông Trương Xuân Tý nói.

Theo TS. Lê Hùng, giảng viên Khoa Xây dựng công trình thủy, Trường Đại học Bách khoa (Đại học Đà Nẵng), qua dữ liệu từ các đợt El Nino có cường độ mạnh trong quá khứ cho thấy tổng lượng mưa trong cả đợt đều giảm.

Dòng chảy trên các sông cũng suy giảm và gia tăng nguy cơ hạn hán, xâm nhập mặn, thiếu nước tại miền Trung.

Tuy nhiên, vẫn xuất hiện các trận mưa cực đoan do bão và áp thấp nhiệt đới. Với dự báo thiếu hụt lượng mưa trong mùa mưa năm nay, thành phố Đà Nẵng cần chuyển từ tư duy chỉ tập trung phòng lũ sang quản lý đồng thời rủi ro lũ và hạn hán.

Các hồ chứa trên lưu vực sông Vu Gia - Thu Bồn cần vận hành linh hoạt dựa trên dự báo khí tượng, thủy văn và cho phép điều chỉnh mực nước hồ trên cơ sở dự báo theo thời gian thực thay vì áp dụng cứng theo lịch.

“Đà Nẵng cần ưu tiên bảo đảm an ninh nguồn nước và chuẩn bị sớm các kịch bản hạn hán, xâm nhập mặn và thiếu nước trong mùa khô năm 2027. Đồng thời nâng cao năng lực dự báo mưa và dòng chảy về các hồ, đập để chủ động ứng phó với các loại hình thiên tai cũng như bảo đảm nguồn nước và an ninh năng lượng trong thời gian chịu tác động của El Nino”, TS. Lê Hùng đề nghị.

(0) Bình luận
x
Nổi bật
Hành động sớm để ứng phó El Nino: Nhận diện những tác động
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO