ĐNO - Trong bối cảnh Việt Nam đang từng bước hình thành thị trường carbon trong nước, việc xây dựng bộ tiêu chuẩn quốc gia cho tín chỉ carbon rừng được xem là bước đi quan trọng nhằm tạo hành lang pháp lý thống nhất, bảo đảm tính minh bạch và độ tin cậy cho các hoạt động giảm phát thải trong lĩnh vực lâm nghiệp.
ĐNO - Trong bối cảnh Việt Nam đang từng bước hình thành thị trường carbon trong nước, việc xây dựng bộ tiêu chuẩn quốc gia cho tín chỉ carbon rừng được xem là bước đi quan trọng nhằm tạo hành lang pháp lý thống nhất, bảo đảm tính minh bạch và độ tin cậy cho các hoạt động giảm phát thải trong lĩnh vực lâm nghiệp.
Dự thảo tiêu chuẩn quốc gia cho tín chỉ carbon rừng do Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm chủ trì, phối hợp với Tổ chức Quốc tế về bảo tồn thiên nhiên tại Việt Nam (WWF Việt Nam) thực hiện, đang được lấy ý kiến rộng rãi từ các chuyên gia, doanh nghiệp và địa phương có rừng.
Bà Nghiêm Thị Phương Thúy, chuyên viên Phòng Khoa học công nghệ và Hợp tác quốc tế (Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm) cho biết, trước đây Việt Nam chưa có bộ tiêu chuẩn riêng về tín chỉ carbon rừng nên các dự án phải dựa vào những tiêu chuẩn quốc tế như VCS, Gold Standard hay Plan Vivo.
Tuy nhiên, mỗi bộ tiêu chuẩn có cách tiếp cận khác nhau, đôi khi không hoàn toàn phù hợp với điều kiện rừng, hệ thống pháp lý và cơ chế giám sát trong nước.
.png)
Theo Đề án thành lập và phát triển thị trường carbon tại Việt Nam được Chính phủ phê duyệt tại Quyết định số 232 ngày 24/1/2025, Việt Nam sẽ xây dựng và vận hành thị trường carbon theo mô hình tập trung, bảo đảm nguyên tắc thị trường dưới sự quản lý, giám sát thống nhất của Nhà nước.
Trên thế giới, thị trường carbon tự nguyện hiện đang áp dụng nhiều bộ tiêu chuẩn như VCS (Verified Carbon Standard), TREES (REDD+ Environmental Excellence Standard), Gold Standard hay CCB (Climate, Community & Biodiversity). Các tiêu chuẩn này quy định chi tiết về phạm vi áp dụng, mức tham chiếu, tính bổ sung, an toàn xã hội, quy trình đo đạc - báo cáo - xác minh (MRV) và cơ chế công nhận kết quả.
[VIDEO] - Ông Dương Duy Khánh - Giám đốc dự án phục hồi rừng và phát triển sinh kế Quảng Nam (WWF Việt Nam) chia sẻ về việc đồng hành của các tổ chức quốc tế đối với việc xây dựng khung pháp lý cho kinh doanh tín chỉ carbon trong nước:
Từ ngày 6/10/2025, Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm đăng tải dự thảo Tiêu chuẩn kỹ thuật quốc gia cho tín chỉ carbon rừng nhằm tổ chức lấy ý kiến hoàn thiện hành lang pháp lý, dự kiến vào cuối năm 2026.
Khi được ban hành, đây sẽ là bộ tiêu chuẩn quốc gia đầu tiên tại Việt Nam quy định cụ thể các yêu cầu kỹ thuật liên quan tín chỉ carbon rừng, góp phần tạo nền tảng pháp lý cho thị trường trong nước. Đồng thời hỗ trợ Việt Nam thực hiện các cam kết quốc tế về giảm phát thải khí nhà kính trong khuôn khổ Đóng góp do quốc gia tự quyết định (NDC) và Thỏa thuận Paris.
Dự thảo tiêu chuẩn được nhóm chuyên gia của Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm phối hợp với các đơn vị, tổ chức xây dựng trên cơ sở đối chiếu nhiều bộ tiêu chuẩn quốc tế đang được áp dụng rộng rãi như VCS, TREES, REDD+ hay Gold Standard.
Điểm đáng ý của dự thảo là đề xuất tăng cường khả năng tham gia của Việt Nam vào các cơ chế trao đổi tín chỉ quốc tế theo Thỏa thuận Paris.
Tiến sĩ Vũ Tấn Phương, Giám đốc Văn phòng Chứng chỉ quản lý rừng bền vững cho biết, phần trọng tâm của dự thảo nằm ở hệ thống đo đạc, báo cáo và thẩm định phát thải - hấp thụ khí nhà kính, được xem là “xương sống” của thị trường carbon.
Mỗi dự án sẽ phải xác định ranh giới rõ ràng, lựa chọn phương pháp tính toán phù hợp với loại rừng (rừng tự nhiên, rừng trồng, rừng ngập mặn), xây dựng mức tham chiếu dựa trên dữ liệu quốc gia và tiến hành kiểm chứng độc lập theo ba cấp độ: dự án, địa phương và cơ quan thẩm quyền quốc gia.
Một tín chỉ chỉ có giá trị khi lượng carbon hấp thụ hoặc giảm phát thải được chứng minh bằng số liệu thực tế, minh bạch và được xác nhận bởi đơn vị độc lập.
Đối với khu vực miền Trung - Tây Nguyên, trong đó có Đà Nẵng, các chuyên gia đánh giá việc áp dụng tiêu chuẩn quốc gia về tín chỉ carbon rừng có ý nghĩa thực tiễn cao. Bởi đây là vùng có tỷ lệ rừng tự nhiên lớn, nhưng chịu tác động mạnh từ biến đổi khí hậu và áp lực sinh kế. Các hoạt động trồng rừng mới, khoanh nuôi tái sinh và quản lý rừng bền vững hoàn toàn có thể trở thành nguồn tín chỉ tiềm năng nếu được đo đạc và xác minh đúng quy chuẩn quốc gia.
Đà Nẵng hiện có diện tích rừng tự nhiên và rừng trồng chiếm khoảng 52% tổng diện tích tự nhiên, trong đó nhiều khu vực có thể tính toán được lượng hấp thụ carbon.
.png)
Theo ông Phương, để tiêu chuẩn thực sự đi vào cuộc sống, cần chú trọng đào tạo đội ngũ cán bộ kỹ thuật tại chỗ, có khả năng thực hiện đo đạc, báo cáo và xác minh độc lập. Đồng thời hoàn thiện cơ chế pháp lý để các dự án được đăng ký, phát hành và giao dịch tín chỉ trong nước.
Theo Phòng Khoa học công nghệ và Hợp tác quốc tế (Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm), nếu thiếu dữ liệu nền như bản đồ rừng, diện tích che phủ, biến động qua các năm thì dù có tiêu chuẩn, địa phương cũng khó áp dụng. Việc quản lý rừng hiện đại không thể dựa trên cảm tính mà cần hệ thống dữ liệu số hóa, minh bạch, đối chiếu được với bản đồ quốc gia.
Để phát triển hiệu quả thị trường carbon, Việt Nam cần coi trọng khâu chuẩn bị ở cấp cơ sở. Ở đó, cán bộ kiểm lâm, chủ rừng và cộng đồng dân cư phải hiểu rõ khái niệm tín chỉ carbon rừng, nắm được quy trình đo đạc - báo cáo - xác minh (MRV), đồng thời biết cách phối hợp với các đơn vị chuyên môn trong xây dựng hồ sơ kỹ thuật.
Dữ liệu của từng thôn, xã được cập nhật thường xuyên, thì việc tổng hợp lên thành phố sẽ dễ dàng hơn. Đó cũng là cách tốt nhất để bảo đảm tính minh bạch của tín chỉ.
Bà Nghiêm Thị Phương Thúy cho biết, Đà Nẵng là một trong những địa phương có điều kiện thuận lợi để thử nghiệm các mô hình quản lý rừng bằng công nghệ.
Hệ thống dữ liệu môi trường và hạ tầng số đang được thành phố đầu tư có thể tích hợp thêm thông tin rừng, trở thành nền tảng kỹ thuật phục vụ cho việc tính toán tín chỉ. Việc đào tạo cán bộ lâm nghiệp cấp phường, xã về kỹ năng số hóa bản đồ, đo trữ lượng và sử dụng phần mềm chuyên dụng là yêu cầu cấp thiết nếu muốn tham gia thị trường này một cách thực chất.
