KHẲNG ĐỊNH VỊ THẾ KINH TẾ THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG

Sự “cộng hưởng” đáng chờ đợi

Thành phố Đà Nẵng sau hợp nhất đã khẳng định được vị thế “đầu tàu” trong Vùng kinh tế trọng điểm miền Trung, nhưng cần sự đột phá để có đóng góp lớn hơn trong bản đồ kinh tế quốc gia.

“Đầu tàu” trong vùng kinh tế trọng điểm

Sau khi hợp nhất với tỉnh Quảng Nam, quy mô GRDP thành phố Đà Nẵng lớn nhất Vùng kinh tế trọng điểm miền Trung. Có được vị thế này là bởi thành phố Đà Nẵng nổi bật ở cả nhóm ngành dịch vụ lẫn nhóm ngành công nghiệp - xây dựng.

Ở nhóm ngành công nghiệp - xây dựng, Đà Nẵng đang nổi lên như một trung tâm công nghiệp công nghệ cao ở cấp độ quốc gia. Cạnh đó là vai trò nổi bật của “hạt nhân” Khu kinh tế mở Chu Lai cũng như khu vực Hòa Ninh - Liên Chiểu trong nhóm ngành chế biến, chế tạo và công nghiệp hỗ trợ.

Trong khi đó ở nhóm ngành dịch vụ, Đà Nẵng đóng góp nổi bật trong các lĩnh vực du lịch biển, thương mại, logistics, tài chính, giáo dục và y tế quốc tế hóa, khẳng định vai trò là trung tâm dịch vụ chất lượng cao của toàn vùng. Đồng thời đang tiến tới định vị là trung tâm tài chính quốc tế và trung tâm đổi mới sáng tạo cấp vùng.

Theo Báo cáo nghiên cứu Chỉ số vị thế kinh tế cấp tỉnh (PEPI) 2025 cho 34 tỉnh, thành phố sau sắp xếp do Vietstats phối hợp với các chuyên gia kinh tế độc lập xây dựng và lần đầu công bố, thành phố Đà Nẵng xếp vị trí thứ 6 (sau Thành phố Hồ Chí Minh, Hải Phòng, Quảng Ninh, Hà Nội, Đồng Nai).

Theo đánh giá, nhóm 6 địa phương này hội tụ đủ các điều kiện vượt trội về kết nối quốc tế mạnh mẽ, đóng vai trò là cửa ngõ giao thương toàn cầu của Việt Nam. Nhóm các tỉnh, thành này có hạ tầng logistics phát triển, đa phương thức, cho phép kết nối hàng hóa và dòng vốn hiệu quả trong và ngoài nước. Không chỉ là trung tâm hành chính - tài chính - thương mại mà còn là hạt nhân lan tỏa cho toàn vùng.

Bà Trần Thị Thanh Tâm, Giám đốc Sở Tài chính Đà Nẵng cho rằng, thành phố Đà Nẵng sau hợp nhất có nhiều thời cơ và dư địa để phát triển. Thành phố Đà Nẵng mới đứng trước cơ hội hình thành nên thực thể hành chính kinh tế có quy mô đủ lớn, năng lực quản trị đủ mạnh, cạnh tranh cao để hội nhập sâu vào chuỗi giá trị quốc gia cũng như toàn cầu.

Sau khi hợp nhất tỉnh Quảng Nam và thành phố Đà Nẵng, thành phố Đà Nẵng mới là thành phố trực thuộc Trung ương có diện tích lớn nhất Việt Nam với 11.859,59km², dân số hơn 3 triệu người. Thành phố Đà Nẵng mới hiện sở hữu một số điều kiện thuận lợi mang tầm vóc quốc tế và khu vực như: 2 di sản văn hóa thế giới (Hội An, Mỹ Sơn); 2 sân bay (Đà Nẵng và Chu Lai); 3 cảng biển (Chu Lai, Tiên Sa và Liên Chiểu đang xây dựng); 1 cửa khẩu quốc tế (Nam Giang - Đắc Tà Oọc)… Cạnh đó, đã thành lập Khu thương mại tự do Đà Nẵng và đang xây dựng Trung tâm tài chính quốc tế.

Qua đó, xứng đáng với kỳ vọng mà Trung ương đặt ra là địa phương với vai trò tiên phong, dẫn dắt các tỉnh, thành trong vùng trong quá trình phát triển hiện đại, là “trung tâm đổi mới, sáng tạo, công nghệ cao và khởi nghiệp quốc gia”.

Từng bước nâng cao vị thế

Mặc dù là địa phương có quy mô kinh tế lớn nhất trong Vùng kinh tế trọng điểm miền Trung nhưng phải nhìn nhận quy mô GRDP của thành phố Đà Nẵng (mới) vẫn khá khiêm tốn so với toàn quốc (nằm ngoài tốp 10 địa phương dẫn đầu sau sáp nhập).

Năm 2024, GRDP của Đà Nẵng (mới) chỉ chiếm 2,39% GDP cả nước, thấp hơn so với giai đoạn trước COVID-19, khi tỷ lệ này từng đạt hơn 2,7%. Năm 2024, GRDP đầu người của thành phố Đà Nẵng (mới) đạt 99,27 triệu đồng, cao hơn GRDP đầu người của Vùng kinh tế trọng điểm miền Trung (91,19 triệu đồng) nhưng thấp hơn GRDP đầu người của cả nước (113,59 triệu đồng).

Theo các chuyên gia, không chỉ là trung tâm vùng, Đà Nẵng cần vươn mình để đạt tầm quốc tế, đủ sức cạnh tranh và hội nhập, trở thành đầu tàu thu hút vốn, công nghệ, nhân lực chất lượng cao và dòng chảy tài chính toàn cầu.

Bước vào giai đoạn 2025 - 2030, thành phố Đà Nẵng xác định ưu tiên nguồn lực đầu tư theo định hướng không gian phát triển thành phố thành 2 vùng Đông và Tây. Trọng tâm là đẩy mạnh tái cấu trúc, thúc đẩy đầu tư phát triển 6 lĩnh vực mũi nhọn gắn với 6 động lực tăng trưởng.

Cụ thể là phát triển du lịch, dịch vụ chất lượng cao, gắn với bảo tồn, phát huy giá trị truyền thống cách mạng, di sản văn hóa, là điểm đến hấp dẫn của thế giới. Thứ hai là phát triển dịch vụ logistics gắn với đầu tư đồng bộ hệ thống cảng hàng không, cảng biển, khu kinh tế, cửa khẩu quốc tế.

Cạnh đó, phát triển công nghiệp công nghệ cao, công nghiệp chế biến, chế tạo, công nghiệp hỗ trợ theo mô hình xanh, bền vững, sản phẩm cơ khí, điện, điện tử theo hướng kinh tế tuần hoàn, gắn với việc đẩy nhanh triển khai thực hiện các khu công nghiệp sinh thái và các cụm công nghiệp, nghiên cứu phát triển ngành công nghiệp Halal.

Thứ nữa là phát triển công nghiệp công nghệ thông tin, điện tử, viễn thông, công nghiệp vi mạch bán dẫn gắn với nền kinh tế số, công nghiệp năng lượng, năng lượng tái tạo. Đồng thời, phát triển nông nghiệp công nghệ cao, lâm nghiệp và các khu công nghiệp chế biến sâu ngành dược liệu; phát triển kinh tế biển, xây dựng trung tâm nghề cá hiện đại phục vụ khai thác thủy hải sản gắn với ngư trường Hoàng Sa và bảo vệ an ninh, chủ quyền biển, đảo.

Cuối cùng là đầu tư xây dựng, hình thành chuỗi đô thị ven biển, các khu đô thị mới, xanh có quy mô lớn, hiện đại, thông minh tại vùng Đông và phát triển đô thị trên vịnh, biển Đà Nẵng.

Giai đoạn 2026 - 2030, Đà Nẵng đặt mục tiêu tăng trưởng bình quân từ 11%/năm trở lên với việc hình thành các động lực tăng trưởng mới, các trụ cột kinh tế chiến lược, tạo ra một hệ sinh thái tích hợp và có sức lan tỏa như Trung tâm tài chính quốc tế và Khu thương mại tự do, Trung tâm logistics gắn với Cảng biển Liên Chiểu…

Khi thực hiện được điều này, Đà Nẵng không chỉ tiếp tục khẳng định vai trò là đầu tàu phát triển của khu vực miền Trung - Tây Nguyên, mà còn có khả năng trở thành cực tăng trưởng chiến lược trong “hệ sinh thái” kinh tế quốc gia.

Bà Trần Thị Thanh Tâm cho biết, sự kết hợp giữa một đô thị hiện đại với một tỉnh có nguồn tài nguyên, đất đai, du lịch và nhân lực phong phú sẽ tạo ra những đột phá lớn cho thành phố Đà Nẵng mới về quy mô, chất lượng và tốc độ phát triển.

Đà Nẵng mới có đầy đủ điều kiện để đóng vai trò trung tâm điều phối vùng duyên hải miền Trung, tạo nên một cực tăng trưởng mạnh mẽ, gắn kết giữa công nghiệp - đô thị - nông nghiệp - dịch vụ. Từ đó tạo động lực phát triển kinh tế nhanh, bền vững, nâng tỷ trọng đóng góp trong quy mô kinh tế Việt Nam trong giai đoạn tới.

Định hình chiến lược vươn mình

Thành phố Đà Nẵng mới được đặt kỳ vọng rất lớn và đứng trước sứ mệnh vươn tầm thành một cực tăng trưởng của quốc gia. Để cụ thể hóa khát vọng này, cần thúc đẩy đồng bộ chiến lược, giải pháp để thúc đẩy các mô hình tăng trưởng đảm bảo Đà Nẵng phát triển nhanh và bền vững.

Tập trung các giải pháp ngắn hạn

Theo Sở Tài chính, để cụ thể hóa rõ nét mục tiêu phát triển kinh tế, Đà Nẵng cần tập trung đẩy nhanh công tác giải ngân kế hoạch vốn đầu tư công và tập trung triển khai các dự án động lực, trọng điểm trên địa bàn thành phố, phấn đấu đạt 100% kế hoạch Chính phủ giao. Tiếp tục tích cực tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho doanh nghiệp; thúc đẩy phát triển kinh tế tư nhân trở thành động lực quan trọng nhất của nền kinh tế.

Hai đòn bẩy chiến lược đang được Đà Nẵng khẩn trương xúc tiến chính là Trung tâm tài chính quốc tế và Khu thương mại tự do. Ông Nguyễn Hồng Huệ (Peter Hồng), Chủ tịch Tập đoàn Công nghệ Kogi, nguyên Chủ tịch Hiệp hội Doanh nhân Việt Nam tại nước ngoài cho rằng, với những cơ chế ưu đãi đặc biệt từ Trung ương, Đà Nẵng đang đứng trước vận hội lớn và là một trong những địa phương nổi bật để cụ thể hóa Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị về khoa học công nghệ. Thời gian tới, tại Đà Nẵng cần hình thành “vịnh lượng tử” quy tụ chuỗi các nhà đầu tư toàn cầu về công nghệ thông tin, công nghệ phần mềm, trí tuệ nhân tạo, blockchain…

“Nếu hình thành trung tâm tài chính quốc tế, có “vịnh lượng tử”, trung tâm số quản lý tài sản toàn cầu thì Đà Nẵng không đơn thuần là thành phố đáng sống nữa mà sẽ vươn mình trở thành một trung tâm kinh tế hàng đầu khu vực, mang lại lợi ích lớn cho quốc gia”, ông Peter Hồng khẳng định.

Bà Trần Thị Thanh Tâm, Giám đốc Sở Tài chính thông tin, thành phố đã thành lập Ban Trù bị cơ quan quản lý, điều hành Trung tâm tài chính quốc tế Việt Nam tại thành phố Đà Nẵng và bố trí trụ sở làm việc tạm thời tại Trung tâm Hành chính thành phố. Đà Nẵng cũng đã xây dựng chính sách phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, bổ sung đối tượng nhân lực phục vụ Trung tâm tài chính quốc tế; tổ chức chương trình bồi dưỡng cơ bản cho 300 công chức, viên chức của thành phố. Đồng thời kết nối mời các trí thức người Việt đang làm việc, học tập tại Vương quốc Anh và các nước ở châu Âu về làm việc, đảm nhiệm các vị trí quản lý, điều hành tại Trung tâm tài chính quốc tế Việt Nam tại thành phố Đà Nẵng.

Đến cuối năm 2025, thành phố Đà Nẵng sẽ hoàn thành đầu tư xây dựng khối tòa nhà 22 tầng tại Khu Công viên phần mềm số 2 với diện tích sàn xây dựng hơn 27.000m² đáp ứng ngay nhu cầu hoạt động của Trung tâm tài chính quốc tế Việt Nam tại thành phố Đà Nẵng.

Với ngành du lịch, ông Phan Xuân Thanh, nguyên Chủ tịch Hiệp hội Du lịch Quảng Nam, Tổng Giám đốc Công ty TNHH Emic Hospitality Hội An cho rằng, du lịch cần được xác lập là một ngành chủ lực có tính tích hợp, tạo lan tỏa đa ngành, góp phần hình thành bản sắc đô thị và nâng cao chất lượng sống người dân.

“Cần tái cấu trúc không gian du lịch Đà Nẵng theo các vùng chức năng dựa vào thế mạnh của từng địa bàn để tối ưu hóa nguồn lực, đồng thời xác định thị trường khách chủ đạo phù hợp đặc trưng từng vùng. Cần thành lập Hội đồng Phát triển du lịch thành phố Đà Nẵng nhằm điều phối chính sách, phân bổ đầu tư, kết nối sản phẩm và chia sẻ lợi ích cũng như cần tham gia sâu vào các mạng lưới du lịch quốc tế”, ông Phan Xuân Thanh nói.

“Phác thảo” đường dài

Theo Sở Tài chính, trong dài hạn, Đà Nẵng vẫn coi trọng phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, xem khoa học công nghệ là đột phá quan trọng hàng đầu, là động lực chính để phát triển kinh tế - xã hội. Đà Nẵng sẽ thúc đẩy đầu tư tập trung và các ngành công nghiệp công nghệ cao; các ngành dịch vụ chất lượng cao; lĩnh vực kết cấu hạ tầng về năng lượng. Cạnh đó, tập trung vào thu hút hình thành các nhà đầu tư chiến lược đặt trụ sở chính tại Đà Nẵng.

Về hạ tầng, Đà Nẵng tiếp tục tập trung đôn đốc triển khai các đường trục chính, liên khu vực, tuyến kết nối giao thông đến các khu công nghiệp, khu công nghệ cao, các cảng, khu thương mại tự do theo quy hoạch. Nghiên cứu, triển khai một số tuyến đường sắt đô thị; các công trình mang tính biểu tượng của thành phố trong kỷ nguyên phát triển mới… Theo bà Trần Thị Thanh Tâm, cơ quan chức năng sẽ tiếp tục hoàn thiện thể chế cho Đà Nẵng mới, đề xuất Trung ương ban hành các cơ chế, chính sách đặc thù khác vượt trội hơn chính sách đã quy định tại Nghị quyết số 136/2024/QH15 để thành phố thực hiện các dự án động lực trọng điểm mới.

“Đà Nẵng đang nghiên cứu Đề án hình thành khu đô thị động lực quốc gia tại Vịnh Đà Nẵng với quy mô gần 1.500ha để hình thành một không gian đô thị tiêu chuẩn quốc tế, phát triển theo tiêu chí xanh, thông minh, sinh thái và bền vững. Trong đó dự kiến bố trí khoảng 282ha để phát triển cung cấp các dịch vụ tài chính thương mại, tài chính số kết nối phát triển với Khu Công nghệ cao, Khu thương mại tự do Đà Nẵng”, bà Tâm cho hay.

Tín hiệu vui sau ngày hợp nhất

Liên tiếp những động thái tích cực diễn ra ngay ở thời điểm hợp nhất và được duy trì đến nay đang tạo ra “gam màu” sáng cho bức tranh kinh tế thành phố Đà Nẵng mới.

Sau hợp nhất, mạch phát triển kinh tế ở vùng Đông Quảng Nam (cũ) vẫn giữ được “guồng quay” xoay quanh hai nhóm ngành động lực công nghiệp và du lịch - dịch vụ. Tại Khu kinh tế mở Chu Lai vừa khởi công dự án Khu công nghiệp cơ khí ô tô Chu Lai Trường Hải mở rộng với quy mô khoảng 115ha và vốn đầu tư 8.000 tỷ đồng. Trong khi đó, tại Khu đô thị Nam Hội An cũng đã “kích hoạt” dự án khách sạn Fivitel Nam Hội An và Resort Fivires thuộc Khu đô thị du lịch Nam Hội An quy mô khoảng 750 tỷ đồng.

Ông Nguyễn Anh Tấn, Chủ tịch HĐQT Tập đoàn FVG (chủ đầu tư dự án khách sạn Fivitel Nam Hội An và Resort Fivires) cho hay, đây không chỉ là một dự án đơn lẻ, mà còn là viên gạch đầu tiên cho một chiến lược dài hạn giai đoạn 2025 - 2030 với mục tiêu kiến tạo chuỗi hạ tầng du lịch chất lượng cao, đủ sức phục vụ hàng triệu lượt du khách mỗi năm...

Ông Trần Nam Hưng, Phó Chủ tịch UBND thành phố Đà Nẵng thông tin, sắp tới sẽ có nhiều dự án lớn triển khai tại khu vực phía nam của thành phố như sân bay Chu Lai, đường sắt tốc độ cao có ga tại Tam Kỳ, đường sắt đô thị, các dự án du lịch… Các công trình, dự án mà UBND tỉnh Quảng Nam (cũ) đã quyết định đầu tư cũng sẽ tiếp tục được triển khai hoàn thiện.

Trước thềm Quảng Nam - Đà Nẵng hợp nhất (tháng 6/2025), địa phương đón tin vui khi Thủ tướng Chính phủ ký quyết định thành lập Khu thương mại tự do thành phố Đà Nẵng (FTZ Đà Nẵng). Với quy mô 1.883ha, đây chính là FTZ đầu tiên trên cả nước. Ngày 27/8, thành phố Đà Nẵng đã phối hợp Tập đoàn Sun Group khởi công, khởi động chuỗi dự án đầu tư xây dựng và kinh doanh kết cấu hạ tầng khu chức năng vị trí số 5 của FTZ Đà Nẵng.

Ủy viên dự khuyết Trung ương Đảng, Bí thư Thành ủy Đà Nẵng Lương Nguyễn Minh Triết cho hay, việc khởi động dự án có ý nghĩa “kích hoạt” cho Khu thương mại tự do. Dự án có tầm quan trọng đặc biệt, mang ý nghĩa chiến lược với phát triển kinh tế - xã hội của thành phố. FTZ đồng thời củng cố vai trò của Đà Nẵng như một cửa ngõ giao thương quan trọng của khu vực miền Trung và cả nước. Từ đó, từng bước đưa Đà Nẵng trở thành một mắt xích quan trọng trong mạng lưới chuỗi cung ứng toàn cầu và khu vực châu Á - Thái Bình Dương.

Từ thời điểm hợp nhất, một loạt dự án có ý nghĩa chiến lược được khởi động, mang đến luồn sinh khí mới cho thành phố. Điển hình: Khu công viên văn hóa vui chơi giải trí, thương mại dịch vụ cao cấp Da Nang Downtown với tổng mức đầu tư gần 80.000 tỷ đồng vừa được khởi công bên bờ sông Hàn. Điểm nhấn là tòa tháp 69 tầng mà khi hoàn thành dự kiến sẽ là tòa cao ốc cao thứ hai Việt Nam; khởi động các dự án: đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam (phường Điện Bàn Bắc), dự án Trung tâm dữ liệu AIDC DeCenter tại Khu Công nghệ cao Đà Nẵng với tổng mức đầu tư của toàn dự án khoảng 200 triệu USD; dự án nhà ở xã hội với hơn 1.800 căn hộ (phường Hải Vân, phường Liên Chiểu)…

Nội dung: QUỐC TUẤN - HÀ SẤU - SA KHÊ

Trình bày: MINH TẠO