ĐNO - Đầu tư toàn cầu vào năng lượng nhiệt hạch tăng mạnh nhất kể từ năm 2022, đánh dấu giai đoạn mới hiện thực hóa nguồn năng lượng sạch dồi dào trong việc thay thế nhiên liệu hóa thạch.
Theo Reuters, đầu tư vào năng lượng nhiệt hạch toàn cầu tăng 2,64 tỷ USD trong năm kể từ tháng 7 năm ngoái và diễn ra ở nhiều nơi bao gồm Liên minh châu Âu (EU), Mỹ, Nhật Bản, Trung Quốc và Anh.
Cuộc khảo sát của Hiệp hội Công nghiệp nhiệt hạch có trụ sở tại Washington (Mỹ) cho thấy, tổng vốn đầu tư kể từ năm 2021 cho 53 công ty nhiệt hạch của Mỹ đạt gần 9,77 tỷ USD - tăng gấp 5 lần. Khoản đầu tư năm nay tăng vọt 178% so với hơn 900 triệu USD huy động vào năm ngoái.
Năng lượng nhiệt hạch - quá trình hợp nhất các nguyên tử để tạo ra năng lượng, tương tự cách các ngôi sao như mặt trời tạo ra ánh sáng. Khác với năng lượng hạt nhân hiện tại (phân hạch), năng lượng nhiệt hạch hầu như không phát thải khí nhà kính và không tạo ra lượng lớn chất thải phóng xạ lâu dài.
Tuy nhiên, cuộc đua toàn cầu nhằm phát triển năng lượng nhiệt hạch cũng bắt đầu những năm gần đây khi các chính phủ tích cực hỗ trợ ngành công nghiệp nhiệt hạch, thương mại hóa để hưởng lợi từ nguồn năng lượng sạch và gần như vô hạn này.
Chính phủ Nhật Bản xây dựng chiến lược quốc gia về nhiệt hạch khi công bố dự thảo kế hoạch điều chỉnh nhiệt hạch thương mại nhằm đảm bảo sự phát triển của ngành và đưa năng lượng nhiệt hạch vào mục tiêu nghiên cứu và phát triển.
Tháng 1/2025, Vương quốc Anh phân bổ thêm 410 triệu bảng Anh (khoảng 530 triệu USD) cho công việc nghiên cứu năng lượng nhiệt hạch tại Cơ quan năng lượng nguyên tử của Vương quốc Anh (UKAEA).
Trong nhiều thập kỷ, nhiệt hạch chủ yếu chỉ là một nghiên cứu học thuật. Tiến bộ hiện nay đưa thương mại hóa đến gần hơn. Có thể nói, nhà máy nhiệt hạch ở bang Massachusetts (Mỹ) khá thành công với hơn 2 tỷ USD từ nguồn tài trợ và tuyển dụng hơn 1.000 lao động.
Ở quy mô lớn, ngành công nghiệp nhiệt hạch sẽ tạo việc làm cho hàng chục nghìn người và hỗ trợ một chuỗi cung ứng mạnh mẽ, từ đó củng cố thêm tác động kinh tế của ngành công nghiệp này. Năng lượng nhiệt hạch với ưu việt là sạch, sẵn có ổn định, dồi dào và vị trí linh hoạt...
Hơn nữa, các quốc gia có năng lượng nhiệt hạch cũng sẽ có an ninh năng lượng đáng tin cậy và giá cả phải chăng, củng cố nền kinh tế đất nước.
Đầu tư vào các công ty nhiệt hạch Trung Quốc tăng từ con số 0 vào năm 2021 lên 1,3 tỷ USD vào năm 2024 - ngang bằng với đầu tư vào các công ty nhiệt hạch của Mỹ.
"Đang có một cuộc đua để dẫn đầu thế giới về sản xuất điện. Chúng tôi phải nỗ lực hết sức để đẩy nhanh năng lượng nhiệt hạch" - Thống đốc bang Virginia (Mỹ) - ông Glenn Youngkin phát biểu tại hội nghị năng lượng CERAWeek hồi tháng 3 vừa qua.
