Làn sóng công nhận Nhà nước Palestine ngày càng dâng cao trong cộng đồng quốc tế, đặc biệt là các nước phương Tây từng né tránh vấn đề này.
Theo The Guardian, Úc mới đây trở thành quốc gia tiếp theo tuyên bố ý định công nhận Nhà nước Palestine, nối tiếp chuỗi tuyên bố tương tự từ Anh, Pháp và Canada. Thủ tướng Úc Anthony Albanese mới đây cho biết nước này sẽ công nhận Nhà nước Palestine tại Khóa họp lần thứ 80 Đại hội đồng Liên hợp quốc vào tháng 9/2025 tại New York (Mỹ). Chính quyền Palestine cam kết Hamas sẽ không tham gia vào bộ máy nhà nước tương lai và đây là điều kiện then chốt để Úc ủng hộ.
Trước đó, Pháp là quốc gia G7 đầu tiên tuyên bố sẽ công nhận Nhà nước Palestine tại kỳ họp Đại hội đồng Liên Hợp Quốc. Tiếp đó, Anh khẳng định sẽ thực hiện bước đi tương tự nếu Israel tiếp tục phớt lờ lời kêu gọi ngừng bắn ở Gaza và không có giải pháp chấm dứt tình hình nhân đạo tồi tệ tại khu vực này. Canada sau đó cũng hưởng ứng, nhưng gắn việc công nhận với điều kiện chính quyền Palestine phải tiến hành cải cách, bao gồm tổ chức cuộc bầu cử năm 2026 mà Hamas không được tham gia.
Với ý định “nối gót”, Bồ Đào Nha thông báo sẽ bắt đầu các thủ tục công nhận tương tự.
Trong nhiều thập niên, các nước phương Tây, đặc biệt là thành viên G7 như Anh, Pháp, Canada, luôn giữ khoảng cách với việc công nhận Nhà nước Palestine. Lý do nằm ở chiến lược “giữ cân bằng” ngoại giao nhằm tránh xung đột lợi ích với Washington, đồng minh chiến lược của Israel.
Việc các nước nói trên công khai sẽ công nhận Nhà nước Palestine đánh dấu sự phá vỡ tiền lệ, phần nào cho thấy giới hạn kiên nhẫn của cộng đồng quốc tế trước chiến lược quân sự kéo dài và khủng hoảng nhân đạo tại Gaza. Đồng thời cũng phản ánh xu hướng tái định hình cán cân quyền lực ngoại giao toàn cầu, khi các đồng minh truyền thống của Israel không còn miễn cưỡng điều chỉnh lập trường vì lo ngại phản ứng từ Mỹ.
Dư luận giờ đây cũng đang dõi theo “hiệu ứng domino” khi sẽ có thêm nhiều quốc gia hưởng ứng làn sóng ủng hộ Nhà nước Palestine. Đáng chú ý, sự tham gia của các quốc gia có vị thế như Anh và Pháp (thành viên G7 và là Ủy viên Thường trực Hội đồng Bảo an Liên hiệp quốc) tạo lực đẩy đáng kể, giúp nâng tầm vị thế quốc tế của Palestine, đồng thời làm gia tăng áp lực ngoại giao lên Israel.
Với việc hơn 3/4 số thành viên Liên hợp quốc (147/193) đã công nhận Palestine, làn sóng mới này đưa phương Tây tiến gần hơn tới lập trường của “phần lớn cộng đồng quốc tế”, từ đó thu hẹp khoảng cách giữa Bắc và Nam toàn cầu về vấn đề Trung Đông.
Theo ABC News, dù phần lớn chỉ mang tính biểu tượng, kế hoạch công nhận Nhà nước Palestine phản ánh rõ rệt nỗ lực ngày càng quyết liệt của cộng đồng quốc tế nhằm chấm dứt xung đột kéo dài gần 2 năm tại Gaza. Về thông điệp chính trị, đây là lời nhắn gửi rõ ràng gửi đến Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu: Nếu tiếp tục từ chối giải pháp hai nhà nước, quốc gia này có nguy cơ mất thêm đồng minh chiến lược và đối tác thương mại quan trọng bởi thực tế gần đây Thủ tướng Đức lên tiếng bảo vệ quyết định dừng chuyển giao vũ khí cho Israel...
Thời gian qua, xung đột tại Gaza đã cướp đi sinh mạng hơn 60.000 thường dân. Chiến dịch quân sự mạnh mẽ và kế hoạch chiếm đóng toàn bộ Gaza của Israel vấp phải sự chỉ trích từ cộng đồng quốc tế, thậm chí từ chính các đồng minh phương Tây truyền thống.
