.jpg "Tài chính xanh Đà Nẵng - Định vị chiến lược từ “ngách” thị trường carbon")
Gửi bình luận
Trong bối cảnh chuyển đổi xanh trở thành tiêu chuẩn bắt buộc của nền kinh tế toàn cầu, thì nguồn vốn xanh được xem như “chìa khóa” giúp doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh và là mắt xích cho sự phát triển của địa phương.
Trên thực tế, quá trình chuyển đổi xanh thường đòi hỏi nguồn lực đầu tư đáng kể, trong khi nhiều doanh nghiệp còn gặp khó khăn khi xây dựng dự án, đáp ứng tiêu chí tài chính và hoàn thiện các tiêu chuẩn cần thiết. Vì vậy, việc kết nối nguồn vốn với hỗ trợ kỹ thuật, tư vấn dự án được kỳ vọng giúp doanh nghiệp từng bước tháo gỡ những vướng mắc này.
Hoạt động trong lĩnh vực nông, lâm nghiệp tại địa bàn miền núi, biên giới, nên định hướng của Công ty CP Thực phẩm vườn rừng Tây Giang là phát triển hài hòa giữa sản xuất, bảo vệ tài nguyên và sinh kế của người dân địa phương. Ông Phạm Thanh Hoàng, Giám đốc công ty cho biết, đặc thù địa hình hiểm trở, giao thông và thông tin liên lạc hạn chế làm chi phí vận chuyển, tổ chức sản xuất cũng như ứng dụng công nghệ tăng cao. Do đó, chuyển đổi xanh tại doanh nghiệp được thực hiện từng bước và chủ động ứng dụng công nghệ như gắn mã QR định vị GPS cho từng cây để phục vụ truy xuất nguồn gốc, quy hoạch vùng trồng, thực hành tiết kiệm nước, giảm thiểu bao bì nhựa và nghiên cứu sử dụng chai tre.
Trong khi đó, Công ty TNHH Năng lượng CAS đang góp phần thúc đẩy chuyển đổi xanh với mô hình chi phí thấp. Bà Nguyễn Phạm Cẩm Tú, Giám đốc công ty cho biết, việc tiếp cận các nguồn tài chính xanh ưu đãi thường đòi hỏi hồ sơ dự án đạt chuẩn kỹ thuật khắt khe, tuân thủ nghiêm ngặt tiêu chuẩn đánh giá tính bền vững - ESG và báo cáo giảm phát thải rõ ràng. Đây là rào cản với phần lớn doanh nghiệp vừa và nhỏ tại Việt Nam. Để góp phần tháo gỡ điểm nghẽn này, CAS Energy triển khai mô hình hỗ trợ doanh nghiệp chuyển đổi xanh thông qua hình thức hợp tác phát triển năng lượng tái tạo, tiết kiệm năng lượng và tối ưu hóa hiệu suất cho nhà xưởng; doanh nghiệp không cần bỏ ra chi phí vốn ban đầu mà vẫn có thể giảm bớt lượng phát thải carbon và tiết giảm đáng kể chi phí vận hành.
Cuối tháng 10 vừa qua, Liên hiệp Các tổ chức hữu nghị thành phố Đà Nẵng, Ngân hàng TMCP Nam Á khu vực miền Trung và Tổ chức World University Service of Canada (WUSC) trao đổi cơ hội hợp tác trong lĩnh vực tài chính xanh, hướng đến hỗ trợ doanh nghiệp địa phương chuyển đổi mô hình sản xuất, kinh doanh theo hướng bền vững.
Chủ tịch Liên hiệp Các tổ chức hữu nghị thành phố Nguyễn Ngọc Bình cho biết, các bên định hướng xây dựng mô hình hợp tác ba bên giữa cơ quan đối ngoại nhân dân, tổ chức tài chính và tổ chức phi chính phủ nước ngoài. Trong đó, liên hiệp giữ vai trò kết nối đối tác quốc tế; WUSC hỗ trợ kỹ thuật, đào tạo và nâng cao năng lực; Ngân hàng Nam Á cung cấp các giải pháp tài chính phù hợp với nhu cầu chuyển đổi của doanh nghiệp. Việc kết hợp nguồn lực quốc tế với tín dụng doanh nghiệp sẽ góp phần tạo thêm động lực cho quá trình chuyển đổi xanh, đồng thời mở rộng cơ hội tiếp cận các mô hình phát triển tiên tiến. Đây cũng là hướng hợp tác thiết thực nhằm hỗ trợ thành phố thực hiện các mục tiêu phát triển kinh tế gắn với bảo vệ môi trường.
Qua ghi nhận, nhiều ngân hàng đang triển khai các chương trình tín dụng xanh, tài chính xanh. Ông Nguyễn Quang Ngọc, Phó trưởng ban Chính sách tín dụng, Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam (Agribank) cho biết, Agribank đã tích hợp quản lý rủi ro môi trường - xã hội vào quy trình cấp tín dụng và triển khai nhiều chương trình ưu đãi lớn như nông nghiệp công nghệ cao cùng các gói hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, doanh nghiệp do phụ nữ làm chủ.
Tuy nhiên, khoảng trống trong khả năng tiếp cận vốn của khối doanh nghiệp nhỏ và vừa hay hợp tác xã hiện nay là khó đo lường hiệu quả, hạn chế về năng lực thực hành và hoàn thiện hồ sơ, thiếu cơ chế chia sẻ rủi ro dài hạn. Do đó, ông Ngọc khuyến nghị cần hoàn thiện tiêu chí phân loại xanh, nghiên cứu cơ chế bảo lãnh tín dụng, tăng cường kết nối đa phương, đồng thời doanh nghiệp cần chủ động nâng cao năng lực quản trị và minh bạch tài chính.
Ông Lê Anh Xuân, Giám đốc Ngân hàng Nhà nước khu vực 9, cho biết đã chỉ đạo các tổ chức tín dụng chủ động cân đối nguồn vốn, nâng cao chất lượng, hướng tín dụng vào các lĩnh vực sản xuất kinh doanh, lĩnh vực ưu tiên, các động lực tăng trưởng kinh tế theo chỉ đạo của Chính phủ. Mới đây, Ngân hàng Nhà nước khu vực 9 đề nghị các tổ chức tín dụng triển khai chương trình hướng đến các động lực tăng trưởng kinh tế, doanh nghiệp nhỏ và vừa với ưu đãi lãi suất thấp hơn tối thiểu 1% so với mức lãi suất cho vay bình quân cùng kỳ hạn. Trên cơ sở đó, Ngân hàng Nhà nước khuyến khích các ngân hàng thương mại đa dạng hóa gói tín dụng xanh, đơn giản hóa thủ tục thẩm định nhưng vẫn bảo đảm quản trị rủi ro chặt chẽ.
Sự chuẩn bị kỹ lưỡng về hạ tầng, cơ chế thử nghiệm (sandbox) cùng lợi thế liên kết vùng đang mở ra không gian mới, đưa thành phố trở thành điểm đến cho dòng vốn xanh trong khu vực. Trong đó, tài chính xanh là định hướng quan trọng của Trung tâm tài chính quốc tế Việt Nam tại Đà Nẵng.
Cuối tháng 9 vừa qua, Trung tâm tài chính quốc tế Việt Nam tại Đà Nẵng trở thành thành viên của Mạng lưới các trung tâm tài chính vì phát triển bền vững (FC4S) do Chương trình phát triển của Liên Hợp Quốc (UNDP) điều phối. Theo định hướng, các bên thống nhất tiếp tục phối hợp phát triển hệ sinh thái tài chính bền vững, nâng cao năng lực thị trường và tăng cường kết nối quốc tế. Các bên sẽ hợp tác xây dựng danh mục các dự án có khả năng huy động vốn quốc tế trong các lĩnh vực hạ tầng, năng lượng, đô thị xanh, công nghệ và thích ứng với biến đổi khí hậu, hướng tới hình thành các dự án và giao dịch kiểu mẫu thông qua Trung tâm tài chính quốc tế Việt Nam tại Đà Nẵng. Đồng thời, nghiên cứu triển khai tại Đà Nẵng các sáng kiến về tài chính xanh và bền vững trong khu vực châu Á - Thái Bình Dương.
Ông Đặng Đình Đức, Phó Chủ tịch Thường trực Cơ quan điều hành Trung tâm tài chính quốc tế Việt Nam tại Đà Nẵng cho biết, Trung tâm tài chính quốc tế Việt Nam tại Đà Nẵng được định hướng phát triển thành trung tâm tài chính thế hệ mới, tập trung vào thu hút các công ty quản lý tài sản và các quỹ đầu tư, phát triển các nền tảng và thị trường giao dịch chuyên biệt, thúc đẩy tài chính xanh, công nghệ tài chính và mô hình tài chính mới; qua đó từng bước trở thành cầu nối giữa nguồn vốn quốc tế với các cơ hội đầu tư tại Việt Nam.
Phân tích rõ hơn về định hướng, ông Kevin Bruce Iwanaga, cố vấn cấp cao về chiến lược, Cơ quan điều hành Trung tâm tài chính quốc tế Việt Nam tại Đà Nẵng, cho biết trung tâm khuyến khích các sản phẩm, sáng kiến tài chính xanh nhằm đồng hành mục tiêu phát thải ròng bằng không của quốc gia và tầm nhìn phát triển bền vững của quốc tế, phát huy tiềm năng về năng lượng tái tạo, du lịch bền vững. Đây là lĩnh vực mà sự sẵn sàng về thể chế mới là yếu tố quyết định khả năng thu hút và vận hành hiệu quả nguồn vốn từ các nhà đầu tư, tổ chức, chứ không chỉ dựa vào các ưu đãi thuế.
Hướng tới mục tiêu thu hút tài chính xanh, Cơ quan điều hành Trung tâm tài chính quốc tế Việt Nam tại Đà Nẵng và Hiệp hội Kế toán công chứng Anh quốc (ACCA) đã trao biên bản ghi nhớ hợp tác. Một trong những mục tiêu hợp tác chính là thúc đẩy tài chính bền vững, xây dựng các chuẩn mực đo lường, báo cáo tài chính xanh, thị trường tín chỉ carbon và phát triển các sản phẩm tài chính bền vững phù hợp với định hướng của Đà Nẵng.
Bà Helen Brand, Tổng Giám đốc ACCA cho biết, việc hợp tác với Đà Nẵng trong phát triển Trung tâm tài chính quốc tế thể hiện cam kết mạnh mẽ của ACCA đối với chương trình nghị sự phát triển bền vững tại Việt Nam. ACCA sẽ đồng hành trong việc chia sẻ tri thức toàn cầu, tư vấn khung chính sách và đào tạo nguồn nhân lực tài chính - kế toán đạt chuẩn.
Theo Cơ quan điều hành Trung tâm tài chính quốc tế Việt Nam tại Đà Nẵng, nhà đầu tư và doanh nghiệp hoạt động tại Trung tâm tài chính quốc tế Việt Nam tại Đà Nẵng được hưởng các cơ chế, chính sách ưu đãi và tạo thuận lợi nhằm thúc đẩy hoạt động đầu tư, kinh doanh và thu hút nguồn nhân lực quốc tế.
Ông Đặng Đình Đức cho biết, so với các trung tâm tài chính quốc tế khác, Trung tâm tài chính quốc tế Việt Nam tại Đà Nẵng đang tạo dựng lợi thế theo một cách khác: bằng tốc độ, đổi mới, tính linh hoạt trong quản lý và khả năng kết nối trực tiếp với nền kinh tế Việt Nam. Mục tiêu của Trung tâm tài chính quốc tế Việt Nam tại Đà Nẵng là trở thành một trong những điểm đến hàng đầu tại châu Á để biến các sáng kiến tài chính thành những mô hình kinh doanh có khả năng mở rộng.
Theo báo cáo Chỉ số trung tâm tài chính toàn cầu lần thứ 40 (GFCI 40) do Tổ chức Z/Yen Partners (Vương quốc Anh) và Viện Phát triển Trung Quốc (CDI) công bố, Đà Nẵng lần đầu tiên xuất hiện tại vị trí 71 thế giới với 685 điểm, còn Thành phố Hồ Chí Minh xếp hạng thứ 67 với 692 điểm. Như vậy, Việt Nam có hai đại diện nằm trong bảng xếp hạng. Báo cáo xếp hai thành phố vào hai nhóm hồ sơ khác nhau: Đà Nẵng thuộc nhóm “trung tâm chuyên biệt quốc tế”; Thành phố Hồ Chí Minh vẫn ở nhóm “ứng viên quốc tế”. Ở bảng xếp hạng công nghệ tài chính Fintech, Thành phố Hồ Chí Minh tăng 12 bậc lên hạng 71; Đà Nẵng lần đầu có mặt, ở hạng 74.
Đại diện cơ quan quản lý nhà nước, các tổ chức, hiệp hội đề xuất các giải pháp để thúc đẩy tài chính xanh tại Đà Nẵng.
Chuyển đổi xanh hiện đã trở thành xu thế tất yếu, nhất là khi Việt Nam đã đưa ra cam kết đạt phát thải ròng bằng không (Net Zero) vào năm 2050. Do đó, việc chuyển đổi xanh trong khu vực doanh nghiệp đóng vai trò cực kỳ quan trọng. Tuy nhiên, nhu cầu về nguồn lực tài chính đối với các doanh nghiệp để chuyển đổi xanh là vô cùng lớn. Nếu không có nguồn lực tài chính hỗ trợ, doanh nghiệp khó có đủ điều kiện để triển khai hiệu quả quá trình này.
Để thúc đẩy quá trình chuyển đổi xanh và phát triển tài chính xanh, Bộ Tài chính xây dựng hàng loạt chính sách toàn diện nhằm giảm chi phí, tối ưu nguồn lực và nâng cao năng lực cho khu vực tư nhân. Đáng chú ý, dự thảo Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa có hiệu lực từ 1/7/2027, sẽ thiết lập thêm tầng hỗ trợ chuyên sâu dành riêng cho kinh doanh xanh.
Tại Đà Nẵng và các địa phương, để các cơ chế hỗ trợ đi vào thực tiễn, chúng ta cần vận hành hiệu quả mạng lưới hỗ trợ tại cơ sở. Sở Tài chính cần phát huy vai trò cơ quan đầu mối điều phối, phối hợp chặt chẽ với các sở ban ngành như các sở Khoa học và Công nghệ, Công Thương, Nông nghiệp và Môi trường…; đồng thời, chính sách chỉ thực sự có hiệu quả khi doanh nghiệp hiểu, tiếp cận và sử dụng được. Về phía cộng đồng doanh nghiệp Đà Nẵng cần chủ động tiếp cận thông tin qua Cổng thông tin quốc gia business.gov.vn, kết nối với các hội, hiệp hội và tổ chức đồng hành để tận dụng triệt để các nguồn vốn, gói hỗ trợ kỹ thuật và chính sách ưu đãi.
Khu vực miền Trung - Tây Nguyên là vùng đất giàu tiềm năng, có vị trí chiến lược, lực lượng doanh nghiệp năng động, nhưng cũng là khu vực chịu tác động rõ rệt của biến đổi khí hậu. Những thách thức này đòi hỏi các doanh nghiệp trong vùng cần chủ động, nhanh nhạy hơn trong tiếp cận và thực hiện chuyển đổi xanh. Tuy nhiên, doanh nghiệp cũng đang đối mặt với nhiều thách thức, nhất là về vốn đầu tư, công nghệ và nhân lực. Thời gian tới, VCCI sẽ tập trung vào các giải pháp. Thứ nhất, chủ động kết nối cộng đồng doanh nghiệp với các tổ chức tài chính trong và ngoài nước, hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận nguồn vốn xanh và các quỹ đầu tư bền vững.
Thứ hai, phát triển và hướng dẫn áp dụng bộ chỉ số doanh nghiệp bền vững (CSI) cho nhiều ngành nghề khác nhau, bao gồm cả doanh nghiệp vừa và nhỏ. Thứ ba, tư vấn kỹ thuật và nâng cao năng lực; tổ chức các hội thảo, tập huấn, chia sẻ mô hình kinh tế tuần hoàn, năng lượng tái tạo và tiết kiệm tài nguyên để nhân rộng trong hệ sinh thái doanh nghiệp. Thứ tư, đồng hành đối thoại chính sách với cơ quan quản lý nhà nước nhằm hoàn thiện khung pháp lý, xây dựng các cơ chế ưu đãi và hỗ trợ thiết thực cho doanh nghiệp chuyển đổi xanh. Thứ năm, nâng cao tính chủ động của doanh nghiệp, nhất là đổi mới tư duy, nhanh nhạy nắm bắt cơ hội, tiên phong thực hiện các sáng kiến xanh.
Trung tâm tài chính quốc tế Việt Nam tại Đà Nẵng đóng vai trò là cửa ngõ chiến lược để khơi thông dòng vốn xanh quốc tế “chảy” thực sự vào doanh nghiệp.
Tôi đề xuất các giải pháp đồng bộ gắn với thế mạnh của Trung tâm tài chính quốc tế Việt Nam tại Đà Nẵng: tận dụng các cơ chế đặc thù của trung tâm tài chính như ngoại hối linh hoạt, ưu đãi thuế; phát triển khung quỹ chuyên nghiệp linh hoạt hơn, như tầng thông báo, quỹ hợp danh, gọi vốn theo cam kết… nhằm lấp đầy khoảng trống vốn chủ sở hữu quy mô vừa cho các doanh nghiệp. Cạnh đó, thiết lập lớp vốn mồi chịu rủi ro kết hợp với sự tham gia song hành của các ngân hàng và tổ chức tài chính phát triển để bảo lãnh và cùng đầu tư.
Đồng thời, thúc đẩy các tổ chức hỗ trợ xây dựng danh mục dự án xanh miền Trung đủ chuẩn, doanh nghiệp cần chủ động chuẩn hóa hồ sơ theo danh mục phân loại xanh quốc gia. Trong vòng 12 - 24 tháng tới, việc hoàn thiện khung pháp lý quỹ bằng tiếng Anh, thí điểm quỹ xanh đầu tiên tại Trung tâm tài chính quốc tế Việt Nam tại Đà Nẵng cùng sự đồng hành chặt chẽ của hệ sinh thái sẽ là chìa khóa để đưa dòng vốn xanh từ cửa ngõ tiến sâu vào nền kinh tế.
Nội dung: MAI QUẾ - TRẦN MAI - MINH LÊ
Trình bày: MINH TẠO
.jpg "Đà Nẵng thúc đẩy hợp tác ba bên trong lĩnh vực tài chính xanh")