Trong bối cảnh hội nhập quốc tế và chuyển đổi số sâu rộng hiện nay, tài sản trí tuệ đã và đang trở thành một nguồn lực chiến lược, góp phần quan trọng vào việc khẳng định vị thế, nâng cao năng lực cạnh tranh của các tổ chức, cá nhân.
Trong 2 ngày 25 và 26/8, Sở Khoa học và Công nghệ tổ chức các chương trình về quyền sở hữu trí tuệ, gồm: quản trị quyền sở hữu trí tuệ trong các trường đại học; tài sản trí tuệ, nền tảng phát triển bền vững của doanh nghiệp và startup. Qua đó cung cấp các kiến thức cơ bản và cập nhật về các đối tượng quyền sở hữu trí tuệ, cũng như cơ hội giao lưu, kết nối giữa các chuyên gia, doanh nghiệp và các dự án khởi nghiệp trên địa bàn thành phố.
“Lá chắn” bảo vệ và phát huy các kết quả nghiên cứu
Theo Ths. Nguyễn Thị Thúy, Trưởng Văn phòng đại diện Cục Sở hữu trí tuệ tại Đà Nẵng (Bộ Khoa học và Công nghệ), với hệ thống hơn 40 trường đại học, cao đẳng và viện nghiên cứu, trong đó có những đơn vị nghiên cứu uy tín như Trường Đại học Bách khoa, Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật (Đại học Đà Nẵng), Đại học Duy Tân… thì việc nâng cao năng lực quản trị sở hữu trí tuệ trong nhà trường là yêu cầu cấp thiết để bảo vệ thành quả nghiên cứu, hỗ trợ hoạt động khởi nghiệp đổi mới sáng tạo và nâng cao vị thế học thuật.
Việc nhận diện các loại hình tài sản trí tuệ phổ biến phát sinh trong trường đại học là rất quan trọng, nhất là với các sinh viên.
Phân tích rõ hơn, TS. Lê Thị Thanh Tâm, Phó Tổng thư ký Hội Sáng chế Việt Nam, Trọng tài viên Trung tâm Trọng tài thương mại quốc tế Thái Bình Dương, cho biết đối với sinh viên khởi nghiệp, trước khi chia sẻ ý tưởng với người khác hãy cân nhắc ký thỏa thuận bảo mật (NDA).
Đồng thời, cần xác định đúng hình thức bảo hộ phù hợp: bằng sáng chế cho giải pháp kỹ thuật, nhãn hiệu cho thương hiệu, kiểu dáng công nghiệp cho hình dáng sản phẩm.
Việc hiểu biết về sở hữu trí tuệ cũng giúp sinh viên sáng tạo có trách nhiệm, tôn trọng công sức của người khác và bảo vệ được thành quả của chính mình.
PGS.TS Vũ Dương, Phó Hiệu trưởng Trường Công nghệ (Đại học Duy Tân) nhận định, ngày 27/6 vừa qua, Quốc hội thông qua Luật số 93/2025/QH15 về Luật Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, trong đó có đề cập vấn đề sở hữu trí tuệ. Trước đó, Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học công nghệ, khởi nghiệp đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, cũng nhấn mạnh rất rõ vai trò sở hữu trí tuệ đối với những đột phá chiến lược nêu trên.
Đối với Đại học Duy Tân, hệ thống các văn bản pháp lý để thực hiện chi tiết những hướng dẫn của Cục Sở hữu trí tuệ đã được triển khai tới từng cán bộ, giảng viên và đưa vào hệ thống thi đua về khoa học công nghệ.
Đồng thời, nhà trường hỗ trợ, tư vấn và mở nhiều hội thảo, lớp tập huấn về sở hữu trí tuệ cho giảng viên, sinh viên; tiến tới đưa đào tạo sở hữu trí tuệ trong các học phần của sinh viên.
“Nâng tầm” khởi nghiệp đổi mới sáng tạo
Xét về giá trị tài sản đối với doanh nghiệp và startup, TS. Lê Thị Thanh Tâm, cho hay việc kịp thời ghi nhận và xác lập quyền sở hữu cho các đối tượng sở hữu trí tuệ đã ít nhiều tránh làm thất thoát một khối lượng tài sản.
Hiện nay, các tài sản trí tuệ hoàn toàn có thể thẩm định giá và được sử dụng, khai thác rất nhiều trong các hoạt động sản xuất, kinh doanh như chuyển nhượng quyền sở hữu, cấp phép sử dụng (license), góp vốn đầu tư... để thu lợi nhuận. Ngoài ra, với tư cách là chủ sở hữu hoặc đồng sở hữu các loại tài sản này cũng có thể nhận được các lợi ích từ việc khai thác các tài sản nói trên.
Trao đổi tại chương trình, ông Phạm Thanh Hoàng, Giám đốc Công ty CP Thực phẩm vườn rừng Tây Giang (Forest Foods) - startup trong lĩnh vực thực phẩm, chia sẻ từ khi bắt đầu khởi nghiệp vào năm 2023 đến nay, sở hữu trí tuệ luôn là vấn đề mà doanh nghiệp quan tâm hàng đầu. Lý do là doanh nghiệp nhận định rõ việc khai thác hiệu quả và bảo hộ đúng cách các tài sản trí tuệ như sáng chế, nhãn hiệu, kiểu dáng công nghiệp… không chỉ giúp thu hút đầu tư, xây dựng thương hiệu mạnh, mà còn mở ra cơ hội thương mại hóa và mở rộng thị trường trong và ngoài nước.
Hiện Forest Foods đã nộp 2 đăng ký sáng chế của công ty cho Cục Sở hữu trí tuệ và đang trong giai đoạn thẩm định.
Theo bà Lê Thị Thục, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ, Đà Nẵng đang đặt mục tiêu đến năm 2025 sẽ có tối thiểu 4.650 doanh nghiệp công nghệ số, khẳng định định hướng phát triển Đà Nẵng thành trung tâm đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số của khu vực miền Trung - Tây Nguyên. Trong bối cảnh đó, việc nâng cao năng lực về sở hữu trí tuệ là yếu tố cấp thiết và mang tính nền tảng để doanh nghiệp vững vàng khởi nghiệp, bền vững phát triển.
Song song với lực lượng doanh nghiệp, quyền sở hữu công nghiệp như sáng chế, giải pháp hữu ích, kiểu dáng công nghiệp, nhãn hiệu… và quyền tác giả, quyền liên quan đang trở thành tài sản chiến lược không thể thiếu của các trường đại học, viện nghiên cứu và cơ sở giáo dục.
Sở Khoa học và Công nghệ sẽ tiếp tục đồng hành, mở rộng hoạt động tuyên truyền về sở hữu trí tuệ để nâng cao năng lực cạnh tranh của các tổ chức và cá nhân, góp phần phát triển kinh tế - xã hội thành phố.
