Nâng cao nhận thức cộng đồng và quản lý rủi ro thiên tai dựa vào cộng đồng

Thông tin này được nhấn mạnh tại hội nghị sơ kết đề án “Nâng cao nhận thức cộng đồng và quản lý rủi ro thiên tai dựa vào cộng đồng, đến năm 2030” giai đoạn 2021- 2025. Hội nghị diễn ra sáng 31/10 tại Đà Nẵng, do Cục Quản lý đê điều và Phòng chống thiên tai (Bộ NN&MT) phối hợp với Báo Nông nghiệp Môi trường, Sở NN&MT thành phố Đà Nẵng và tổ chức UNICEF đồng tổ chức.

Theo báo cáo tại hội nghị, trong giai đoạn 2020 - 2025, thiên tai đã diễn biến nghiêm trọng trên khắp các vùng miền cả nước, với sự xuất hiện của 21/22 loại hình. Các hiện tượng này có xu thế ngày càng gia tăng về cường độ, khó lường và bất thường. Đặc biệt, bão, lũ, lũ quét, sạt lở đất, ngập lụt diễn ra ngày càng khốc liệt, vượt qua các mốc lịch sử đã được ghi nhận.

Trong đó, riêng năm 2024, thiên tai đã gây ra hậu quả đặc biệt nghiêm trọng: 519 người chết và mất tích (mức cao nhất kể từ năm 2007), cùng với thiệt hại kinh tế ước tính hơn 91,6 tỷ đồng (lớn nhất từ trước đến nay). Đáng chú ý, chỉ trong 13 ngày thuộc tháng 9 và tháng 10/2025 (từ 22/9 đến 3/10/2025), ba cơn bão mạnh liên tiếp (bão số 9, bão số 10 và bão số 11) đã gây lũ lụt trên diện rộng, để lại những tổn thất nặng nề về người và tài sản.

Đề án “Nâng cao nhận thức cộng đồng và quản lý rủi ro thiên tai dựa vào cộng đồng đến năm 2030” (gọi tắt là đề án) đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Quyết định số 553/QĐ-TTg ngày 6/4/2021. Đến nay, toàn bộ 34 tỉnh, thành phố đã phê duyệt kế hoạch triển khai, đồng thời tổ chức nhiều hoạt động truyền thông, đào tạo, tập huấn và xây dựng các mô hình điểm phù hợp với điều kiện đặc thù của từng địa phương.

Trong giai đoạn 2021 - 2025, các hoạt động triển khai đề án đã bám sát mục tiêu và khung kế hoạch đề ra. Cụ thể, 440 bộ tài liệu về nâng cao nhận thức cộng đồng và quản lý rủi ro thiên tai đã được ban hành từ cấp trung ương đến địa phương. Bộ NN&MT, phối hợp cùng các bộ, ngành, địa phương và sự hỗ trợ từ các tổ chức quốc tế, đã tổ chức được trên 740.000 đợt tập huấn, tuyên truyền thu hút hơn 8,4 triệu người tham gia; 1.176 đợt diễn tập với sự góp mặt của hơn 180.000 người. Đồng thời, Bộ cũng đã phối hợp với Bộ Giáo dục và Đào tạo tổ chức 17 lớp tập huấn cho 1.071 cán bộ quản lý cấp sở và đội ngũ giáo viên.

Hội nghị đã thảo luận và đề xuất các giải pháp nhằm triển khai hiệu quả đề án trong giai đoạn 2026 - 2030, hướng tới hoàn thành các mục tiêu đã đề ra. Trong đó, một số giải pháp trọng tâm được nhấn mạnh bao gồm: tiếp tục cập nhật, hoàn thiện hệ thống tài liệu hướng dẫn; nâng cao năng lực cho các nhóm đối tượng liên quan thông qua việc đa dạng hóa hình thức đào tạo, tập huấn, đồng thời cập nhật nội dung lồng ghép về phòng, chống thiên tai trong các môn học ở các bậc học; tăng cường tuyên truyền, giáo dục nhằm nâng cao nhận thức và kỹ năng giảm nhẹ rủi ro thiên tai cho cộng đồng. Bên cạnh đó, việc sắp xếp, huy động toàn bộ hệ thống chính trị và xã hội hóa các nguồn lực cũng được đề xuất, qua đó góp phần nâng cao năng lực cho cán bộ các cấp, đồng thời lan tỏa nhận thức và kỹ năng phòng chống thiên tai sâu rộng trong cộng đồng.