Văn hóa

Nối dài ký ức với giáp trụ Việt

TƯỜNG VY • 08/11/2026 09:50

ĐNCT - Mong muốn tái hiện hình ảnh giáp trụ Việt, những người trẻ trong thành phố đã nghiên cứu tư liệu, phương pháp khoa học và công nghệ hiện đại để phỏng dựng bộ giáp trụ Việt bằng tinh thần trân trọng giá trị lịch sử và văn hóa Việt.

Các thành viên nhóm Đại Việt Võ Bị trong sự kiện ra mắt bộ phim Hộ Linh Tráng Sĩ - Bí ẩn mộ vua Đinh. Ảnh: NVCC

Làm sống lại giáp trụ

Mới đây, tại lễ khai mạc sự kiện Kết nối nghệ thuật sáng tạo Đà Nẵng 2026 với chủ đề Lịch sử của ngày mai do Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch thành phố tổ chức tại Bảo tàng Đà Nẵng, 8 bộ giáp trụ do nhóm Đại Việt Võ Bị phỏng dựng trong tiết mục trình diễn võ thuật Tướng nhà Trần đối đầu quân Mông Nguyên đọng lại ấn tượng mạnh mẽ trong lòng công chúng thưởng lãm.

Bên cạnh đó, nhóm còn phỏng dựng gần 200 bộ giáp trụ cho bộ phim Hộ Linh Tráng Sĩ - Bí ẩn mộ vua Đinh của đạo diễn Nguyễn Phan Quang Bình. Hồi cuối năm ngoái, những bộ giáp trụ trong bộ phim được trưng bày và tham dự Liên hoan phim Quốc tế Busan (BIFF) lần thứ 30 tại Hàn Quốc, trong khuôn khổ hoạt động giao lưu của đoàn phim.

Theo anh Đặng Đình Cường (33 tuổi, Đà Nẵng), người sáng lập nhóm Đại Việt Võ Bị, tham dự liên hoan phim, bộ giáp trụ của nhóm được công chúc quốc tế đón nhận rất tích cực. Qua đó, nhóm hy vọng bộ áo giáp góp phần đưa hình ảnh văn hóa quân sự Việt Nam tiếp cận công chúng quốc tế trong khu vực châu Á và thế giới.

Nhóm đã tham gia phỏng dựng giáp trụ các chương trình văn hóa như: Đại ngàn chạm biển xanh do UBND tỉnh Gia Lai tổ chức; Anh trai vượt ngàn chông gai do Đài Truyền hình Việt Nam phối hợp Tập đoàn YeaH1 tổ chức hay chương trình Đất nước thiên hùng ca do Tập đoàn Vingroup tổ chức tại Hà Nội….

Chia sẻ về cơ duyên đến với giáp trụ, anh Đặng Đình Cường bày tỏ, nhóm có 5 thành viên, công tác đa dạng lĩnh vực nhưng có chung đam mê, niềm yêu thích về giáp trụ. Lẽ đó, năm 2019, nhóm bắt đầu nghiên cứu và phỏng dựng giáp trụ. Nhóm hy vọng, phỏng dựng sẽ góp phần nhỏ làm sống lại giáp trụ, nối dài ký ức đến nhiều người hơn, nhất là các bạn trẻ.

Để phỏng dựng giáp trụ, nhóm gặp nhiều khó khăn bởi không có hiện vật giáp trụ nguyên bản để tham chiếu trực tiếp. Vì vậy, nhóm tham khảo các nguồn tư liệu sách, báo và những nhà nghiên cứu giáp trụ độc lập trong và ngoài nước.

Đồng thời nhóm đến Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam, Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam và những di tích có giá trị quan trọng về mặt lịch sử, văn hóa để tiếp cận rõ hơn như: chùa Long Đọi Sơn (tỉnh Ninh Bình), Lăng Quận Mãn (tỉnh Thanh Hóa) hay Lăng Đá Bầu (tỉnh Bắc Ninh)…

Từ những tư liệu ấy, nhóm lên phương án sản xuất, phác thảo bộ giáp bằng bản vẽ tay, sau đó, sử dụng công nghệ dập nổi, khắc laser, in 3D, phân tích thông số và sử dụng phương pháp sơn giả đồng để phỏng dựng giáp trụ. Thời gian hoàn thiện mỗi bộ giáp trụ trong vòng 1 - 2 tuần nhưng quá trình nghiên cứu và thử nghiệm có thể từ vài tháng hoặc vài năm.

Đưa giáp trụ đến gần công chúng

Anh Nguyễn Đông Triều, đồng sáng lập nhóm cho biết, giáp trụ không chỉ có ý nghĩa về lịch sử và văn hóa mà còn là công cụ phòng vệ trên chiến trường, phản ánh trình độ kỹ thuật, mỹ thuật và đời sống văn hóa qua từng thời kỳ. Do đó, tùy nhu cầu sử dụng và giai đoạn lịch sử, nhóm sẽ chế tác giáp trụ có chất liệu đa dạng, từ mảnh kim loại, da bò và nhựa…

Đặc điểm chung của giáp trụ, kết cấu chất liệu đều được nối chồng lên nhau, tạo độ liên kết vững chắc và an toàn. Thông thường, bộ giáp trụ dao động từ 8-12 kg. Những bộ giáp để biểu diễn sẽ được làm bằng nhựa nặng từ 2-5 kg.

“Hiện nay, nhóm tiếp tục nghiên cứu, phỏng dựng giáp trụ và hỗ trợ sinh viên các trường đại học hoàn thành đồ án văn hóa, lịch sử liên quan đến giáp trụ Việt. Nhóm hy vọng, những bộ giáp trụ được ứng dụng nhiều hơn vào những sản phẩm truyền thông văn hóa và giáo dục lịch sử cho học sinh, sinh viên trong thành phố nói riêng và cả nước nói chung”, anh Triều mong muốn.

Cùng ý tưởng lan tỏa và tái hiện hình ảnh giáp trụ đến công chúng, từ dự án môn học lập kế hoạch truyền thông, nhóm 5 sinh viên năm 4, ngành Truyền thông đa phương tiện (Trường Đại học FPT) xây dựng dự án “Khôi Giáp Sử Ca”, giúp người trẻ nâng cao hiểu biết, khơi gợi quan tâm đối với giáp trụ Việt Nam thời Lê Trung Hưng (1533-1789).

Trần Nguyễn Thanh Thủy, Trưởng nhóm dự án cho hay, với ý tưởng “Đọc vị tinh hoa qua từng nét Sắt” và thông điệp “Mỗi nét Sắt hiện lên, một dấu xưa được mở”, dự án giới thiệu kiến thức về hình dáng, cấu tạo, công năng, chất liệu, hoa văn và quá trình phỏng dựng giáp trụ thông qua mạng xã hội…

Mỗi nội dung là một chủ đề cụ thể để người xem dễ dàng nhận diện các bộ phận đến cách mặc, quá trình phỏng dựng với hình ảnh, lời giải thích ngắn gọn, Từ đó, dự án khuyến khích người trẻ chủ động quan sát, đặt câu hỏi và khám phá giá trị văn hóa, kỹ thuật và thẩm mỹ qua từng chi tiết giáp trụ.

“Thời gian đến, dự án dự kiến tổ chức sự kiện Sắc trong Sắt tại Bảo tàng Mỹ thuật Đà Nẵng với các hoạt động phỏng dựng, workshop đan giáp, trải nghiệm mặc giáp và trò chơi kiến thức. Thông qua hình ảnh trực quan, nội dung và hoạt động trải nghiệm, dự án kỳ vọng đưa giá trị văn hóa, lịch sử Việt Nam đến gần hơn với công chúng và tạo cơ hội để người trẻ tìm hiểu giáp trụ Việt Nam”, Uyên bộc bạch.

(0) Bình luận
x
Nổi bật
Nối dài ký ức với giáp trụ Việt
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO