Bệnh dịch tả lợn châu Phi đang lây lan nhanh trên địa bàn thành phố Đà Nẵng, tuy nhiên công tác phòng chống dịch gặp không ít khó khăn, vướng mắc, đòi hỏi sớm giải quyết rốt ráo.
Thiếu vắc xin phòng bệnh, nông dân chưa đầu tư chăn nuôi an toàn sinh học, sau sáp nhập địa bàn xã rộng nhưng thiếu nhân lực kiểm dịch động vật... là những hạn chế, khó khăn ảnh hưởng đến công tác kiểm soát, khống chế dịch tả lợn châu Phi đang diễn biến phức tạp trên địa bàn thành phố.
Chưa chú trọng phòng bệnh
Chưa đầy 20 ngày, xã Xuân Phú đã ghi nhận 26/27 thôn xuất hiện dịch tả lợn châu Phi.
Tối 28/7, gia đình ông Nguyễn Tích ở thôn Dưỡng Xuân, xã Xuân Phú phát hiện con heo nái duy nhất bị chết do dịch tả lợn châu Phi và báo với chính quyền. Ngay sáng hôm sau, lực lượng chức năng của xã đã đến thực hiện tiêu độc khử trùng và đưa heo chết đi tiêu hủy theo quy định.
Người nhà ông cho biết trước đây gia đình chăn nuôi heo số lượng lớn nhưng qua một số đợt dịch nay không dám nuôi nhiều vì mỗi lần dịch là thiệt hại rất nặng. Được biết, con heo nái bị mắc bệnh đang mang thai, gia đình dự kiến tái đàn khi heo mẹ sinh sản.
Theo Chi cục Nông nghiệp (Sở Nông nghiệp và Môi trường thành phố), từ ngày 1-29/7, bệnh dịch tả lợn châu Phi phát sinh và lây lan nhanh trên đàn heo tại 284 thôn, khối phố/39 xã, phường với 1.661 hộ có heo mắc bệnh. Tổng số heo mắc bệnh, chết buộc phải tiêu hủy là 5.518 con, trọng lượng 357,567 tấn.
Chi cục Nông nghiệp nhận định, trong thời gian đến nguy cơ dịch bệnh tiếp tục phát sinh và lây lan là rất cao, do một số nguyên nhân. Đó là, tổng đàn heo lớn, quy mô chăn nuôi nông hộ chiếm đa số (khoảng 80%), không đảm bảo yêu cầu vệ sinh thú y. Nông dân chưa thật sự quan tâm đến áp dụng các biện pháp an toàn sinh học trong chăn nuôi; trên địa bàn toàn thành phố có nhiều ổ dịch cũ; công tác kiểm soát giết mổ còn nhiều vướng mắc; mầm bệnh có khả năng tồn tại lâu ngoài môi trường…
Trong khi đó, hiện nay rất nhiều địa phương cấp xã lúng túng trong việc triển khai công tác phòng chống dịch do không có cán bộ chuyên môn chăn nuôi thú y để thực hiện việc kiểm tra, xác định bệnh và tham mưu tổ chức triển khai thực hiện.
Đáng chú ý là về vấn đề tiêm vắc xin phòng bệnh dịch tả lợn châu Phi.
“Mặc dù đã được Cục Chăn nuôi và Thú y cấp Giấy chứng nhận lưu hành để phòng bệnh cho đàn heo thịt từ 4 tuần tuổi trở lên, tuy nhiên do bệnh chưa được đưa vào danh mục bệnh truyền nhiễm nguy hiểm ở động vật phải phòng bệnh bắt buộc bằng vắc xin, nên việc tham mưu chỉ đạo tiêm phòng của cơ quan chuyên môn cũng như việc chấp hành quy định phòng bệnh bắt buộc bằng vắc xin cho đàn heo của người chăn nuôi còn nhiều vướng mắc. Đến nay hầu hết đàn heo của thành phố chưa được tiêm vắc xin phòng bệnh dịch tả lợn châu Phi...”.
Chi cục Nông nghiệp cho biết
Tại xã Xuân Phú, bà Nguyễn Thị Thu Thủy, Chủ tịch UBND xã cho biết, một trong những giải pháp phòng chống dịch tả lợn châu Phi hiện nay là tuyên truyền vận động bà con nhân dân chủ động biện pháp phòng ngừa. Xã sẽ rà soát số heo đang còn để đề xuất thành phố cung cấp vắc xin và khuyến cáo người dân chủ động tiêm phòng.
Sẽ bố trí cán bộ phụ trách các trạm khu vực
Ông Đặng Ngọc Sơn, Chi cục trưởng Chi cục Nông nghiệp thành phố cho biết, đến ngày 29/7/2025, đã xuất cấp 4.692 lít hóa chất từ nguồn dự trữ quốc gia và nguồn dự trữ của thành phố để thực hiện tiêu độc khử trùng môi trường, xử lý ổ dịch và điểm tiêu hủy gia súc. Sắp đến, Chi cục sẽ bố trí 2 điểm dự trữ hóa chất tại trung tâm Đà Nẵng và khu vực thành phố Tam Kỳ (cũ) để chủ động trong luân chuyển, phân bổ kịp thời nguồn hóa chất cho các địa phương.
Tại buổi kiểm tra ngày 29/7, Phó Chủ tịch UBND thành phố Trần Nam Hưng đồng ý với đề xuất của Chi cục, đó là cấp hóa chất, vật tư cho cả những xã giáp ranh (chưa có dịch) với xã có dịch để chủ động phòng ngừa dịch lây lan.
Một trong những khó khăn hiện nay trong công tác phòng chống dịch là về nhân lực. Có địa phương báo cáo, số lượng heo nhiễm bệnh chết mỗi ngày tăng cao trong khi nhân lực tham gia tổ tiêu hủy mỏng. Phía Chi cục Nông nghiệp cũng có đề xuất UBND thành phố xem xét, bố trí ít nhất 1 cán bộ chuyên môn về chăn nuôi, thú y tại mỗi xã, phường.
Về phía Chi cục Nông nghiệp, đơn vị đã thành lập 2 đội lưu động kiểm tra công tác phòng chống dịch tả lợn châu Phi, tuy nhiên lực lượng của Chi cục hiện còn mỏng, chỉ có 24 công chức, địa bàn thành phố sau hợp nhất rộng đòi hỏi cần nhiều nhân lực hơn để thực hiện kiểm dịch động vật và sản phẩm động vật xuất tỉnh cũng như kiểm dịch, giám sát động vật đầu vào.
“Treo” hơn 90,5 tỷ đồng tiền hỗ trợ người chăn nuôi
Chi cục Nông nghiệp thành phố kiến nghị UBND thành phố chỉ đạo Sở Tài chính tham mưu phân bổ kinh phí cho các địa phương để thực hiện hỗ trợ kinh phí cho người chăn nuôi có heo bị tiêu hủy do bệnh dịch tả lợn châu Phi trong 2 năm (2021, 2022) theo Thông báo số 288/TB-UBND ngày 24/6/2025 của UBND tỉnh Quảng Nam (cũ). Đồng thời sớm trình UBND thành phố bổ sung kinh phí hỗ trợ chủ vật nuôi có gia súc tiêu hủy do mắc dịch bệnh năm 2023 - 30/4/2025.
Theo Chi cục Nông nghiệp, kinh phí hỗ trợ cho người chăn nuôi có heo mắc bệnh buộc phải tiêu hủy từ năm 2021 đến nay vẫn chưa được cấp nên đã ảnh hưởng đến công tác chỉ đạo triển khai các biện pháp phòng, chống dịch bệnh hiện nay. Theo Thông báo số 288/TB-UBND, kinh phí để hỗ trợ cho các chủ vật nuôi có heo bị tiêu hủy bắt buộc do mắc bệnh dịch tả lợn châu Phi năm 2021 và 2022 với số tiền hơn 90,5 tỷ đồng.
Trước tình hình đó, tại buổi làm việc với Phó Chủ tịch UBND thành phố Trần Nam Hưng ngày 29/7, Chi cục Nông nghiệp đã đề xuất thành lập ngay 4 trạm khu vực trực thuộc. Mục đích là bố trí công chức phụ trách từng khu vực để tham gia kiểm dịch, hỗ trợ kiểm tra, kiểm soát giết mổ tại cơ sở.
Về nội dung này, Phó Chủ tịch UBND thành phố Trần Nam Hưng đã thống nhất về mặt chủ trương và cho biết sẽ xem xét quyết định trên cơ sở Đề án tổ chức bộ máy, quy định chức năng, nhiệm vụ của Chi cục.
Ngày 29/7/2025, UBND xã Sơn Cẩm Hà đã công bố dịch bệnh dịch tả lợn châu Phi trên địa bàn xã, địa phương đang nỗ lực dập dịch nhằm hạn chế thấp nhất thiệt hại cho người chăn nuôi.
Thiệt hại nặng nề
Dịch tả lợn châu Phi đang bùng phát tại nhiều xã trên địa bàn thành phố Đà Nẵng, trong đó có xã miền núi Sơn Cẩm Hà.
Trên địa bàn xã Sơn Cẩm Hà, chăn nuôi được xem là thế mạnh kinh tế của người dân, phát triển theo mô hình gia trại với đàn heo lên đến vài chục hoặc vài trăm con.
Khi dịch tả lợn châu Phi bùng phát, mặc dù đã có nhiều biện pháp phòng chống nhưng người chăn nuôi vẫn bị thiệt hại nặng nề.
.jpg)
Tại thôn Cẩm Phô, từ tuyến đường chính vào các ngõ xóm, vôi bột được rải trắng xóa lối đi nhằm phòng bệnh, khử khuẩn.
Dịch bệnh bùng phát nhanh khiến gia đình ông Võ Tấn Bền trở tay không kịp. Đàn heo 70 con của ông Bền gồm heo nái, heo thịt, heo con bị bệnh phải tiêu hủy cách đây 3 ngày, thiệt hại gần 200 triệu đồng.
Ông Bền chia sẻ: “Quá trình chăn nuôi tôi làm rất kỹ nhưng vẫn không tránh khỏi dịch bệnh trên đàn heo. Tôi thường xuyên tiêm phòng, khử khuẩn chuồng trại, hạn chế người lạ ra vào khu vực chăn nuôi. Bản thân tôi khi vào cho heo ăn, tắm heo cũng thay áo quần, khử khuẩn rồi mới vào chuồng trại”.
Trước gia đình ông Bền, ông Huỳnh Đức Thi ở cùng thôn Cẩm Phô cũng đã phải tiêu hủy 12 con heo trong tổng đàn 22 con của gia đình.
10 con còn lại, ông Thi dùng mọi biện pháp tiêu độc khử trùng nhằm hạn chế đàn heo tiếp tục bị bệnh, cũng như hạn chế tối đa sự lây lan dịch bệnh cho những gia đình chăn nuôi lân cận.
Ông Thi nói: “Vì gia đình có heo bị bệnh đã tiêu hủy, nên ngoài nguồn hỗ trợ dung dịch khử khuẩn của xã, tôi mua thêm cả tấn vôi để rải từ trong chuồng trại, đến lối đi vào nhà... để hạn chế nguy cơ lây bệnh cho các hộ chăn nuôi xung quanh”.
Nỗ lực dập dịch
Trước tình hình dịch tả lợn châu Phi bùng phát mạnh trên địa bàn từ ngày 20/7 đến nay, xã Sơn Cẩm Hà đã huy động nhân, vật lực để dập dịch, phòng chống lây lan trong toàn xã.
Ông Hoàng Anh Tuấn, Phó Chủ tịch UBND xã Sơn Cẩm Hà, cho hay xã đã bố trí lực lượng đến các thôn hỗ trợ người dân tiêu hủy heo chết, phun hóa chất ngăn ngừa dịch bệnh lây lan diện rộng.
Các lực lượng hỗ trợ nhân dân đã làm việc cật lực ngày đêm, kể cả ngày nghỉ. Đỉnh điểm vào ngày 28/7 vừa qua, các lực lượng làm việc từ sáng sớm tới 2 giờ sáng 29/7, hỗ trợ gia đình ông Nguyễn Văn Tự (thôn 1) tiêu hủy đàn heo 147 con gồm heo nái, heo thịt, heo con, thiệt hại lên đến hơn 600 triệu đồng.
Ông Hoàng Anh Tuấn cho biết: “Dịch bệnh bùng phát trong lúc xã mới đi vào hoạt động còn rất nhiều việc phải làm, cán bộ thú y cũ thì nghỉ việc cả, Trung tâm Cung ứng dịch vụ sự nghiệp công xã mới thành lập, chưa có con dấu hoạt động, chưa có cán bộ chuyên môn về lĩnh vực chăn nuôi - thú y. Một số vật tư, trang thiết bị phục vụ cho công tác phòng, chống dịch còn thiếu, nhất là máy phun tiêu độc khử trùng và phương tiện để vận chuyển heo bệnh đến địa điểm tiêu hủy khó khăn. Kinh phí hiện nay vẫn chưa được hướng dẫn thực hiện, chưa được bố trí ảnh hưởng lớn đến công tác phòng chống, dập dịch. Trước mắt chúng tôi đẩy mạnh tuyên truyền, hỗ trợ tối đa để người dân bảo vệ đàn heo. Rất mong các ngành chức năng, UBND thành phố vào cuộc nhanh chóng, hỗ trợ lực lượng tiêu hủy xử lý tại chỗ cùng địa phương hoàn thành tốt nhiệm vụ chống dịch”.
Theo thống kê của xã Sơn Cẩm Hà, tổng đàn gia súc trên địa bàn xã Sơn Cẩm Hà đạt hơn 13.690 con, trong đó đàn heo đạt 11.323 con, chiếm 82,69% tổng đàn.
Hiện nay, tình hình dịch bệnh diễn biến phức tạp, ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động chăn nuôi của người dân.
Tính đến ngày 27/7/2025, toàn xã đã ghi nhận các ổ dịch tại 7 thôn, 17 hộ có heo mắc bệnh, tổng số heo mắc bệnh và đã tiêu hủy là 381 con, trọng lượng tiêu hủy là 25.327kg.
Dù đã có nhiều đợt tuyên truyền, hỗ trợ người dân kỹ thuật chăn nuôi, phun thuốc tiêu độc khử trùng, nhưng mật độ chăn nuôi dày đặc, dịch tả lợn châu Phi bùng phát mạnh và nhanh, thiệt hại do dịch bệnh gây ra ở Sơn Cẩm Hà rất nặng nề với người dân.
Trước tình hình bệnh dịch tả lợn châu Phi diễn biến ngày càng phức tạp, ngành chức năng cùng chính quyền cơ sở của thành phố Đà Nẵng đã và đang nỗ lực triển khai đồng bộ các biện pháp kiểm soát môi trường nhằm hạn chế nguy cơ mầm bệnh phát tán mạnh ra diện rộng.
Bộ đội hỗ trợ tiêu hủy heo bệnh
Từ 2 ổ dịch nhỏ ban đầu xảy ra ở thôn Hương Quế Nam và Đồng Tràm Tây vào ngày 11/7/2025, đến nay tại xã Xuân Phú đã có 26/27 thôn bị bệnh dịch tả lợn châu Phi gây hại.
Ông Hồ Ngọc Mai, chuyên viên Phòng Kinh tế thuộc UBND xã Xuân Phú thông tin, tính đến chiều 30/7 bệnh dịch tả lợn châu Phi đã xuất hiện và gây hại tại 507 hộ chăn nuôi trên địa bàn xã. Tổng số heo bị mắc bệnh, chết phải tiêu hủy bắt buộc là 1.071 con với trọng lượng hơn 80,1 tấn hơi.
Nhằm hạn chế nguy cơ vi rút gây bệnh dịch tả lợn châu Phi tiếp tục phát tán mạnh trên diện rộng, chính quyền xã Xuân Phú đặc biệt quan tâm đến công tác kiểm soát môi trường. Theo đó, lãnh đạo địa phương yêu cầu ngành liên quan, Mặt trận, các hội đoàn thể và 27 trưởng thôn trên địa bàn xã tập trung đẩy mạnh công tác tuyên truyền nhằm nâng cao ý thức, trách nhiệm của cộng đồng trong công tác phòng chống dịch.
Vấn đề đáng chú ý là, khi phát hiện heo mắc bệnh, chết không rõ nguyên nhân thì người chăn nuôi phải nhanh chóng khai báo với trưởng thôn, cán bộ thú y hoặc Ban Chỉ đạo phòng chống dịch xã. Tuyệt đối không giấu dịch, không vứt xác heo chết bừa bãi ra sông, suối… làm ô nhiễm môi trường sống và lây lan dịch bệnh.
Ông Hồ Ngọc Mai cho hay, trong gần 20 ngày qua, chính quyền xã Xuân Phú đã tiến hành khảo sát và huy động nhân lực, phương tiện đào rất nhiều hố chôn tại các thôn Phú Lộc, Hương Quế Nam, Mông Nghệ, Hòa Mỹ, Đồng Tràm Tây, Dưỡng Xuân, Hương Lộc... để thực hiện công tác tiêu hủy heo mắc bệnh đảm bảo theo quy định của ngành thú y.
“Những ngày qua, Lữ đoàn Tăng - Thiết giáp 574 trực thuộc Quân khu 5 đã cắt cử nhiều cán bộ, chiến sĩ tích cực hỗ trợ xã Xuân Phú chống dịch tả lợn châu Phi. Lực lượng bộ đội và thanh niên xung kích của xã chia thành 3 tổ công tác, hễ nhận tin báo có heo bị nhiễm bệnh hoặc chết không rõ nguyên nhân thì nhanh chóng phối hợp với các trưởng thôn và cán bộ thú y cơ sở đến nhà dân đưa heo đi tiêu hủy khẩn cấp. Việc tiêu hủy nhanh số heo nhiễm bệnh, chết nhằm ngăn chặn tình trạng người dân vứt xác heo chết bừa bãi ra sông, suối… làm ô nhiễm môi trường sống và làm lây lan dịch bệnh”, ông Mai nói.
Tăng cường kiểm soát địa bàn
Theo báo cáo, xã Thăng Điền ghi nhận bệnh dịch tả lợn châu Phi vào ngày 22/7/2025 tại thôn An Mỹ, Trà Long, Tú Ngọc B. Tính đến 15 giờ ngày 29/7, tổng số heo mắc bệnh, chết buộc phải tiêu hủy là 199 con của 88 hộ tại 16/22 thôn. Tổng trọng lượng tiêu hủy là 15.821kg.
.jpg)
UBND xã Thăng Điền chủ động bố trí kinh phí để tổ chức thực hiện việc mua sắm các trang thiết bị, dụng cụ bảo hộ, máy phun hóa chất. Đồng thời chi tạm ứng chi phí cho nhân công công tác tiêu hủy và công tác tiêu độc khử trùng theo kế hoạch, đảm bảo công tác chống dịch diễn ra liên tục đạt hiệu quả, hạn chế thiệt hại do dịch bệnh gây ra. Bên cạnh đó, xã đã nhận được hỗ trợ 168 lít hóa chất để thực hiện tiêu độc khử trùng.
Ông Nguyễn Xuân Vũ, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường cho biết, trong những ngày đầu mới phát sinh bệnh dịch tả lợn châu Phi, tại một vài địa phương có xảy ra tình trạng người dân vứt xác heo chết bừa bãi ra sông, suối… Trước tình hình trên, Sở Nông nghiệp và Môi trường yêu cầu chính quyền các xã, phường tăng cường kiểm tra, kiểm soát địa bàn. Đồng thời, huy động cả hệ thống chính trị khẩn trương đẩy mạnh tuyên truyền bằng nhiều hình thức nhằm nâng cao ý thức của người dân trong công tác phòng chống dịch bệnh, bảo vệ môi trường.
Nhờ các cấp, các ngành triển khai đồng bộ và hiệu quả nhiều biện pháp, từ ngày 17/7/2025 đến nay trên địa bàn thành phố Đà Nẵng không phát hiện thêm trường hợp nào vứt xác heo chết bừa bãi ra sông, suối…
Ông Nguyễn Xuân Vũ, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường
Kiểm tra các hộ dân có heo bị mắc bệnh tại xã Thăng Điền ngày 30/7, Phó Chủ tịch UBND thành phố Đà Nẵng Trần Nam Hưng chia sẻ với thiệt hại, khó khăn với các hộ, đồng thời đề nghị người dân nâng cao ý thức phòng chống dịch, giảm sự lây lan.
Đồng chí Trần Nam Hưng thông tin đến người dân về chủ trương thành phố thống nhất tổ chức tiêm vắc xin phòng bệnh dịch tả lợn châu Phi cho đàn heo từ năm 2026 và đề nghị người dân ủng hộ.
Những trường hợp không tiêm vắc xin sẽ không được hỗ trợ khi có heo mắc bệnh dịch tả lợn châu Phi bị chết.
Nội dung: VINH ANH - LÊ DIỄM - NGUYỄN SỰ - ANH ĐÔNG
Trình bày: MINH TẠO
.jpg "Đà Nẵng sẽ tiêm vắc xin phòng bệnh dịch tả lợn châu Phi từ năm 2026")
