Phục hồi văn hóa truyền thống đồng bào dân tộc Co

Xã Tam Mỹ có khoảng 325 hộ đồng bào dân tộc Co với 1.227 nhân khẩu, sinh sống tại các thôn: Phú Tứ, Phú Tân và Phú Thọ.

Ông Châu Cao Cường, chuyên viên Phòng Văn hóa - xã hội xã Tam Mỹ cho biết, trên lĩnh vực bảo tồn, phát triển các giá trị văn hóa vật thể, địa phương đã xây dựng nhà văn hóa thôn với mô hình truyền thống, 3 nhà sàn của đồng bào dân tộc Co, tạo địa điểm để bà con vui chơi, giải trí và tổ chức các hoạt động văn hóa, văn nghệ.

Địa phương cũng tổ chức sưu tầm các dụng cụ sinh hoạt, nhạc cụ của đồng bào dân tộc Co như các bộ thanh la, trống; thành lập 2 đội nghệ nhân cồng chiêng các thôn: Phú Tân, Phú Tứ. Sưu tầm và phục hồi các loại hình nghệ thuật dân gian như Múa cheo, Cầu bông, Tết ngã rạ, Lễ mừng lúa mới, truyện cổ và âm nhạc truyền thống dân gian, hỗ trợ kinh phí mua sắm nhạc cụ múa cồng chiêng...

Theo ông Nguyễn Văn Đảng, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam xã Tam Mỹ, bên cạnh kết quả đạt được, công tác bảo tồn, phát huy giá trị các văn hóa của đồng bào dân tộc Co ở địa phương vẫn còn gặp nhiều khó khăn.

Một số hình thái văn hóa truyền thống của đồng bào dân tộc có xu hướng mai một và có sự pha tạp với văn hóa của các dân tộc khác. Trang phục truyền thống thường chỉ được người dân sử dụng trong các ngày lễ, hội. Các bộ cồng chiêng cổ trong nhân dân đang bị mất dần.

Những điệu múa cồng chiêng không được phổ biến rộng rãi trong cộng đồng dân cư mà chủ yếu tập trung vào những người lớn tuổi. Cạnh đó, các lễ hội truyền thống như múa cheo, tết ngã rạ, mừng lúa mới… chưa được tổ chức thường xuyên. Lớp trẻ có dấu hiệu quên lãng với tiếng mẹ đẻ và trang phục truyền thống. Hiện tại, phần lớn nghệ nhân am hiểu văn hóa truyền thống dân tộc Co tuổi đã cao, sức yếu hoặc đã qua đời nên công tác truyền dạy kinh nghiệm, kỹ năng cho thế hệ trẻ gặp nhiều khó khăn…

Để bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống đồng bào dân tộc Co, trước đây, UBND xã Tam Trà (cũ) đã có dự thảo đề án giai đoạn 2020 - 2025, định hướng đến năm 2030 với nhiều mục tiêu, giải pháp cụ thể.

Trong đó có xây dựng mới nhà làng truyền thống tại cộng đồng dân cư. Mỗi thôn có đồng bào dân tộc Co thành lập và duy trì hoạt động hiệu quả ít nhất 1 đội nghệ thuật truyền thống như đội cồng chiêng, múa cheo...; phát triển ít nhất 2 sản phẩm đặc trưng của địa phương như gạo lúa rẫy, măng nứa khô, chuối rừng khô, sâm cau...

Có ít nhất 1 nhóm nghề thủ công truyền thống đồng bào Co như đan lát mây tre, dệt… được hỗ trợ phục dựng. Hằng năm, tổ chức các sinh hoạt đấu chiêng, múa cheo, nghi lễ cầu mưa, nghi lễ dựng cây nêu và tết ngã rạ...; có 15% trở lên người đồng bào dân tộc Co sử dụng trang phục thổ cẩm truyền thống vào các ngày hội, lễ, Tết.

Hiện nay, thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, xã Tam Mỹ đang rất cần sự hỗ trợ ngành văn hóa nhằm bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào dân tộc Co.

Cùng với đó, xã Tam Mỹ tăng cường công tác tuyên truyền nhằm nâng cao nhận thức của cán bộ, nhân dân trong việc bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa truyền thống đồng bào dân tộc. Khơi dậy niềm tự hào đối với di sản văn hóa truyền thống của dân tộc thiểu số để người dân chủ động trong các hoạt động bảo tồn và phát huy di sản văn hóa truyền thống của đồng bào dân tộc Co trên địa bàn.