Đối mặt với giá dầu bấp bênh và chi phí dự án khổng lồ, Ả Rập Saudi (Saudi Arabia) đang chuyển hướng đầu tư mạnh mẽ vào hạ tầng trung tâm dữ liệu, hy vọng biến thông tin thành nguồn thu nhập ổn định thay thế dầu mỏ.
Thay đổi bản đồ kinh tế
Với kế hoạch đầu tư 6 tỷ USD từ Quỹ Đầu tư Công (PIF) và tham vọng đạt công suất 1.300 MW trước năm 2030, Saudi Arabia đang đặt cược táo bạo rằng dữ liệu sẽ mang lại nguồn thu ổn định hơn cả dầu mỏ trong bối cảnh thị trường năng lượng biến động. Theo báo cáo của ResearchAndMarkets.com, thị trường trung tâm dữ liệu của Saudi Arabia dự kiến tăng từ 2,75 tỷ USD năm 2024 lên 6,5 tỷ USD vào năm 2033.
Chiến lược chuyển đổi đó đã không còn là ý tưởng trên giấy. PIF đã công bố kế hoạch đầu tư 6 tỷ USD để phát triển một trong những hệ sinh thái trung tâm dữ liệu lớn nhất thế giới, theo Datacenters.com. Đây chỉ là khởi đầu cho loạt cam kết đầu tư ấn tượng đang định hình lại nền kinh tế Saudi Arabia.
Trong số các dự án nổi bật nhất là thỏa thuận 5 tỷ USD giữa NEOM, thành phố tương lai trên bờ biển Đỏ, và công ty DataVolt có trụ sở tại Saudi Arabia để xây dựng trung tâm dữ liệu AI. Cơ sở với công suất 1,5 gigawatt này sẽ được đặt tại Oxagon, khu công nghiệp thuộc NEOM, và dự kiến hoạt động vào năm 2028, theo Bloomberg. Song song đó, công ty Equinix cũng đang đầu tư 1 tỷ USD cho một trung tâm dữ liệu 100MW để đáp ứng nhu cầu từ các doanh nghiệp siêu lớn, theo thông tin từ trang Peninsula Corporate Services.
TrangResearchAndMarkets.com cho biết một con số ấn tượng hơn nữa đến từ cam kết của chính phủ: 18 tỷ USD để phát triển các trung tâm dữ liệu siêu lớn trên toàn quốc nhằm đạt công suất 1.300 MW trước năm 2030.
Tác động kinh tế được dự báo là đáng kể. Theo ResearchAndMarkets.com, những sáng kiến này dự kiến sẽ thúc đẩy nền kinh tế Saudi Arabia thêm 109 tỷ USD và tạo ra khoảng 148.600 việc làm mới vào năm 2030. Đây là minh chứng rõ ràng cho tham vọng biến dữ liệu thành động lực tăng trưởng kinh tế chính, thay thế sự phụ thuộc truyền thống vào dầu mỏ.
Thách thức lớn trong chuyển đổi
Thách thức lớn nhất mà Saudi Arabia đối mặt là nguồn nhân lực có kỹ năng phù hợp. Tập đoàn Đào tạo Kỹ thuật và Nghề nghiệp Saudi (TVTC) tiết lộ tình trạng thiếu hụt 25% kỹ sư và kỹ thuật viên có tay nghề vào đầu năm 2024, theo ResearchAndMarkets.com.Tình trạng này không chỉ làm chậm tiến độ thực hiện dự án mà còn đẩy chi phí vận hành lên cao, đe dọa tính cạnh tranh của toàn ngành.
Điều kiện khí hậu khắc nghiệt của vùng cũng tạo ra những thách thức vận hành đặc thù. Nhiệt độ cao trong khu vực khiến việc làm mát trở thành chi phí vận hành chính của các trung tâm dữ liệu.
Ngoài ra, Saudi Arabia còn phải đối mặt với sự cạnh tranh mạnh mẽ trong khu vực Trung Đông. Các nước láng giềng như UAE, Qatar và Oman đang đầu tư mở rộng các trung tâm dữ liệu đạt chuẩn Tier III và Tier IV, đồng thời xây dựng các khu vực điện toán đám mây do chính phủ quản lý để xử lý khối lượng công việc nhạy cảm, theo Datacenters.com. Điều này đã tạo ra một cuộc chạy đua trong khu vực về bất động sản trung tâm dữ liệu.
Cuối cùng, không giống như dầu mỏ có thể được bán cho bất kỳ ai trên thế giới, dữ liệu và các dịch vụ điện toán đám mây phụ thuộc rất nhiều vào sự tin tưởng của khách hàng quốc tế, tình hình địa chính trị và khả năng kết nối toàn cầu, những yếu tố có thể thay đổi nhanh chóng theo thời gian.
Theo đó, câu hỏi cuối cùng không phải là Saudi Arabia có thể xây dựng được các trung tâm dữ liệu hay không, mà vấn đề quan trọng là liệu vương quốc này có thể biến những tòa nhà chứa đầy máy chủ thành nguồn thu nhập ổn định và bền vững như dầu mỏ từng mang lại hay không. Trong thế giới số hóa ngày càng cạnh tranh, chỉ có thời gian mới trả lời được câu hỏi đó.
