Thời gian qua, các đơn vị phối hợp đưa công nghệ và thiết bị xử lý, tái chế bùn thải từ Nhật Bản về nghiên cứu, thử nghiệm và điều chỉnh phù hợp với điều kiện thực tế để tiến đến áp dụng đại trà giải pháp tái chế bùn thải thành phân bón hữu cơ.
Trên địa bàn thành phố Đà Nẵng đang phát sinh nhiều bùn thải từ các trạm xử lý nước thải sinh hoạt, nhà máy sản xuất, chế biến..., nhưng chưa có nhà máy xử lý bùn thải tập trung. Bùn thải phát sinh được ép thành các khối để giảm lượng nước rồi chủ yếu đem chôn lấp tại các bãi rác.
Theo kết quả nghiên cứu của ThS. Võ Diệp Ngọc Khôi, giảng viên Khoa Môi trường, Trường Đại học Bách khoa (Đại học Đà Nẵng), tại các trạm xử lý nước thải sinh hoạt đô thị trên địa bàn thành phố Đà Nẵng, cứ 1.000m3 nước thải thì có trung bình 3 tạ bùn thải, đối với trạm Sơn Trà thì khối lượng bùn thải lên đến 7 tạ trong 1.000m3 nước thải do tiếp nhận xử lý nước thải dịch vụ từ các cơ sở sản xuất, chế biến… Trong 9 tháng đầu năm 2025, trạm xử lý nước thải Sơn Trà có tổng lượng bùn thải lên đến 563,9 tấn, trạm Hòa Xuân hơn 1.655 tấn, trạm Phú Lộc hơn 943 tấn…
Bùn sau quá trình xử lý, ép tại các trạm xử lý nước thải thì có độ ẩm cao và giá trị về dinh dưỡng, không thuộc danh mục chất thải nguy hại nên có tiềm năng tái chế thành phân bón hữu cơ…
“Bùn thải tại các trạm xử lý nước thải sinh hoạt chủ yếu được ép rồi đưa lên bãi rác để chôn lấp. Thời gian đến, thay vì chôn lấp như hiện nay làm phát sinh nước rỉ rác, bùn thứ cấp…, cần kết hợp giữa ép bùn với tái chế thành phân bón hữu cơ để cải tạo đất, phục vụ trồng trọt, nhất là xây dựng mô hình gắn kết giữa tái chế bùn thải với phát triển nông nghiệp hữu cơ.
Tuy nhiên, với hiệu suất của tái chế bùn thải từ các trạm xử lý nước thải sinh hoạt được tính toán để đạt hiệu quả ở mức từ 80 - 85%, thì lượng phân bón hữu cơ thu được còn hạn chế. Vì vậy, cần mở rộng, thu hút thêm nguồn bùn thải từ các nhà máy sản xuất, chế biến để tái chế, góp phần xử lý hiệu quả lượng bùn thải phát sinh”, ThS. Khôi nhấn mạnh.
PGS.TS Trần Văn Quang, Phó Chủ tịch Hội Bảo vệ thiên nhiên và môi trường thành phố Đà Nẵng cho hay, thời gian qua, hội và Khoa Môi trường - Trường Đại học Bách khoa Đà Nẵng đã phối hợp với Công ty Mikuniya (Nhật Bản) đưa công nghệ và thiết bị tái chế bùn thải Mishimax từ Nhật Bản về nghiên cứu, thử nghiệm và điều chỉnh sao cho phù hợp với điều kiện thực tế và nguyên liệu địa phương của thành phố Đà Nẵng.
Cùng với đó, vào năm 2024, nhóm nghiên cứu đã phối hợp triển khai áp dụng quá trình co-composting để tái sử dụng bùn thải và rác cây xanh làm phân bón hữu cơ thông qua việc đưa công nghệ Mishimax vào vận hành sản xuất phân bón hữu cơ tại Hợp tác xã Nông sản Hòa Khương. Đồng thời, thử nghiệm thêm việc sử dụng phân bón trồng rau, củ, quả tại Hợp tác xã Rau an toàn Túy Loan và Tổ hợp tác sản xuất rau an toàn Phú Sơn Nam. Bên cạnh đó, huy động nguồn cung cấp bùn nguyên liệu từ một số nhà máy sữa, bia… trên địa bàn thành phố.
“Sau hơn 1 năm triển khai dự án, kết quả cho thấy, việc xử lý bùn thải bằng quá trình co-composting thông qua công nghệ Mishimax có nhiều ưu điểm về kinh tế, môi trường so với phương pháp chôn lấp. Sản phẩm sau quá trình tái chế bùn thải có giá trị sử dụng và chất lượng đáp ứng các yêu cầu về phân bón hữu cơ vi sinh theo quy chuẩn (QCVN 01-189:2019/BNNPTNT), có thể thay thế hoàn toàn các loại phân bón đang sử dụng là phân bón hữu cơ phục vụ sản xuất nông nghiệp. Điểm nổi bật nhất là công nghệ Mishimax về xử lý bùn thải của Nhật Bản đã được “địa phương hóa” phù hợp với Đà Nẵng để có cơ sở và điều kiện thuận lợi triển khai nhân rộng phù hợp, hiệu quả trên địa bàn”, PGS.TS Trần Văn Quang nói.
