Gửi bình luận
Mỗi mùa mưa bão đi qua luôn để lại ký ức khó quên đối với người dân Đà Nẵng. Và sau những mất mát, tổn thương, thành phố lại có thêm kinh nghiệm trong hành trình nâng cao khả năng chống chịu và thích ứng trước thiên tai.
Cơn bão Xangsane năm 2006 từng khiến Đà Nẵng trải qua khoảng thời gian đầy khó khăn khi hàng loạt cây xanh gãy đổ, nhà cửa bị tốc mái, nhiều công trình, tàu thuyền bị ảnh hưởng. Hình ảnh những tuyến đường ngổn ngang sau bão, người dân cùng lực lượng chức năng khẩn trương dọn dẹp, khắc phục hậu quả trở thành bài học sinh động về sự chủ động và tinh thần tương trợ trong thiên tai.
Có lẽ, ấn tượng về Xangsane quá lớn khiến người dân thành phố đón những cơn bão sau đó trong tâm thế cảnh giác hơn. Trước mùa mưa, họ dành thời gian kiểm tra mái nhà, cắt tỉa cây xanh, chuẩn bị nhu yếu phẩm và theo dõi sát sao các bản tin dự báo. Chính quyền các cấp xây dựng phương án sớm hơn. Lực lượng chức năng quan tâm hơn đến công tác phối hợp.
Nhưng, cùng với kinh nghiệm được tích lũy qua từng đợt thiên tai, người dân cũng nhận ra một thực tế, thời tiết ngày càng cực đoan, hoàn lưu bão thường gây mưa lớn trên diện rộng, kéo theo lũ lụt, sạt lở ở nhiều địa phương.
Theo các chuyên gia khí tượng, biến đổi khí hậu đang làm gia tăng tính bất thường của các hiện tượng thời tiết cực đoan. Những cơn bão mạnh, quỹ đạo khó dự báo, lượng mưa lớn trong thời gian ngắn hay nguy cơ nước biển dâng đang tạo ra những thách thức mới đối với các đô thị ven biển.
TS Nguyễn Ngọc Huy, chuyên gia dự báo thời tiết cho biết thời tiết ngày càng dị thường, khó đoán, và điều đáng lo hiện nay không chỉ là bão mạnh hơn, mà là sự phá vỡ những quy luật thời tiết từng được xem là ổn định.
Có những thời điểm tưởng như không phải mùa bão nhưng vẫn xuất hiện áp thấp, bão trên Biển Đông; tâm bão một nơi nhưng vùng mưa lớn lại tập trung ở nơi khác, gây ra những tình huống ứng phó hoàn toàn mới. Những hiện tượng thời tiết dị thường như vậy có thể xuất hiện với tần suất ngày càng nhiều hơn, đòi hỏi địa phương phải chuẩn bị những kịch bản không còn giống với kinh nghiệm trong quá khứ.
Đối với các xã vùng sâu, vùng xa, đa phần người dân vẫn dựa vào kinh nghiệm quan sát mây, côn trùng để biết sắp tới có mưa lớn hay lụt lớn. Tuy nhiên, những quan sát đó không còn phù hợp với mưa cường suất lớn trong quãng thời gian ngắn như hiện nay.
Chung quan điểm này, Phó Chủ tịch UBND xã Phước Trà Nguyễn Tấn Nghiệp bày tỏ lo lắng khi địa phương thường xuyên đứng trước nguy cơ mất an toàn do chịu tác động trực tiếp từ việc điều tiết của các nhà máy thủy điện thượng nguồn sông Tranh.
Theo ông Nghiệp, mưa lớn kéo dài thường gây mất điện, cô lập địa hình hoặc gián đoạn liên lạc khiến việc đưa thông tin cảnh báo đến người dân gặp khó. Trong điều kiện đó, bên cạnh việc đầu tư hệ thống cảnh báo hiện đại, địa phương rất cần sự hỗ trợ của các cơ quan chức năng trong xây dựng năng lực ứng phó cho cộng đồng.
Thực tế cho thấy, Đà Nẵng đang từng bước thay đổi cách tiếp cận trong phòng chống thiên tai. Thay vì chỉ tập trung vào công tác cứu hộ, cứu nạn sau khi sự cố xảy ra, địa phương chú trọng hơn đến việc xây dựng phương án phòng ngừa, tổ chức diễn tập tại cộng đồng, rà soát từng hộ dân trong vùng nguy hiểm, nhất là người già, trẻ em, người có hoàn cảnh khó khăn.
Ông Nguyễn Văn Quốc, Giám đốc Trung tâm Giám sát, điều hành thông minh (IOC) Đà Nẵng thông tin, hiện hệ thống thông tin, dữ liệu quan trắc tại thành phố được kết nối với IOC, đồng thời phối hợp Đài Khí tượng Thủy văn Trung Bộ để cập nhật, đồng bộ các bản tin dự báo, cảnh báo phục vụ công tác ứng phó thiên tai. Phương thức quan trắc thủ công dần được thay thế bằng hệ thống tự động truyền dữ liệu theo thời gian thực, giúp nâng cao chất lượng giám sát và cảnh báo.
Người dân có thể theo dõi thông tin qua nhiều nền tảng như ứng dụng Vrain, Danang Smart City, Tổng đài 1022 và các cổng thông tin phòng, chống thiên tai của thành phố.
Ở khu vực đô thị, yêu cầu thích ứng với thiên tai cũng đặt ra những bài toán mới. Cụ thể, các công trình xây dựng cần tính đến khả năng chịu tác động của gió mạnh, mưa cực đoan. Hệ thống điện, viễn thông cần có phương án vận hành trong tình huống khẩn cấp.
Đặc biệt, việc bảo vệ không gian xanh, hành lang thoát lũ cũng là giải pháp quan trọng để giảm áp lực cho đô thị khi thiên tai xảy ra. Theo các chuyên gia quy hoạch, một đô thị có khả năng phục hồi cần được xây dựng trên nguyên tắc chủ động giảm rủi ro. Đó không chỉ là câu chuyện về tăng cường khả năng ứng phó, mà trở thành yêu cầu quan trọng nhằm thay đổi tư duy phát triển đô thị hiện đại, bền vững.
