Thảo luận về thúc đẩy sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả

Phát biểu khai mạc, bà Nguyễn Thị Lâm Giang - Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo, chuyển đổi xanh và khuyến công cho biết, năm 2026 sẽ đánh dấu bước chuyển mình quan trọng. Đây là thời điểm Luật số 77/2025/QH15 sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả, cùng Nghị định số 30/2026/NĐ-CP hướng dẫn thi hành luật chính thức có hiệu lực.

Các văn bản pháp lý mới này tiếp tục đặt ra yêu cầu triển khai quyết liệt các giải pháp tiết kiệm điện, tiết kiệm năng lượng, đồng thời khẩn trương hoàn thiện hồ sơ thành lập Quỹ thúc đẩy sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả.

Tiềm năng tiết kiệm năng lượng trong các ngành công nghiệp, xây dựng, thương mại và nhiều lĩnh vực kinh tế khác vẫn còn rất lớn. Nhiều doanh nghiệp chủ động cải tiến dây chuyền sản xuất, thay thế các thiết bị hiệu suất thấp, tối ưu hóa hệ thống vận hành và đầu tư công nghệ mới.

Tuy nhiên, rào cản lớn nhất hiện nay vẫn là nguồn vốn và khả năng tiếp cận tài chính. Nhiều dự án tiết kiệm năng lượng dù có hiệu quả kinh tế rõ rệt nhưng lại đòi hỏi suất đầu tư ban đầu lớn, trong khi các doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp vừa và nhỏ, vẫn gặp nhiều khó khăn trong việc huy động vốn.

Đây chính là khoảng cách giữa tiềm năng tiết kiệm năng lượng và khả năng triển khai thực tế. Trong bối cảnh đó, việc thiết kế và xây dựng Quỹ thúc đẩy sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả đóng vai trò hết sức quan trọng.

Quỹ thúc đẩy sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả được thiết kế không chỉ như một nguồn vốn hỗ trợ, mà còn là công cụ tài chính giúp huy động, kết nối các nguồn lực từ Nhà nước, khu vực tư nhân, các tổ chức tài chính và đối tác phát triển vào lĩnh vực này.

Cạnh đó, Quỹ cũng sẽ kết nối các nguồn lực kỹ thuật và quốc tế để hỗ trợ doanh nghiệp trong hoạt động kiểm toán năng lượng, chuẩn bị dự án, đào tạo nhân lực và chuyển giao công nghệ.

Giá trị của Quỹ không chỉ nằm ở việc cung cấp nguồn vốn, mà quan trọng hơn là kiến tạo một hệ sinh thái hỗ trợ toàn diện cho doanh nghiệp - từ khâu xác định tiềm năng, chuẩn bị dự án, hỗ trợ kỹ thuật, huy động vốn cho đến triển khai đầu tư và đạt được kết quả tiết kiệm năng lượng.

Để Quỹ thúc đẩy sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả thực sự phát huy vai trò, cần sớm định hình mô hình tổ chức, phương thức vận hành, nguồn vốn, cơ chế quản lý, cùng các công cụ tài chính và quy trình rõ ràng nhằm giúp doanh nghiệp tiếp cận nguồn lực một cách thuận lợi, minh bạch và hiệu quả.

Những ý kiến đóng góp tại hội thảo sẽ là cơ sở quan trọng để Bộ Công Thương tiếp tục hoàn thiện mô hình quỹ, bảo đảm tính khả thi, minh bạch và bền vững, từ đó thực sự trở thành công cụ đắc lực thúc đẩy đầu tư tiết kiệm năng lượng trên quy mô lớn.

Hội thảo là hoạt động đầu tiên trong chuỗi sự kiện do Cục Đổi mới sáng tạo, chuyển đổi xanh và khuyến công phối hợp cùng Dự án hỗ trợ kỹ thuật chuyển dịch năng lượng bền vững Việt Nam - EU (EVSET) tổ chức tại Hà Nội, Đà Nẵng và Thành phố Hồ Chí Minh.

Đây là dịp để trình bày các kết quả nghiên cứu, đồng thời mở ra không gian thảo luận sâu về mô hình tổ chức, cơ chế hoạt động, nguồn lực tài chính, hình thức hỗ trợ và lộ trình thành lập Quỹ.

Thông qua chuỗi hoạt động này, ban tổ chức sẽ tiến hành tham vấn, lấy ý kiến rộng rãi về thiết kế của quỹ; đồng thời tiếp thu các góp ý cho dự thảo quyết định của Thủ tướng Chính phủ về việc thành lập quỹ và dự thảo Tờ trình Chính phủ để hoàn thiện hồ sơ pháp lý.

Sự kiện này cũng nằm trong khuôn khổ Triển lãm và hội thảo về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả toàn quốc - thuộc Chương trình quốc gia về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả giai đoạn 2019 - 2030 (VNEEP3), do Cục Đổi mới sáng tạo, chuyển đổi xanh và khuyến công tổ chức tại Đà Nẵng từ ngày 13 đến 16/8.