Tròn một thế kỷ kể từ khi sao Michelin đầu tiên được trao, biểu tượng ấy vẫn giữ vị thế “người phán xử” của ẩm thực toàn cầu, đồng thời dẫn lối cuộc hành trình trải nghiệm xuyên biên giới.
Theo CNN, Michelin khởi đầu khá khiêm tốn, bởi cách đây 100 năm, biểu tượng này được sinh ra với mục đích… bán lốp xe. Vào những năm 1900, khắp nước Pháp chỉ có khoảng vài nghìn chiếc xe lăn bánh vì việc sở hữu ô tô vẫn thuộc về số ít người giàu. Trong suy nghĩ đơn thuần của hai anh em Andre và Edouard Michelin - chủ hãng sản xuất lốp xe Michelin, nếu xe ít chạy, lốp sẽ ít mòn, đồng nghĩa thị trường của họ khó có thể phát triển.
Từ bài toán tưởng chừng rất thực dụng ấy, một ý tưởng bất ngờ ra đời: Thay vì chỉ bán lốp xe, cần khuyến khích người dân đi lại nhiều hơn, khám phá nhiều hơn và đi xa hơn. Câu chuyện này làm người ta không khỏi liên tưởng đến việc “ông lớn” Coca-Cola đứng đằng sau buổi tiệc điện ảnh Oscar vào thập niên 1920 để khuyến khích mọi người đi xem phim và uống nhiều soda hơn.
Năm 1900, cuốn Michelin Guide đầu tiên ra đời, cung cấp bản đồ, địa chỉ trạm xăng, nơi sửa xe và điểm dừng chân hữu ích trên hành trình.
Năm 1926, sao Michelin đầu tiên được trao cho 46 nhà hàng tại Pháp, mở màn cuộc cạnh tranh gay gắt nhất trong lịch sử ẩm thực thế giới. Đến năm 1931, hệ thống 3 sao chính thức được thiết lập. Vô số đầu bếp dành cả đời để theo đuổi những ngôi sao ấy. Có người xem đó là đỉnh cao nghề nghiệp và không ít coi đó là áp lực khổng lồ, song không ai phủ nhận sức ảnh hưởng mạnh mẽ của Michelin.
Giải thưởng này không chỉ là thước đo danh giá của nghệ thuật ẩm thực mà còn thay đổi cách thức vận hành của du lịch toàn cầu. Trước đây, người ta đến một thành phố vì cảnh đẹp, di tích hay mua sắm thì nay nhiều người sẵn sàng “bay” nửa vòng trái đất chỉ vì “bàn ăn Michelin”.
Theo National Geographic, một thế kỷ phát triển tạo nên vô số câu chuyện thú vị. Điều khiến Michelin đặc biệt là khả năng biến căn bếp vô danh bé nhỏ thành điểm đến danh tiếng. Ở Vonnas (Pháp), nhà hàng Georges Blanc vẫn hiện diện như chứng nhân của lịch sử Michelin. Nhà hàng này nhận ngôi sao đầu tiên năm 1929. Qua gần một thế kỷ, đây vẫn là một trong những nhà hàng có lịch sử lâu đời nhất gắn liền với hệ thống sao danh giá này.
Năm 2024, El Califa de Leon ở Mexico City khiến giới ẩm thực bất ngờ khi trở thành quán Michelin rẻ nhất. Không bàn ăn sang trọng, không khăn trải bàn trắng tinh, không đội ngũ phục vụ cầu kỳ, thực khách đứng ăn ngay tại quầy với những chiếc taco giá chỉ vài USD. Thành công ấy như lời khẳng định Michelin không còn là sân chơi riêng của những nhà hàng xa hoa. Trước đó, giới ẩm thực toàn cầu bất ngờ khi quầy mì ven đường ở Singapore đoạt sao Michelin. Lần đầu tiên, món ăn đường phố bình dân đứng ngang hàng với những món ăn danh tiếng nhất hành tinh.
Thông thường, một nhà hàng phải mất nhiều năm để chinh phục giám khảo Michelin. Thế nhưng vào năm 2021, chỉ sau 20 ngày mở cửa, nhà hàng Behind ở London (Anh) nhận sao Michelin danh giá, trở thành một trong những trường hợp thăng hạng nhanh nhất trong lịch sử.
“Thủ phủ” của sao Michelin hiện là Tokyo (Nhật Bản) khi có nhiều nhà hàng được vinh danh nhất thế giới, vượt qua cả Paris, quê hương của Michelin. Điều này phản ánh sự trỗi dậy mạnh mẽ của châu Á trên bản đồ ẩm thực toàn cầu.
Đầu bếp Paul Bocuse (Pháp) được xem như huyền thoại của Michelin. Nhà hàng mang tên ông gần Lyon giữ 3 sao Michelin liên tục suốt 55 năm. Trong cuộc đua mà chỉ một sai sót nhỏ cũng có thể khiến nhà hàng bị tụt hạng, việc duy trì đỉnh cao hơn nửa thế kỷ là thành tích khiến ngành ẩm thực phải ngả mũ.
Michelin liên tục viết thêm những chương mới cho câu chuyện của mình. Năm 2020, Seven Swans tại Frankfurt (Đức) trở thành nhà hàng thuần chay đầu tiên nhận sao Michelin, cho thấy khái niệm “ẩm thực đỉnh cao” đang thay đổi cùng nhận thức về môi trường và phát triển bền vững.
Từ những “cung điện ẩm thực” lộng lẫy đến quán ăn đường phố bình dị, Michelin chứng minh sự xuất sắc không phụ thuộc vào quy mô, giá tiền hay vị trí địa lý. Điều duy nhất mà Michelin theo đuổi bền bỉ suốt 100 năm qua là chất lượng, bản sắc và trải nghiệm. Có lẽ vì thế những ngôi sao nhỏ bé vẫn đủ sức khiến cả thế giới dõi theo đến lúc này.
Ngày 4/6, Lễ công bố các cơ sở ăn uống mới nhất được Michelin Guide tuyển chọn cho Việt Nam diễn ra tại Hà Nội. Sự kiện này quy tụ các đầu bếp, đội ngũ quản lý hoặc chủ sở hữu các cơ sở ăn uống, chuyên gia trong rteangành, để cùng tôn vinh những thành tựu của cộng đồng ẩm thực đầy sôi động của Việt Nam. Đây là lần thứ 4 Michelin Guide được tổ chức tại Việt Nam, với các hàng quán được chọn vào danh sách tại 3 thành phố lớn và du lịch hàng đầu là Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh và Đà Nẵng.
