ĐNO - Lần đầu tiên Trung Quốc góp mặt trong top 10 nền kinh tế sáng tạo nhất thế giới, trong khi Đức tụt xuống hạng 11, đánh dấu bước chuyển dịch đáng chú ý trên bản đồ sáng tạo toàn cầu.

Châu Âu chiếm ưu thế, châu Á vươn lên mạnh mẽ
Euronews dẫn báo cáo Chỉ số Đổi mới Toàn cầu (GII) 2025 do Tổ chức Sở hữu trí tuệ Liên hợp quốc (WIPO) công bố ngày 16/9 cho biết, Thụy Sĩ tiếp tục giữ vị trí số 1, “ngôi vương” mà nước này nắm giữ liên tục từ năm 2011.
Thụy Điển và Mỹ lần lượt đứng thứ hai và thứ ba, trong khi Hàn Quốc, Singapore, Anh, Phần Lan, Hà Lan, Đan Mạch và Trung Quốc nối tiếp các vị trí còn lại trong top 10 trên tổng số 139 nền kinh tế được xếp hạng.
Đáng chú ý, 6 trong số 10 quốc gia sáng tạo nhất thế giới đến từ châu Âu, khẳng định sức mạnh đổi mới của lục địa này.
Tuy nhiên, sự xuất hiện của Trung Quốc, cùng với đà thăng tiến của các nền kinh tế châu Á khác như Hàn Quốc và Singapore cho thấy cán cân đổi mới sáng tạo toàn cầu đang dần dịch chuyển về phương Đông.
Ở Tây Âu, một số quốc gia vốn có nền tảng khoa học - công nghệ mạnh nhưng nay tụt hạng như Pháp (đứng thứ 13), Ireland (18), Ý (28), Tây Ban Nha (29) và Bồ Đào Nha (31).
Từ “công xưởng” đến cường quốc sáng tạo
Báo cáo nhấn mạnh, sau hơn một thập kỷ gia tăng đầu tư mạnh mẽ vào nghiên cứu - phát triển (R&D) và vốn đầu tư mạo hiểm, Trung Quốc đang trên đà trở thành quốc gia chi tiêu nhiều nhất thế giới cho R&D.
Năm 2024, nước này chiếm tới 1/4 số đơn đăng ký sáng chế quốc tế, một trong những thước đo quan trọng phản ánh năng lực sáng tạo.
Trong khi đó, Mỹ, Nhật Bản và Đức, chiếm khoảng 40% số đơn toàn cầu, đều ghi nhận sụt giảm nhẹ. Điều này góp phần lý giải sự hoán đổi vị trí trong bảng xếp hạng năm nay.
GII 2025 cũng chỉ ra nghịch lý: dù tăng trưởng R&D toàn cầu chậm lại, sáng tạo công nghệ vẫn không dừng bước.
Theo CNN, tốc độ tăng trưởng R&D dự báo chỉ đạt 2,3% trong năm nay, giảm so với 2,9% năm 2024, mức thấp nhất kể từ khủng hoảng tài chính 2010.
Tuy nhiên, các lĩnh vực công nghệ mũi nhọn lại ghi nhận bước tiến đáng kể. Siêu máy tính xanh lập kỷ lục về hiệu suất năng lượng, giá pin giảm đẩy nhanh quá trình chuyển đổi năng lượng sạch.
Xe điện, 5G và robot bùng nổ dù mức độ phổ cập không đồng đều giữa các khu vực. Đáng chú ý, 5G hiện có mặt tại một nửa thế giới.
Ngoài ra, chi phí giải trình tự gen tiếp tục giảm sâu, mở ra cơ hội cho y học cá nhân hóa và nghiên cứu sinh học. Dù vậy, số lượng thuốc mới được phê duyệt trên toàn cầu giảm khoảng 19%, phản ánh thách thức cố hữu của ngành dược phẩm, bất chấp công nghệ tiến bộ.
Kết quả GII 2025 cho thấy bản đồ sáng tạo toàn cầu đang tái định hình. Châu Âu vẫn giữ vai trò dẫn dắt, nhưng châu Á, với Trung Quốc, Hàn Quốc, Singapore và các nền kinh tế đang lên, ngày càng khẳng định vị thế.
Trong bối cảnh đầu tư chững lại, chính sức bền của đổi mới công nghệ sẽ trở thành động lực quan trọng cho tăng trưởng và cạnh tranh trong thập niên tới.