Gửi bình luận
ĐNCT - Với tập truyện ngắn Bộ sưu tập mù sương (Đông A và NXB Dân Trí, 2026), Hạo Nguyên thêm một lần nữa khẳng định phong cách riêng biệt bằng màu sắc huyền ảo, siêu thực, tâm linh, từ đó khiến ta suy ngẫm về chính con người và cuộc sống này.
Xuất hiện trong văn đàn Việt từ năm 2013, những năm qua, Hạo Nguyên liên tục góp mặt trong các tuyển tập Văn mới quy tụ những cây bút nổi bật của văn học Việt.
Tuy vậy, cũng như “giám tuyển” - nhà văn Hồ Anh Thái chia sẻ, anh thường viết ít, một năm chỉ được vài truyện, nhưng cũng vì vậy mà các tác phẩm thường rất chất lượng, cho thấy bóng dáng của một nhà văn nghiêm túc và đầy trách nhiệm.
Gồm 11 truyện ngắn, cấu trúc như một liên truyện kết nối với nhau, xoay quanh những điều kỳ lạ mà nhân vật Z - một cậu sinh viên, vô tình trải qua trong cuộc đời mình.
Đó là cuộc gặp với một thiếu nữ tự nhận quen mình từ lâu mà anh không biết (Mắt nàng Daphne), là người đàn ông kiên trì vớt trăng trên sông (Nhật ký người sưu tầm trăng) cũng như một người thực hiện nghi lễ có phần kỳ lạ cận ngày trăng rằm (Trái tim của Modigliani)… Qua đó, màu sắc huyền ảo, phi lý làm nên dấu ấn cho anh từ những ngày đầu tiếp tục trở lại, gợi mở thêm những suy ngẫm về kiếp nhân sinh.
Sinh năm 1980 tại Đà Nẵng, tốt nghiệp Đại học Sư phạm Huế, có lẽ cũng vì sự gắn bó ấy mà đất thần kinh trở thành bối cảnh trong cuốn sách này.
Trong đây, anh chắt lọc những đặc trưng riêng, từ đó khắc họa màu sắc thâm trầm cũng như nghiêm cẩn của địa hạt này vào các sáng tạo có màu hoang hoải cũng như u tối, tạo được chiều sâu trong cả suy tư cũng như trải nghiệm.
Đó là tiếng hát Khánh Ly, nhạc Trịnh Công Sơn bảng lảng cất lên trong đêm khuya vắng, là tiếng chèo xuồng cũng như chảy trôi của con sông Hương khi thì chìm khuất, khi lại ồn ã… Dẫu đây không phải là yếu tố chính, nhưng lại là những chấm phá mở ra không gian, dẫn đường cảm xúc, thể hiện thẩm mỹ từ phía người viết.
Và rồi từ đó, không bám theo màu sắc hiện thực thường thấy, Hạo Nguyên kiến tạo không gian văn chương riêng biệt, để qua tính siêu hình và yếu tố tâm linh, những góc tối nội tâm và các nhãn quan ít được nhìn thấy hoặc là hiển lộ trong cuộc đời thực đã được làm rõ.
Ở đó nhân vật dẫn truyện có tính đại diện cũng như phổ quát khi chỉ được gọi đơn thuần là Z đúng như câu nói: “Mỗi chúng ta chỉ là một ký hiệu buồn, rất buồn”, qua đó nhấn mạnh sự cô độc, tội lỗi nguyên thủy và cái bất lực trước sự phù du vốn là bản chất của cõi sống này.
Trong mỗi truyện ngắn, Hạo Nguyên đều cho thấy khả năng sáng tạo đa dạng với các cốt truyện không chỉ giàu mỹ cảm mà còn độc đáo và rất mới mẻ. Tại đó hai cõi mơ - thực hòa quyện vào nhau, đẩy sự tưởng tượng lên đến cao trào.
Nhân vật của anh vô cùng kỳ lạ, từ hai bản thể của một cô gái cùng nhau tồn tại (Bộ sưu tập mù sương) đến người mỗi ngày lại thấy bản thân nhưng đang trải qua một kiếp sống mới (Ô Lâu và Hoàng hạc)… thế nhưng ẩn sâu trong đó là những ý đồ có phần tinh tế.
Không dừng ở đó, anh còn kết hợp văn chương với âm nhạc, mỹ thuật, kịch nghệ, để thông qua sự rung động của từ ngữ, cái sống động của màu sắc và sự tinh tế của âm thanh, Hạo Nguyên đã tái cấu trúc những trải nghiệm đa giác quan cho người đọc. Điều quan trọng nhất là chúng hài hòa, vừa đủ, thay vì làm quá để khẳng định mình.
Không quá khó thấy những sáng tạo từ tác phẩm của Hạo Nguyên dễ gợi nhớ đến phong cách phi lý, siêu thực của Franz Kafka, các trăn trở hiện sinh kiểu Nikos Kazantzaki, Herman Hesse, Trịnh Công Sơn - những người anh từng nhắc đến, cũng như phân tâm học của Jung hay Freud…
Thế nhưng ẩn sâu trong đó, quan niệm Đông Phương nói chung và triết lý nhà Phật nói riêng về bản ngã, vô thường, âm dương, hình tướng… cũng được truyền tải.
Đơn cử trong các truyện ngắn, tác giả đã dựng lên một hành trình về việc hiểu mình - hiểu đời, từ nhắc đến “hình tướng” và “vô hình tướng” nhằm lý giải cho bản chất phù du của cõi đời này (Trái tim của Modigliani), đến phát hiện ra để nhận thức được chính xác điều này, ta sẽ phải sống trong sự ý thức về chính bản thân cũng như cốt tủy của mọi thứ xung quanh (Bến Yên, Tĩnh vật).
Đó cũng còn là quá trình không ngừng biến đổi, để tìm thấy được bản ngã mà trong truyện ngắn Bob Dylan, Y và tôi, các nhân vật gọi là “Trung Tâm” - không gian mà ta quán triệt và hiểu bản thân được đến tận cùng…
Ở những truyện khác, ta còn thấy được thông điệp tiếp nối cũng như tính chất tương tác với cả vạn vật, rằng ta là một cá thể độc lập nhưng cũng đồng thời chính là tổng hòa của rất nhiều thứ, như được truyền tải trong Xòe cánh ra và bay lên, Cánh bướm trên núi Phật…
Từ những điều trên, có thể nói văn chương Hạo Nguyên là sự kết hợp những tầng sâu triết học và nghệ thuật viết phương Tây, cùng thế giới quan phương Đông rộng lớn, qua đó trả lời cho những câu hỏi mang tính bản chất.
Phổ quát là thế, nhưng bằng sáng tạo đặc biệt cũng như khả năng thiết lập bối cảnh, xây dựng mạch truyện mạnh mẽ, độc giả đã bị cuốn hút vào một không gian liên nghệ thuật, đậm đà phong cách riêng biệt. Đây có thể nói là một tập truyện ấn tượng và khó để quên.