Ngành nông nghiệp thành phố đang bước vào giai đoạn chuyển đổi then chốt từ tư duy sản xuất nông nghiệp sang kinh tế nông nghiệp; do vậy ứng dụng cơ giới hóa, công nghệ mới trở thành yêu cầu cấp thiết để nâng cao hiệu quả kinh tế, năng lực cạnh tranh trên thị trường.

Ứng dụng cơ giới hóa, công nghệ mới là yêu cầu tất yếu để giải phóng sức lao động, rút ngắn thời gian thực hiện các khâu sản xuất, giảm chi phí nhân công và nâng cao năng suất lao động.
Ông Ngô Văn Sinh, Giám đốc Hợp tác xã Dịch vụ sản xuất và kinh doanh tổng hợp Hòa Tiến 1 (xã Hòa Tiến) cho biết, với 335ha đất canh tác nông nghiệp (265ha đất lúa và 70ha các loại cây trồng khác), ứng dụng cơ giới hóa, công nghệ mới là yêu cầu bắt buộc. Đến nay, hợp tác xã đã trang bị 14 máy cày, 6 máy gặt đập liên hợp; bước đầu sử dụng máy gieo sạ, máy cấy phục vụ khâu xuống giống và máy phun thuốc bảo vệ thực vật, thiết bị bay không người lái (drone) phục vụ chăm sóc, phòng trừ sinh vật gây hại.
Không chỉ vậy, Hợp tác xã Dịch vụ sản xuất và kinh doanh tổng hợp Hòa Tiến 1 đã sử dụng nhật ký sản xuất điện tử, hệ thống tưới tự động, cảm biến đo độ ẩm, thời tiết, dinh dưỡng đất và áp dụng quy trình sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP. Nhờ đó, giảm được chi phí đầu vào, nâng cao năng suất, chất lượng nông sản, đáp ứng các yêu cầu của thị trường, hướng đến xuất khẩu.
“Chúng tôi truy xuất nguồn gốc nông sản bằng mã QR, mã vạch, tham gia các sàn thương mại điện tử, chương trình xúc tiến thương mại trong nước và quốc tế để quảng bá, mở rộng tiêu thụ nông sản, xuất khẩu để tăng giá trị hàng hóa”, ông Sinh chia sẻ.
Ông Trương Minh Vương (chủ cơ sở sản xuất rượu ở thôn Phước Long, xã Thăng An) cho biết, đến nay chuỗi liên kết sản xuất lúa nếp với hợp tác xã ở các xã Quế Sơn, Thăng An đều sử dụng cơ giới hóa. Các hợp tác xã đã sử dụng máy cày, máy làm đất, máy san phẳng mặt ruộng phục vụ khâu làm đất; máy gieo sạ, máy cấy phục vụ khâu xuống giống; máy gặt đập liên hợp phục vụ thu hoạch; hệ thống máy sấy, lò sấy và thiết bị bảo quản phục vụ sơ chế, bảo quản lúa nếp sau thu hoạch.

Cùng với đó, các hợp tác xã đã sản xuất lúa nếp theo phương thức hữu cơ, đảm bảo chất lượng lúa nếp nguyên liệu để chế biến rượu. Để tăng chất lượng rượu, mở rộng thị trường, ông Vương đang huy động các nguồn lực để đầu tư hệ thống tháp chưng cất đa tầng và hồ hóa tinh bột.
Theo ông Lê Tự Tuấn, Chi cục trưởng Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật (Sở Nông nghiệp và Môi trường), cơ giới hóa, công nghệ mới, chuyển đổi số đang được ứng dụng rộng khắp trong sản xuất nông nghiệp trên địa bàn thành phố. Qua đó nâng cao hiệu quả sử dụng đất đai, vật tư và các nguồn lực sản xuất.
“Cùng với hiệu quả kinh tế, ứng dụng máy móc, thiết bị tiết kiệm năng lượng, công nghệ tưới tiết kiệm, thu gom và xử lý phụ phẩm nông nghiệp còn góp phần sử dụng hiệu quả tài nguyên, hạn chế ô nhiễm môi trường, tạo điều kiện phát triển nông nghiệp xanh, nông nghiệp tuần hoàn”, ông Tuấn chia sẻ.
Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường, các loại máy móc, thiết bị ngày càng được nông dân đầu tư, ứng dụng nhiều vào khâu sản xuất, từ làm đất, gieo trồng, chăm sóc, thu hoạch đến sơ chế, bảo quản nông sản. Bên cạnh thiết bị cơ giới hóa truyền thống, công nghệ mới như hệ thống tưới tiết kiệm, tưới tự động, thiết bị điều khiển môi trường, sản xuất trong nhà màng, nhà lưới, công nghệ tự động hóa cũng được ứng dụng, mở ra hướng phát triển sản xuất nông nghiệp thông minh.

Tuy nhiên, mức độ ứng dụng cơ giới hóa giữa các địa phương, các lĩnh vực và từng khâu sản xuất còn chưa đồng đều. Cơ giới hóa phát huy hiệu quả tại các vùng sản xuất tập trung, vùng có điều kiện giao thông và đồng ruộng thuận lợi. Trong khi đó, tại các khu vực miền núi, địa hình phức tạp, quy mô sản xuất nhỏ lẻ, đưa máy móc vào sản xuất vẫn còn chưa đáp ứng kỳ vọng.
Ông Trương Xuân Tý, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường cho rằng, muốn cơ giới hóa, ứng dụng công nghệ mới phát huy hiệu quả, máy móc, thiết bị cần được tổ chức thành các dịch vụ dùng chung, phục vụ cho nhiều hộ dân trên cùng vùng sản xuất. Một khi hợp tác xã đứng ra cung ứng dịch vụ làm đất, gieo cấy, phun thuốc hay thu hoạch bằng máy móc hiện đại, hiệu suất sử dụng thiết bị sẽ cao hơn so với mô hình đầu tư riêng lẻ của nông hộ.
Thời gian tới, Sở Nông nghiệp và Môi trường sẽ khảo sát, nắm bắt nhu cầu và định hướng ứng dụng cơ giới hóa, công nghệ mới phù hợp với từng vùng sản xuất. Đồng thời phối hợp với các địa phương và đơn vị liên quan khảo sát, đánh giá thực trạng ứng dụng cơ giới hóa, công nghệ mới, nhu cầu sử dụng máy móc, thiết bị trong từng lĩnh vực, từng khâu sản xuất.
Ngành chức năng xây dựng, nhân rộng các mô hình nông nghiệp thông minh, các mô hình ứng dụng công nghệ tưới nước tiết kiệm, tưới tự động, cảm biến giám sát môi trường, thiết bị điều khiển thông minh trong nhà màng, nhà lưới...
“Ngành nông nghiệp tiếp tục chuyển giao tiến bộ khoa học kỹ thuật, công nghệ mới trong sản xuất. Trong đó, giới thiệu các công nghệ hiện đại, máy móc, thiết bị đa năng để người dân, hợp tác xã tiếp cận, ứng dụng vào thực tế sản xuất, gắn với tổ chức các lớp tập huấn, hướng dẫn nông dân kỹ thuật vận hành, sử dụng, bảo dưỡng máy móc, thiết bị, công nghệ mới”, ông Trương Xuân Tý nói.