Gửi bình luận
Thời gian qua, các quốc gia tại Đông Nam Á đã chuẩn bị phương án nhằm ứng phó với hình thái thời tiết cực đoan có thể gây ra hạn hán, nắng nóng cực độ và gián đoạn nông nghiệp trên khắp khu vực.
Khu vực Đông Nam Á đang trong tình trạng “cảnh giác cao độ” trước hiện tượng các chuyên gia cho rằng có thể là một trong những “phiên bản” El Nino mạnh nhất từng được ghi nhận. El Nino đẩy nhiệt độ lên cao hơn và kéo dài thời gian của các đợt nắng nóng, gây áp lực lên sản xuất nông nghiệp, cháy rừng, nguồn cung cấp nước, thủy điện, sinh kế của người dân...
Minh chứng rõ nét, các vụ cháy rừng tại Indonesia. Quan chức nước này khẳng định, El Nino là nguyên nhân khiến đám cháy bùng phát dữ dội và lan rộng nhanh. Quốc gia này đã huy động gần 50.000 lính cứu hỏa và nhân viên cứu hộ cùng hàng chục máy bay trực thăng hỗ trợ để nỗ lực dập tắt các vụ cháy rừng sau mùa khô bất thường trên đảo Java, theo Antarara.
CNA dẫn nhận định của Giám đốc Trung tâm Biến đổi khí hậu và thảm họa tại Đại học Rangsit (Thái Lan) Seree Supratid: “Chúng tôi chưa từng gặp phải tình huống nào như thế trước đây. Siêu El Nino từng xảy ra trong quá khứ, nhưng trước khi nhiệt độ toàn cầu đạt đến mức hiện tại. Nhiệt độ hành tinh hiện nóng lên khoảng 1,4-1,5 độ C, có nghĩa tác động của El Nino chắc chắn sẽ nghiêm trọng hơn”.
Việc đánh giá mức độ El Nino đạt “siêu” không phải phân loại khoa học chính thức, mà phản ánh mức độ nghiêm trọng, cực đoan khi nhiệt độ đại dương tăng vọt lên trên mức bình thường. Tổ chức Khí tượng thế giới (WMO) báo cáo, El Nino đã bắt đầu diễn ra ở Thái Bình Dương. Mô hình dự báo cho thấy hiện tượng này sẽ mạnh lên nhanh chóng, diễn ra đến tháng 9 tới, sau đó đạt đỉnh điểm từ tháng 11/2026 - 2/2027.
Ngược lại, theo cảnh báo của Sonthi Kochawat, chuyên gia nổi tiếng về môi trường và sức khỏe tại Thái Lan, mùa mưa dự kiến bị trì hoãn. Nhưng khi mưa xuống, có thể xuất hiện dưới dạng những “quả bom nước” do bão gây ra, những trận mưa ngắn, dữ dội và thất thường hơn.
Các chính phủ Đông Nam Á có vai trò then chốt trong việc giảm thiểu ảnh hưởng của “siêu” El Nino, từ việc thiết lập hệ thống quản lý tài nguyên nước hiệu quả hơn, khuyến khích áp dụng các loại cây trồng, vật nuôi chịu hạn và trợ cấp bảo hiểm mùa màng.
Điển hình, theo CNA, chính phủ Indonesia hoàn tất phân phối khoảng 100 nghìn máy bơm nước, khôi phục khoảng 900 nghìn héc ta mạng lưới thủy lợi và triển khai các giống cây trồng chịu hạn. Đầu tuần này, Indonesia thông báo đã huy động lực lượng đặc nhiệm đa ngành để kiểm soát các vụ cháy rừng và cháy đất than bùn nhằm ngăn chặn khói mù ảnh hưởng đến các nước láng giềng.
Trong khi đó, chính phủ Thái Lan xác định thích ứng với biến đổi khí hậu và phòng chống thiên tai là một trong những ưu tiên hàng đầu. Trong mùa mưa năm 2026 (từ tháng 5-10/2026), Thái Lan phân bổ 1,06 tỷ mét khối nước, gồm 526 triệu mét khối cho nông nghiệp, 217 triệu mét khối cho công nghiệp, 169 triệu mét khối cho sinh hoạt và du lịch...
Thái Lan đồng thời kêu gọi tất cả lĩnh vực sử dụng nước hiệu quả hơn. Các doanh nghiệp công nghiệp được khuyến khích chuyển đổi sang nhà máy thông minh để giảm tiêu thụ nước. Hoạt động nông nghiệp cần tuân thủ lịch trình trồng trọt và kế hoạch phân bổ nước để giảm thiểu rủi ro đối với năng suất cây trồng và thu nhập của nông dân.
Ủy hội sông Mekong (MRC) thông báo, trên khắp lưu vực sông Mekong, các hệ thống dự báo và phối hợp ứng phó với hạn hán tăng cường đáng kể sau những đợt hạn hán nghiêm trọng liên quan đến El Nino trong thập kỷ qua. Người phát ngôn của MRC nhấn mạnh với CNA, việc giám sát, chia sẻ dữ liệu và phối hợp về tài nguyên nước giữa các quốc gia thành viên MRC được cải thiện. Điều đó có thể giúp các chính phủ khu vực có thêm thời gian dự báo và khả năng quản lý tốt hơn nguồn nước xuyên biên giới ngày càng khan hiếm.
Tại Indonesia, chính phủ nước này hoàn tất xây dựng khuôn khổ ứng phó liên ngành để chuẩn bị ứng phó El Nino mạnh vào nửa cuối năm 2026, tập trung vào 4 lĩnh vực ưu tiên: nông nghiệp và lâm nghiệp; năng lượng và tài nguyên nước; y tế và thủy sản; thực phẩm. Đồng thời Indonesia lên kế hoạch bổ sung viện trợ xã hội cho các cộng đồng bị ảnh hưởng bởi hạn hán.