ĐNO - Dù hàng trăm lao động Hàn Quốc bị bắt giữ trong vụ truy quét nhập cư ở Mỹ đã hồi hương an toàn nhưng sự cố vẫn dấy lên hoài nghi về độ tin cậy của Washington cũng như tính bền vững của hợp tác kinh tế song phương.
Điểm nghẽn lâu năm
Những thước phim ghi lại cảnh hàng trăm lao động Hàn Quốc bị bắt giữ trong cuộc đột kích công trường xây dựng nhà máy pin xe điện (EV) của liên doanh giữa tập đoàn Hyundai Motor và LG Energy Solution tại quận Bryan (Mỹ) ngày 4/9 đã gây phẫn nộ dư luận tại Seoul.
Theo khảo sát của Realmeter, gần 60% người dân Hàn Quốc bày tỏ thất vọng với cách Mỹ xử lý vụ việc. Yonhap dẫn nhận định của giới chuyên gia cho rằng hành động “răn đe” này không chỉ làm suy giảm niềm tin công chúng mà còn giáng đòn vào uy tín của Washington với tư cách đối tác chiến lược.
Điều khiến Seoul càng bối rối là vụ việc diễn ra chỉ khoảng 10 ngày sau hội nghị thượng đỉnh giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và người đồng cấp Hàn Quốc Lee Jae Myung. Tại đây, Hàn Quốc cam kết đầu tư 350 tỷ USD vào Mỹ, cùng với kế hoạch 150 tỷ USD khác của cộng đồng doanh nghiệp Hàn Quốc nhằm “khởi động kỷ nguyên phục hưng sản xuất” tại Mỹ.
Vụ việc phơi bày vấn đề dai dẳng trong nhiều năm: Thiếu kênh visa phù hợp cho chuyên gia kỹ thuật Hàn Quốc sang Mỹ lắp đặt, vận hành và đào tạo nhân sự bản địa.
Theo Yonhap, do hạn ngạch hạn chế, nhiều lao động phải nhập cảnh bằng diện ESTA hoặc visa B-1 ngắn hạn, vốn không cho phép nhận lương từ phía Mỹ.
Trong khi đó, visa H-1B, loại phổ biến cho lao động trình độ cao, chỉ có 85.000 suất mỗi năm cho toàn thế giới, không đáp ứng nhu cầu của các dự án đầu tư hàng trăm tỷ USD.
Chính vì thế, Quốc hội Mỹ gần đây tái khởi động dự luật “Đối tác với Hàn Quốc” (Partner with Korea Act) nhằm cấp 15.000 visa E-4 riêng cho công dân Hàn Quốc có trình độ chuyên môn. Giới quan sát cho rằng, đây có thể là chìa khóa tháo gỡ "nút thắt" pháp lý, đồng thời trấn an các tập đoàn Hàn Quốc đang “rót” vốn đầu tư lớn vào Mỹ.
Tác động của sự việc rõ ràng không chỉ gói gọn trong quan hệ Mỹ - Hàn Quốc. Theo quan điểm của ông Tom Ramage, nhà phân tích chính sách kinh tế tại Viện Kinh tế Hàn Quốc, sự việc này sẽ có tác động lan tỏa đến các quốc gia khác. Các nước khác đang đầu tư vào Mỹ cũng bắt đầu đặt câu hỏi: lao động kỹ thuật của họ sẽ được đối xử thế nào tại nền kinh tế lớn nhất thế giới?
Cần đối thoại và cơ chế mới
Dẫu vậy, ở góc nhìn khác, giới phân tích cho rằng, sự việc này cũng mở ra cơ hội định hình cơ chế hợp tác mới. Seoul và Washington đã đồng ý thành lập nhóm công tác nhằm xem xét cơ chế thị thực mới cho kỹ sư Hàn Quốc, tương tự mô hình mà Mỹ dành cho Singapore và Chile.
Theo AP, Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung cho biết, chính phủ nước này đang đàm phán để yêu cầu Mỹ cấp thị thực cho nhà đầu tư một cách bình thường hoặc bảo đảm đảm hạn ngạch hay tạo ra một loại thị thực mới.
Một số chuyên gia cũng đề xuất Quốc hội Mỹ tạo kênh thị thực chuyên biệt cho lao động tay nghề cao từ Hàn Quốc, phù hợp với các dự án đầu tư chiến lược. Những dự án này rốt cuộc sẽ mang lại hàng chục nghìn việc làm cho lao động Mỹ và đó hiển nhiên là lợi ích song phương mà cả hai bên cùng theo đuổi.
Hơn 300 công nhân Hàn Quốc bị bắt giữ trong chiến dịch truy quét nhập cư tại Mỹ hồi tuần trước được trả tự do ngày 11/9, khép lại nỗ lực ngoại giao kéo dài một tuần của Chính phủ Hàn Quốc nhằm đưa các công dân về nước, theo Yonhap. Đây là kết quả chuyến làm việc của Ngoại trưởng Hàn Quốc Cho Hyun tại Mỹ, trong đó có cuộc gặp với người đồng cấp nước chủ nhà Marco Rubio tại Nhà Trắng.
