Vùng cao Đà Nẵng sắp xếp lại không gian phát triển để thu hút đầu tư

Định hình lợi thế

Tại Đông Giang, công tác chuẩn bị quy hoạch chung sau sáp nhập nhằm sắp xếp lại không gian phát triển, khơi thông các nguồn lực đầu tư. Thay vì chỉ dựa vào những lợi thế truyền thống như kinh tế rừng hay văn hóa Cơ Tu, suối, làng bản, đất lâm nghiệp và cây dược liệu, địa phương đang tái định vị các giá trị này trong một không gian phát triển mở và kết nối hơn, giúp nhà đầu tư dễ dàng nhận diện phương thức vận hành của dự án trong đời sống thực tế tại địa phương.

Ông Coor Le, Chủ tịch UBND xã Đông Giang cho biết, địa phương đang nỗ lực hoàn thiện quy hoạch tổng thể để tạo nền tảng thu hút đầu tư vào các lĩnh vực đặc thù miền núi. Trong đó, ưu tiên hàng đầu là du lịch sinh thái gắn với văn hóa cộng đồng, phát triển dược liệu và rừng gỗ lớn. Đây là những hướng đi chiến lược nhằm tạo sinh kế bền vững cho người dân, đồng thời bảo tồn tài nguyên rừng và bản sắc văn hóa của đồng bào Cơ Tu.

Với ngành du lịch, địa phương định hướng phát triển dựa trên nền tảng văn hóa bản địa, từ không gian làng, nghề truyền thống đến ẩm thực và lễ hội. Mô hình này đòi hỏi nhà đầu tư phải đồng hành cùng cư dân, tôn trọng không gian sinh tồn của cộng đồng và tổ chức dịch vụ ở mức độ hợp lý, tránh phá vỡ những giá trị cốt lõi tạo nên sức hút của vùng cao.

Ngoài ra, Đông Giang ưu tiên chuyển đổi một phần diện tích đất lâm nghiệp sang phát triển rừng gỗ lớn và cây bản địa. Những khu vực rừng đầu nguồn trước đây chủ yếu trồng keo được định hướng trồng quế và các loại cây gỗ lớn, nhằm nâng giá trị kinh tế, kéo dài chu kỳ khai thác và bảo vệ hệ sinh thái.

Trong lĩnh vực dược liệu, các loại cây như ba kích, đẳng sâm, thất diệp nhất chi hoa được xác định là nhóm mũi nhọn, phù hợp với kinh tế dưới tán rừng. Tuy nhiên, tiềm năng này chỉ thực sự phát huy khi được tổ chức thành vùng chuyên canh quy chuẩn, ứng dụng kỹ thuật hiện đại và có sự liên kết chế biến, tiêu thụ của doanh nghiệp.

Theo ông Coor Le, thách thức lớn nhất trong thu hút đầu tư ở miền núi là đưa dự án về cơ sở. Chỉ khi cộng đồng được thụ hưởng lợi ích trực tiếp, có thêm việc làm và tham gia vào chuỗi vận hành, các mô hình đầu tư mới có cơ sở để phát triển bền vững.

Cạnh đó, địa phương cũng mong muốn có thêm nguồn lực cho giáo dục, y tế, tái định cư và chính sách hỗ trợ đội ngũ giáo viên, nhân viên y tế đang công tác tại vùng cao.

“

Dự kiến, trong tháng 7 sẽ phê duyệt nhiệm vụ quy hoạch và đến tháng 10 hoàn thành quy hoạch chung của xã. Cùng với đó, chủ trương điều chỉnh tuyến quốc lộ 14G được kỳ vọng tạo động lực phát triển hạ tầng giao thông, tăng kết nối với trung tâm thành phố và mở rộng dư địa thu hút đầu tư.

Ông Coor Le, Chủ tịch UBND xã Đông Giang

"Trục" vùng trồng quế Trà Leng

Trà Leng đang xúc tiến thu hút đầu tư dựa trên quy hoạch, với "điểm tựa" chiến lược là cây quế. Xã đã triển khai lập quy hoạch chung trên toàn bộ diện tích tự nhiên hơn 221km², phấn đấu quy mô dân số khoảng 6.600 người đến năm 2075.

Đối với một xã miền núi có địa hình chia cắt, dân cư thưa thớt và hạ tầng còn yếu, đồ án quy hoạch sẽ là căn cứ pháp lý quan trọng để tổ chức lại không gian cư trú, mạng lưới giao thông, hạ tầng kỹ thuật và xác lập danh mục dự án ưu tiên.

Quá trình lập quy hoạch chung tại xã Trà Leng được thực hiện theo hướng kế thừa có chọn lọc, khớp nối không gian hậu sáp nhập và tái cấu trúc các phân khu chức năng. Theo đó, quy hoạch điều chỉnh đã bổ sung khu nông nghiệp công nghệ cao 0,7ha, khu du lịch thác Grăng Mã 3,7ha, tuyến đường chiến lược vùng sâm dài 12.300m, tuyến giao thông từ nóc Ông Yên đi Trà Leng dài hơn 2,1km cùng các trục giao thông kết nối khu sản xuất và các cụm dân cư tái định cư.

Ông Châu Minh Nghĩa, Chủ tịch UBND xã Trà Leng cho biết, những con số ấy, nhìn qua khá "thuần" kỹ thuật của quy hoạch, nhưng lại liên quan trực tiếp đến khả năng mời gọi đầu tư.

Doanh nghiệp dược liệu cần xác định rõ tọa độ vùng trồng, hạ tầng vận chuyển và vị trí xưởng sơ chế. Hay, nhà làm du lịch sinh thái phải thấy được sự kết nối giữa thác, rừng, làng bản và cộng đồng trong một không gian dịch vụ thống nhất. Tương tự, dự án nông nghiệp công nghệ cao cũng cần các thông số minh bạch về mặt bằng, điện nước và vùng nguyên liệu để tính toán lộ trình đầu tư dài hạn.

“

Trà Leng có lợi thế về quế, dược liệu, rừng và văn hóa bản địa, nhưng các lợi thế đó chỉ phát huy khi được tổ chức thành chuỗi giá trị. Địa phương đang tập trung hoàn thiện quy hoạch chung, điều chỉnh các khu chức năng cần thiết, tạo cơ sở pháp lý để doanh nghiệp yên tâm nghiên cứu đầu tư vào chế biến quế, phát triển dược liệu, du lịch sinh thái, nông nghiệp công nghệ cao và sinh kế dưới tán rừng"

Chủ tịch UBND xã Trà Leng Châu Minh Nghĩa

Ông Nghĩa nhấn mạnh, định hướng chiến lược của địa phương là xây dựng hệ sinh thái giá trị xoay quanh cây quế. Để loại cây truyền thống này trở thành đòn bẩy thu hút đầu tư, xã phải tổ chức lại vùng trồng bài bản, gắn với khâu chế biến và du lịch trải nghiệm. Khi quy hoạch xác định được vùng nguyên liệu, hạ tầng logistics và không gian dịch vụ, nhà đầu tư sẽ nhận diện rõ nét hơn chuỗi vận hành cụ thể của dự án.