ĐNO - Sau những trận mưa lũ cuối năm 2025, nhiều căn nhà ở Đà Nẵng chỉ còn lại tường đổ, mái sập và nền đất sũng nước. Thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính trong "Chiến dịch Quang Trung", Đà Nẵng huy động cả hệ thống chính trị vào cuộc, khẩn trương dựng lại mái nhà cho những gia đình chịu nhiều mất mát trước thềm Tết Bính Ngọ 2026.
Sáng sớm ngày 10/12, thôn Phước Lâm (xã Hà Nha) còn vương hơi lạnh. Nhưng nhà ông Tăng Nghĩa (SN 1955) dường như ấm áp hơn khi 20 thanh niên xung kích Phòng Cảnh sát Phòng cháy chữa cháy và cứu nạn cứu hộ, Công an thành phố Đà Nẵng đang khẩn trương tháo dỡ, dọn dẹp mặt bằng chuẩn bị đào móng vào chiều cùng ngày.
Những người lính vốn quen với thao trường nay trở thành “thợ xây đặc biệt”. Họ gỡ mảng tường cũ, đào từng lớp đất..., bắt đầu hành trình dựng lại một mái ấm. Tiếng máy xúc hòa tiếng xẻng, cuốc, khẩn trương nhưng nhịp nhàng.
Đất vẫn còn ướt sau những ngày mưa dầm, bám vào chân người, bám cả ký ức của những mùa lũ trước. Nhưng trong ánh mắt ông Nghĩa, nỗi lo suốt nhiều tuần qua đã vơi bớt phần nào. Giữa bộn bề ngổn ngang, ông nhìn những người lính trẻ miệt mài làm việc, lưng áo ướt đẫm mồ hôi mà không kìm được xúc động.
Vợ chồng ông làm nông cả đời. Rẫy bắp, luống đậu, vài sào đất trũng nuôi 5 người con khôn lớn. Căn nhà cấp bốn dựng năm 1991, tường mỏng, mái tôn vá chằng vá đụp là kết tinh của bao mùa đội nắng, dầm mưa ngoài đồng. Nhưng bệnh tật cứ thế bào mòn sức lực: vợ ông ốm đau triền miên; đứa con út đang học lớp 9 phát bệnh tâm thần sau cú ngã xe từ năm 2009.
Trong căn nhà thấp hơn mặt đường cả mét ấy, ba người bám víu nhau qua bao mùa mưa. Lũ lên thì kê giường, kê tủ; nước rút thì chùi tường, phơi chiếu. Họ cứ thế gom góp chút bình yên trên nền nhà ẩm ướt, như người ta nhặt nhạnh nắng sau mỗi mùa mưa.
.png)
Rồi trận lũ cuối tháng 10 ập đến, hung hăng hơn những đợt lũ trước. Nước dâng quá ngực, hai vợ chồng đang cố kê đồ cao thêm chút thì bất chợt có tiếng "ầm" vang to. Cả góc nhà đổ sập, sát ngay chỗ ông bà đang đứng. May mắn, con trai út đã sang nhà chị gái gần đó trú tạm.
Trong khoảnh khắc ấy, ông Nghĩa như chết lặng, công sức chắt chiu cả đời, mái ấm chứa đầy tiếng cười… bỗng chốc hóa thành đống gạch vụn. Ở tuổi gần 70, mất nhà đâu chỉ là mất chỗ ngủ, mà là mất điểm tựa cuối cùng.
Vợ chồng ông sức đã hao, tay đã run, tiền bạc chẳng còn bao nhiêu sau những đợt thuốc men. Nghĩ đến chuyện dựng lại nhà, ông chỉ biết thở dài: “Sức mô mà gồng gánh nổi!”. Giờ đây, ông cứ đứng ngẩn ngơ từ sáng đến tối, dõi theo đội xung kích làm việc từ sớm đến tối mịt mà rưng rức niềm vui khó tả.
Cũng hôm ấy, ở thôn Lập Thuận (xã Hà Nha), niềm hạnh phúc ngập tràn tổ ấm chị Nguyễn Thị Quý (SN 1982). Cùng lực lượng địa phương, đội xung kích dọn dẹp, tháo dỡ phần nhà hư hỏng, chị ngỡ như mình đang mơ.
Căn nhà nhỏ dựa lưng vào sườn núi của chị xuống cấp từ lâu. Phòng khách nhỏ vừa là nơi thờ tự, vừa tiếp khách, vừa kê 2 chiếc giường nhỏ. Chái bếp dột nát, mưa xuống là nước tràn vào nền. Chuẩn bị thi công, gia đình phải dời chỗ nằm xuống bếp. Nhưng gian bếp nhỏ hẹp ấy cũng chẳng cầm cự nổi, buộc chị phải căng tấm bạt phía trên che tạm.
.png)
Chín năm trước, chồng mất, mình chị gánh gồng nuôi hai con bằng nghề thu mua ve chai. Mỗi ngày, chị rong ruổi trên chiếc xe máy cũ kỹ, lọc cọc đi khắp nơi nhặt từng món phế liệu rồi bán lại. Đứa lớn học nghề bếp ở trung tâm thành phố Đà Nẵng, đứa nhỏ sức khỏe yếu sau tai nạn, mới xin được việc ở khu công nghiệp gần nhà. Thu nhập bấp bênh khiến việc sửa sang nhà chưa bao giờ nằm trong toan tính của chị.
Những mùa mưa trước, hai mẹ con kê cao đồ đạc, đặt những chiếc xô nơi mái dột, chạy đi chạy lại giữa tiếng nước tí tách. Chị chỉ mong căn nhà trụ thêm được mùa nào hay mùa đó. Bão, chị vẫn ráng đi nhặt ve chai trong gió lớn. Đến khi quay về, chị hoảng hốt khi thấy mái nhà sập từng mảng, ngói đổ ngổn ngang. Nỗi sợ kéo theo nỗi lo rối bời: lấy đâu ra tiền để dựng lại chỗ che mưa tránh nắng?!
Đó chỉ là hai trong 14 căn nhà bị thiệt hại đang được xã Hà Nha ưu tiên sửa chữa đợt này, trong đó có 9 căn được xây mới. Theo ông Trần Văn Xuân, Trưởng Phòng Kinh tế xã Hà Nha, trong đợt mưa lũ vừa qua, mực nước tại địa phương dâng cao vượt báo động 3 hơn 2m. Toàn xã có 8.195 hộ bị ngập, trong đó 220 căn nhà chìm sâu trên 3m, 87 hộ phải di dời khẩn cấp.
Để bảo đảm tiến độ khắc phục, địa phương huy động sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị, lực lượng vũ trang và các tổ chức chính trị - xã hội. Mỗi đơn vị được phân công phụ trách từ một đến hai căn nhà, bám sát cơ sở từ khâu khảo sát đến khi hoàn thiện.
Không riêng xã Hà Nha, những ngày này, trên các nền đất còn loang màu bùn lũ ở các xã, phường của thành phố, đâu đâu cũng thấy không khí tất bật. Đôi vai xung kích cõng từng bao xi măng, nâng từng tấm tôn; chính quyền địa phương dựng lại cây cột, lắp lại khung mái...
Âm thanh búa, cưa, máy trộn bê tông vang lên không ngớt, khẩn trương chạy đua cùng thời gian để kịp mang lại giấc ngủ bình yên cho người dân chịu thiệt hại sau mưa lũ.
Theo ông Phan Duy Hưng, Chủ tịch UBND xã Trà Đốc, địa phương triển khai sửa chữa 4 căn nhà hư hỏng tường và mái ngay sau khi nước rút và đến nay, quá trình khắc phục diễn ra thuận lợi. “Trong quá trình sửa chữa, nếu các hộ phát sinh khó khăn về nhân lực, vật liệu hay chi phí, xã sẽ tiếp tục huy động lực lượng hỗ trợ để người dân sớm ổn định chỗ ở”, ông Hưng nói.
Trong khi đó, những trận mưa lớn cuối tháng 10 đã gây sạt lở nghiêm trọng tại thôn 2 và thôn 3 (xã Trà Linh). Chủ tịch UBND xã Trịnh Minh Hải cho biết, trước nguy cơ mất an toàn, địa phương đã yêu cầu người dân di dời khẩn cấp và chủ động bố trí đất ở mới trong cùng thôn để thuận tiện sinh kế.
Nhờ sự vào cuộc sớm và quyết liệt, tiến độ xây dựng, sửa chữa nhà ở tại Trà Linh vượt kế hoạch đề ra. Đến nay, xã đã xây mới 10 căn nhà (hoàn thành 8), sửa chữa 37 căn nhà (hoàn thành 13).
Xã Trà Linh cũng phân loại rõ 3 nhóm đối tượng bị thiệt hại (hư hỏng nặng trên 70%, nhà kiên cố hư hỏng từ 50 - 70%; hư hỏng 30 - 50%), giao nhiệm vụ cụ thể cho từng đơn vị phụ trách, đồng thời huy động đa dạng nguồn kinh phí.
Các tổ công tác của xã trực tiếp chỉ đạo, giám sát, hỗ trợ kỹ thuật xây dựng và theo dõi tiến độ hàng ngày. “Mục tiêu là sớm ổn định cuộc sống cho người dân, để mỗi gia đình có nơi ở an toàn, ấm cúng, yên tâm thờ cúng tổ tiên, phục hồi sản xuất và đón Tết”, ông Hải nói.
Là một trong những địa phương chịu thiệt hại nặng nề, xã Trà Giáp cũng đang chạy đua cùng thời gian trong “Chiến dịch Quang Trung”, hỗ trợ người dân dựng lại nơi ở an toàn.
Chủ tịch UBND xã Trà Giáp Phùng Văn Nam cho biết, những trận mưa dồn dập cuối tháng 10 khiến sườn núi phía sau thôn 3 liên tục nứt toác, đất đá tràn xuống chỉ trong vài phút, làm nhiều căn nhà sập hoàn toàn. Bốn hộ mất nhà, ba người bị thương nặng; trong đó, hai hộ nằm ở vị trí nguy hiểm nhất buộc phải di dời khẩn cấp.
Hạ tầng giao thông bị chia cắt nghiêm trọng, nhiều đoạn đường vào thôn bị đất đá chắn ngang, chính quyền phải mở lối tạm để tiếp cận. Chính quyền xã cùng lực lượng dân quân, công an và các đoàn hỗ trợ đã băng rừng, gùi lương thực, thuốc men tiếp cận từng hộ dân. Nhiều cán bộ xã ở lại qua đêm tại thôn để theo dõi diễn biến sạt lở, trấn an người dân và hỗ trợ sơ tán khi cần thiết.
.png)
Khi mưa ngớt, cả thôn 3 gần như bị biến dạng, ruộng nương ngập bùn, nhiều mảng taluy sạt lở kéo theo cây cối, đá tảng. Không ít hộ dân phải ở nhờ nhà người thân vì khu vực quanh nhà vẫn được đánh giá là vùng nguy cơ cao, chưa thể trở về sinh sống.
Trong “Chiến dịch Quang Trung”, các hộ có nguy cơ cao được đưa vào danh sách ưu tiên, trong đó 11 căn xây mới và 8 căn sửa chữa. Các hộ xây mới đều phải di chuyển khỏi nền đất cũ để bảo đảm an toàn lâu dài.
Theo ông Nam, công tác triển khai vẫn gặp nhiều trở ngại do đường sá hư hỏng, thời tiết mưa kéo dài khiến nền đất nhão, thi công chậm hơn dự kiến, nhưng địa phương nỗ lực sớm hoàn thành, giúp người dân ổn định cuộc sống.
Trong ánh nắng hanh hao cuối năm, từng căn nhà đang dần thành hình, mang theo những hy vọng mới. “Chiến dịch Quang Trung” vì thế không chỉ là nhiệm vụ dựng mái ấm mà còn là hành trình xây niềm tin!
"Chiến dịch Quang Trung" là chiến dịch không có tiếng súng nhưng phải chiến thắng, chiến thắng giòn giã để làm nức lòng nhân dân, mang lại niềm vui, hạnh phúc cho nhân dân, nhất là những gia đình bị mất nhà cửa, nhà bị hư hỏng nặng sau mưa lũ lịch sử vừa qua ở miền Trung"
Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính
