ĐNO - Từ 1/1/2026, theo Nghị quyết số 254/2025/QH15 của Quốc hội quy định một số cơ chế, chính sách đặc thù nhằm tháo gỡ khó khăn trong tổ chức thi hành Luật Đất đai, người dân khi làm thủ tục thế chấp, xóa thế chấp sẽ không xác nhận trên sổ đỏ mà cập nhật biến động vào cơ sở dữ liệu đất đai.
Trên cơ sở đó, Cục Đăng ký giao dịch bảo đảm và Bồi thường nhà nước (Bộ Tư pháp) yêu cầu các cơ quan đăng ký đất đai tại địa phương thực hiện thống nhất nguyên tắc không ghi nội dung thế chấp lên giấy chứng nhận đối với các hồ sơ đăng ký mới.
Thay vào đó, toàn bộ thông tin về thế chấp sẽ được cập nhật, quản lý tập trung trên hệ thống cơ sở dữ liệu đất đai điện tử. Cách làm này giúp hạn chế việc chỉnh sửa vật lý trên sổ đỏ, sổ hồng; đồng thời tăng tính minh bạch và khả năng tra cứu.
Trường hợp người sử dụng đất có yêu cầu đăng ký thay đổi để rút bớt tài sản thế chấp hoặc xóa đăng ký thế chấp, trong khi nội dung thế chấp trước đó đã được ghi trên giấy chứng nhận thì cơ quan đăng ký vẫn thực hiện xác nhận việc xóa hoặc thay đổi trực tiếp trên sổ, song song với việc cập nhật đầy đủ, đồng bộ trên cơ sở dữ liệu đất đai.
Trong thời gian chờ Chính phủ ban hành nghị định sửa đổi hoặc thay thế, việc sử dụng biểu mẫu, hồ sơ đăng ký thế chấp, chứng nhận nội dung đăng ký thế chấp trên phiếu yêu cầu đăng ký và các nội dung liên quan đến đăng ký thế chấp quyền sử dụng đất, tài sản gắn liền với đất vẫn tiếp tục thực hiện theo Nghị định 99/2022.
Thực tế, hồ sơ và trình tự thực hiện thủ tục thế chấp, xóa thế chấp về cơ bản không thay đổi, nhưng việc chuyển sang cập nhật dữ liệu trên nền tảng số được kỳ vọng sẽ rút ngắn đáng kể thời gian xử lý.
