Với quyết tâm chính trị mạnh mẽ cùng những bước đi bài bản, Đà Nẵng đang khẳng định vai trò tiên phong cả nước trong triển khai Nghị quyết 57-NQ/TW về phát triển khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Từ chính quyền số đến kinh tế số, xã hội số và hạ tầng số, thành phố đang từng bước biến khát vọng phát triển bứt phá trong kỷ nguyên số thành những giá trị thiết thực phục vụ người dân và doanh nghiệp.
.jpg)
Triển khai thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, Đà Nẵng đã và đang kiên trì với nhiều chương trình hành động cụ thể. Thành phố đặt mục tiêu xây dựng chính quyền số, phát triển kinh tế số, xã hội số, đồng thời nâng cao năng lực đổi mới, sáng tạo để mở ra hướng bứt phá mạnh mẽ trong giai đoạn mới.
Là một trong những địa phương tiên phong cả nước, Đà Nẵng đã ưu tiên nguồn lực, ban hành cơ chế thu hút nhân tài và mời gọi các doanh nghiệp công nghệ hàng đầu thế giới. Bên cạnh đó, thành phố chủ động tháo gỡ điểm nghẽn, tạo môi trường thuận lợi để chuyển đổi số thực sự đi vào đời sống, mang lại lợi ích thiết thực cho người dân và cộng đồng doanh nghiệp.
.jpg)
Tháng 8/2023, Trung tâm Giám sát, điều hành thông minh (IOC) thành phố Đà Nẵng chính thức đi vào vận hành. Đây được xem là bước tiến quan trọng trong hành trình xây dựng đô thị thông minh.
IOC thành phố là đầu mối thu thập, tổng hợp thông tin, dữ liệu từ các nguồn; xử lý, phân tích dữ liệu, thống kê, dự báo phục vụ chỉ đạo, điều hành của lãnh đạo các cấp; chia sẻ thông tin, số liệu, cảnh báo cho các cơ quan liên quan phục vụ công tác quản lý nhà nước; cung cấp các thông tin, thông báo, hướng dẫn liên quan đến an sinh, đời sống xã hội, các tiện ích/dịch vụ công cho doanh nghiệp, người dân và cộng đồng.
.jpg)
IOC quản trị các nhóm dữ liệu sau: Nhóm dữ liệu về dịch vụ công; nhóm dữ liệu về đơn thư, tiếp công dân; nhóm dữ liệu về góp ý, phản ánh; nhóm dữ liệu về mưa ngập; nhóm dữ liệu về giám sát tàu cá; nhóm dữ liệu về chỉ tiêu kinh tế - xã hội; nhóm dữ liệu về giải ngân vốn xây dựng cơ bản; nhóm dữ liệu về y tế, khám chữa bệnh; nhóm dữ liệu về giáo dục - đào tạo; nhóm dữ liệu về thông tin trên mạng; nhóm dữ liệu về thông tin doanh nghiệp; nhóm dữ liệu về bản đồ cảnh báo, điều hành; nhóm dữ liệu về tiến độ nhiệm vụ khoa học theo Nghị quyết số 57-NQ/TW. Từ những dữ liệu này, trung tâm phân tích, cảnh báo kịp thời và hỗ trợ cơ quan chức năng đưa ra quyết định chính xác.
Ông Phạm Ngọc Thạch, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ cho biết, Hệ thống IOC thành phố Đà Nẵng được triển khai theo mô hình 2 cấp gồm 1 IOC cấp thành phố và các OC mềm tại các phường, xã sau hợp nhất. Các OC mềm là các trung tâm giám sát, điều hành theo địa bàn địa lý của phường, xã (sau hợp nhất) hoặc theo lĩnh vực chuyên môn, chuyên ngành. Tùy vào chức năng, nhiệm vụ về quản lý nhà nước, các OC sẽ được phân quyền để tiếp nhận các thông tin, dữ liệu do IOC thành phố phân tích và chia sẻ để phục vụ công tác giám sát, điều hành tại địa phương.
Ông Nguyễn Văn Quốc, Giám đốc IOC Đà Nẵng, cho biết: “Các tiện ích như chatbot Đà Nẵng đã giúp người dân tra cứu nhanh thủ tục hành chính, dữ liệu kinh tế - xã hội, đưa chính quyền số đến gần hơn với người dân”.
Trước đây, thành phố đã xây dựng nhiều cơ sở dữ liệu về thủ tục hành chính, dịch vụ công, dữ liệu cán bộ, phản ánh - góp ý… Những dữ liệu này trở thành “đầu vào” quan trọng để IOC phân tích, đưa ra cảnh báo, đồng thời cung cấp thông tin giá trị cho cả lãnh đạo, doanh nghiệp và người dân.
.jpg)
Cùng với chính quyền số, thì xã hội số luôn lấy người dân là trung tâm phục vụ. Hiện Đà Nẵng triển khai nhiều ứng dụng số phục vụ người dân như: “Một chạm đến Đà Nẵng - VR360”, Chatbot hỗ trợ khách du lịch, Thẻ du lịch thông minh, Tài khoản giao dịch điện tử, Hồ sơ sức khỏe điện tử, Học bạ điện tử…
Trong lĩnh vực y tế, 100% cơ sở khám chữa bệnh đã ứng dụng phần mềm quản lý bệnh viện; 100% trạm y tế sử dụng phần mềm quản lý thống nhất; toàn bộ nhà thuốc kết nối liên thông với cơ sở dữ liệu dược quốc gia. 100% thủ tục cung cấp dịch vụ công trong ngành y tế đạt mức độ 4.
Đây là cơ sở để người dân tiếp cận thông tin y tế dễ dàng, giảm bớt thủ tục hành chính, đảm bảo tính công bằng và minh bạch. Mới đây, Bệnh viện Đà Nẵng đã đưa vào sử dụng hệ thống Kiosk y tế thông minh.
Tuy nhiên, bên cạnh kết quả tích cực, khoảng cách số vẫn còn hiện hữu. Ở một số xã miền núi của Đà Nẵng, học sinh muốn nộp hồ sơ trực tuyến phải đi bộ hàng chục cây số để đến nơi có internet. Nếu không nhanh chóng thu hẹp khoảng cách này, chuyển đổi số có thể tạo ra bất bình đẳng mới trong tiếp cận dịch vụ. PGS.TS Nguyễn Văn Hoàng, giảng viên Đại học Đà Nẵng, nhấn mạnh: “Chuyển đổi số chỉ thực sự thành công khi cả người dân vùng lõi đô thị lẫn vùng sâu, vùng xa đều có cơ hội hưởng lợi như nhau”.
Trên lĩnh vực kinh tế, nhiều doanh nghiệp Đà Nẵng đã chú trọng phát triển công nghiệp công nghệ thông tin, đồng thời tích hợp công nghệ số vào các ngành trụ cột như du lịch, dịch vụ, logistics. Tiêu biểu, Công ty CP Cảng Đà Nẵng đã tiên phong triển khai lệnh giao hàng điện tử, thông quan hải quan điện tử, hóa đơn điện tử và thanh toán không dùng tiền mặt, tạo điều kiện giao dịch “không tiếp xúc” cho khách hàng.
Ông Nguyễn Thanh Tâm, lái xe container, cho biết: “Trước đây, thủ tục giấy tờ phức tạp khiến xe ra vào cảng ùn tắc. Nay chỉ mất một phút là xong, hàng hóa được giao đúng thời gian, rất thuận tiện”.
.jpg)
Từ cuối năm 2020, Cảng Đà Nẵng đưa vào sử dụng phần mềm cảng điện tử ePort và trở thành một trong những cảng điện tử đầu tiên trên cả nước. Việc áp dụng ePort và cổng container tự động đã giúp quy trình tác nghiệp tiết kiệm đến 90% chi phí vận hành, mang lại sự hài lòng cho khách hàng.
Không chỉ ở cảng biển, đa số doanh nghiệp tại Đà Nẵng đều coi chuyển đổi số là xu hướng tất yếu, gắn liền với mọi hoạt động sản xuất, kinh doanh và quản lý. Thành phố cũng tăng cường hỗ trợ doanh nghiệp áp dụng công nghệ số trong quản lý, tiếp thị và thương mại.
Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ thành phố Nguyễn Thanh Hồng cho biết, ngành công nghiệp công nghệ thông tin - truyền thông thành phố có tốc độ tăng trưởng cao (trung bình khoảng 12%/năm), dần khẳng định là một trong những ngành kinh tế quan trọng của thành phố.
Không chỉ doanh nghiệp lớn mà các hộ kinh doanh nhỏ lẻ cũng đã quen với việc bán hàng online, sử dụng sàn thương mại điện tử, QR code thanh toán. Điều này cho thấy, chuyển đổi số đã len lỏi vào từng ngõ phố, từng quán hàng, góp phần thay đổi thói quen mua bán và sinh hoạt hàng ngày của người dân.
Theo Phó Bí thư Thường trực Thành ủy Nguyễn Đình Vĩnh, thành phố đã đạt ba thành công lớn: xây dựng thể chế đặc thù cho khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo; phát triển hạ tầng công nghệ thông tin tiên tiến với 4 khu công nghệ thông tin tập trung (sẽ trở thành khu công nghiệp công nghệ số); và thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao trong lĩnh vực công nghệ thông tin, bán dẫn, trí tuệ nhân tạo. Đây là ba trụ cột quan trọng để Đà Nẵng thực hiện hiệu quả Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị.
Hiện nay, Đà Nẵng đã hình thành các khu công viên phần mềm (Khu công nghệ thông tin tập trung) tạo cơ sở hạ tầng cho phát triển ngành công nghiệp phần mềm, như Khu công nghệ thông tin tập trung Công viên phần mềm Đà Nẵng (gồm Khu công viên phần mềm số 1; Khu công viên phần mềm số 2; Khu công nghệ thông tin tập trung - Khu phức hợp Văn phòng FPT... hiện sử dụng gần 7.000 kỹ sư Công nghệ thông tin làm việc).
.jpg)
Tại thành phố Đà Nẵng, nhiều dự án hạ tầng công nghệ thông tin quan trọng đã được khởi công (Dự án phòng thí nghiệm công nghệ đóng gói Fab Lab, Tòa nhà công nghệ cao Viettel Đà Nẵng...) hoàn thành đưa vào sử dụng Khu công viên phần mềm số 2, là nơi ưu tiên thu hút các đối tác, nhà đầu tư chiến lược, doanh nghiệp đổi mới sáng tạo của lĩnh vực vi mạch bán dẫn và trí tuệ nhân tạo.
Theo Phó Chủ tịch UBND thành phố Nguyễn Thị Anh Thi, thành phố đang dần định vị thương hiệu “Silicon Bay” trên bản đồ ngành vi mạch bán dẫn với hơn 25 doanh nghiệp vi mạch bán dẫn đang hoạt động, gồm nhiều tên tuổi lớn quốc tế như Công ty TNHH Công nghệ Marvell, Công ty TNHH Synopsys, Công ty TNHH Quest Global Design Việt Nam. Đặc biệt, thành phố đã đặt nền móng cho những mô hình mang tầm vóc quốc tế như Trung tâm Tài chính quốc tế, Khu Thương mại tự do, mở ra các không gian, động lực phát triển mới cho thành phố.
Về nguồn nhân lực công nghệ thông tin, bà Nguyễn Thị Anh Thi cho biết, thành phố đã có nhiều chính sách thu hút, đào tạo nguồn nhân lực công nghệ thông tin, đặc biệt là nhân lực trình độ cao.
Thành phố có lực lượng nhân lực công nghệ thông tin dồi dào, kỹ năng cao với 19 trường đại học, cơ sở giáo dục có đào tạo ngành công nghệ thông tin, điện tử viễn thông; trong đó, có 2 đại học lớn là Đại học Đà Nẵng và Đại học Duy Tân với tổng quy mô đào tạo khoảng 100.000 sinh viên. Tổng số Giáo sư, Phó Giáo sư trên địa bàn thành phố là 253 người.
Đặc biệt, thành phố Đà Nẵng đã phê duyệt Đề án phát triển lĩnh vực vi mạch bán dẫn và trí tuệ nhân tạo, đồng thời ban hành 3 nghị quyết quan trọng về phát triển nguồn nhân lực, cơ chế ưu đãi và các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp.
Mục tiêu đặt ra đến năm 2030, Đà Nẵng trở thành một trong ba trung tâm hàng đầu cả nước về thiết kế vi mạch và ứng dụng trí tuệ nhân tạo, hình thành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo toàn diện, đồng bộ, với ít nhất 5.000 nhân lực chất lượng cao trong lĩnh vực bán dẫn.
Đà Nẵng nhiều năm qua luôn nằm trong nhóm dẫn đầu cả nước về chỉ số chuyển đổi số. Quyết tâm chính trị mạnh mẽ của lãnh đạo thành phố chính là động lực then chốt. Ngay từ đầu nhiệm kỳ 2020 - 2025, chuyển đổi số đã được xác định là một trong ba khâu đột phá, gắn với mục tiêu xây dựng chính quyền đô thị thông minh, nâng cao năng lực cạnh tranh và cải thiện chất lượng sống.
Trong 5 năm gần đây, thành phố đã dành nhiều nguồn lực đầu tư mạnh cho hạ tầng số. Đà Nẵng đặt mục tiêu đến năm 2030, chỉ số đổi mới sáng tạo cấp địa phương (PII) lọt top 5 toàn quốc, còn chỉ số chuyển đổi số nằm trong nhóm 3 địa phương dẫn đầu.
Bốn năm liên tiếp (2020 - 2023), Đà Nẵng dẫn đầu toàn quốc về chỉ số Chuyển đổi số cấp tỉnh (DTI) do Bộ Khoa học và Công nghệ công bố. Năm năm liền (2020 - 2024) là địa phương duy nhất của Việt Nam được vinh danh Thành phố thông minh xuất sắc.
Đặc biệt, Đà Nẵng xuất sắc đạt giải Ba Giải thưởng Seoul Smart City Prize 2023, hạng mục “Thành phố lấy con người làm trung tâm” (Human Centricity), một giải thưởng danh giá của Tổ chức các thành phố thông minh bền vững thế giới (WeGO).
Những danh hiệu này không chỉ là niềm tự hào mà còn là minh chứng cho ý chí và hành động của cả hệ thống chính trị và nhân dân thành phố, khẳng định vị thế tiên phong của Đà Nẵng trong phát triển công nghiệp công nghệ thông tin, điện tử, viễn thông, công nghiệp vi mạch bán dẫn gắn với nền kinh tế số. Đây là động lực để Đà Nẵng tiếp tục bứt phá, vươn xa, vươn cao hơn nữa trong tương lai.
.jpg)
Theo UBND thành phố, trong kế hoạch của thành phố triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW đã đặt ra các chỉ tiêu đột phá đến năm 2030, trong đó, Đà Nẵng phấn đấu đưa tỷ trọng kinh tế số lên mức 35% - 40% GRDP toàn thành phố, cao hơn mức trung bình chung của cả nước.
Để đạt được mục tiêu trên, Đà Nẵng lấy phát triển công nghiệp công nghệ thông tin, điện tử, viễn thông, công nghiệp vi mạch bán dẫn gắn với nền kinh tế số và xem đây không chỉ là một nhiệm vụ chiến lược mà còn là mệnh lệnh của thời đại, là con đường để Đà Nẵng bứt phá, vươn tầm quốc tế và phát triển bền vững. Qua đó, triển khai thực hiện 3 trụ cột chính.
Thứ nhất, trụ cột về thể chế và chính sách đột phá - Mở khóa tiềm năng. Để tạo ra môi trường phát triển thuận lợi, thành phố cần tiếp tục có những cơ chế, chính sách mang tính đột phá và vượt trội hơn nữa. Thành phố phải thay đổi tư duy, từ quản lý sang kiến tạo; phải dám vượt ra khỏi những lối mòn cũ để tạo ra một môi trường thuận lợi nhất cho sự đổi mới, sáng tạo. Trong đó, xây dựng, áp dụng thành công các cơ chế đặc thù, mô hình mới...
Thứ hai, trụ cột về hạ tầng số hiện đại - Vươn tầm quốc tế. Theo đó, hạ tầng vững chắc là nền tảng cho mọi sự phát triển. Thành phố phải đầu tư, xây dựng hạ tầng với tầm nhìn chiến lược, đột phá để không chỉ phục vụ xây dựng đô thị thông minh mà còn sẵn sàng trở thành một trung tâm công nghệ của khu vực. Đó là phát triển hạ tầng số đồng bộ; phát triển, mở rộng Khu Công nghệ thông tin tập trung Công viên phần mềm Đà Nẵng, là trụ cột then chốt để thúc đẩy phát triển các lĩnh vực mũi nhọn mới.
.jpg)
Thứ ba, trụ cột về liên kết, hợp tác và xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo - Thành phố đổi mới, sáng tạo. Theo đó, hướng đến mục tiêu xây dựng Đà Nẵng trở thành đô thị lớn, sinh thái, thông minh, bản sắc, bền vững; Trung tâm công nghiệp công nghệ cao, công nghệ thông tin; Trung tâm khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo; Trung tâm Tài chính quốc tế quy mô khu vực.
Trong đó, thành lập Trung tâm Hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo Quốc gia tại Đà Nẵng; xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo toàn diện; thu hút, tạo điều kiện cho các doanh nghiệp lớn tham gia dẫn dắt, hỗ trợ các startup công nghệ này; thúc đẩy liên kết “Bốn nhà” mang tính quốc tế: Mở rộng liên kết chặt chẽ giữa Nhà nước, Nhà trường, Nhà khoa học và Doanh nghiệp không chỉ trong nước mà còn với các đối tác, viện nghiên cứu, trường đại học hàng đầu thế giới; xúc tiến đầu tư và quảng bá hình ảnh...
Với những bước đi quyết liệt và tầm nhìn chiến lược, Đà Nẵng đang khẳng định vai trò tiên phong trong hành trình chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo, góp phần kiến tạo một thành phố hiện đại, thông minh và bền vững trong kỷ nguyên số.
THANH HÀ - PHƯƠNG MINH – PHƯƠNG THANH -
LONG PHI - THANH HUYỀN
