Đà Nẵng chia sẻ kinh nghiệm vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp

Diễn đàn được tổ chức trong bối cảnh đất nước đang bước vào giai đoạn phát triển mới, với những vận hội lớn đòi hỏi phải có hệ thống thể chế - pháp luật đồng bộ, hiện đại, hiệu lực, hiệu quả.

Tại diễn đàn, Phó Chủ tịch UBND thành phố Đà Nẵng, đại biểu Quốc hội Phan Thái Bình trình bày tham luận về công tác phân định thẩm quyền, phân cấp, phân quyền trong vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp - nhìn từ thực tiễn Đà Nẵng sau sáp nhập với tỉnh Quảng Nam.

Đà Nẵng vận hành ổn định, bộ máy tinh gọn

Theo đại biểu Phan Thái Bình, tư duy quản trị mới của Đảng và Chính phủ thể hiện rõ quan điểm “phân quyền mạnh nhưng có kiểm soát”, khuyến khích sự chủ động, sáng tạo của địa phương đi đôi với tăng cường giám sát và minh bạch.

Đà Nẵng triển khai mô hình chính quyền hai cấp một cách bài bản từ 1/7/2025. Thành phố ban hành nhiều văn bản chỉ đạo, giao Sở Nội vụ làm đầu mối theo dõi và xử lý vướng mắc trong tổ chức vận hành bộ máy. Đến nay, các cơ quan, đơn vị, xã, phường, đặc khu đã hoạt động ổn định, tinh gọn và hiệu quả.

Một trong những khó khăn lớn nhất thời gian đầu là tình trạng thừa - thiếu nhân sự và thiếu cán bộ chuyên môn sâu ở cấp xã, phường.

Thành phố kịp thời điều động, biệt phái nhân sự; tăng cường công chức từ các sở, ngành; triển khai 138 sinh viên tình nguyện ngành công nghệ thông tin về cấp xã hỗ trợ; tổ chức 16 lớp tập huấn với hơn 3.000 học viên; đặc biệt là biên soạn bộ tài liệu tập huấn 42 chuyên đề phục vụ quản lý nội vụ tại cơ sở.

Đà Nẵng hiện có 2.239 thủ tục hành chính, trong đó hơn 2.100 dịch vụ công trực tuyến được cung cấp trên Cổng dịch vụ công quốc gia. Thành phố cũng phê duyệt 1.160 thủ tục không phụ thuộc địa giới hành chính; đồng thời triển khai nhiều tiện ích miễn phí tại Bộ phận Một cửa như: in ấn, sao chụp tài liệu, không gian xanh, thư viện số, hỗ trợ pháp lý...

Hệ thống Tổng đài 1022 hoạt động 24/7; bưu điện hỗ trợ nhận hồ sơ tại xã, phường; các tổ công nghệ số cộng đồng tham gia hỗ trợ người dân nộp hồ sơ trực tuyến.

93 Trung tâm Hành chính công cấp xã và Trung tâm Hành chính công thành phố đi vào hoạt động đúng chuẩn theo Nghị định số 118/2025/NĐ-CP của Chính phủ.

Đề xuất nhiều giải pháp hoàn thiện pháp luật

Dù đạt nhiều kết quả, Đà Nẵng vẫn gặp một số vướng mắc như: tinh giản biên chế đi đôi với việc tiếp nhận thêm nhiệm vụ phân cấp, phân quyền khiến áp lực công việc tăng cao; một số bộ, ngành phân cấp thủ tục hành chính nhưng chưa bàn giao đầy đủ dữ liệu, chưa hướng dẫn nghiệp vụ, dẫn đến lúng túng khi xử lý hồ sơ.

Tiêu chuẩn chức danh, thiết bị chuyên ngành và phần mềm quản lý chưa được hướng dẫn thống nhất; cấp xã, phường đang hoàn thiện tổ chức bộ máy nên cần thời gian để đáp ứng yêu cầu mới.

Đại biểu Phan Thái Bình đề xuất nhiều giải pháp nhằm hoàn thiện pháp luật về phân định thẩm quyền, phân cấp, phân quyền. Cụ thể: Bộ Nội vụ, Bộ Tư pháp và Văn phòng Chính phủ cần hướng dẫn cụ thể về quy trình, cơ chế kiểm soát khi phân cấp, ủy quyền; các bộ, ngành phải bàn giao đầy đủ dữ liệu, hồ sơ, quy chuẩn chuyên môn cho địa phương; đồng thời tăng cường tập huấn chuyên sâu cho công chức cấp cơ sở.

Trung ương cần phân bổ kinh phí và biên chế phù hợp với phạm vi công việc được giao, bảo đảm “trao quyền phải đi đôi với đủ điều kiện thực hiện”; hoàn thiện cơ chế kiểm tra, giám sát việc thực hiện nhiệm vụ phân cấp, tránh lạm quyền hoặc bỏ sót trách nhiệm.

Ngoài ra, cắt giảm chế độ báo cáo trùng lặp, giảm gánh nặng hành chính cho địa phương; ứng dụng mạnh mẽ công nghệ thông tin trong báo cáo và điều hành.