Gửi bình luận
ĐNCT - Tiếng đồ nghề lách cách bên chiếc xe đạp, những đường kim tỉ mỉ trên chiếc áo, từng nếp gấp ngay ngắn của tờ lịch cũ… là những hình ảnh thân thuộc trong ký ức nhiều thế hệ.
Giữa cuộc sống ngày càng đủ đầy, mua mới thường dễ hơn sửa chữa, nếp sống chắt chiu, biết nâng niu đồ vật vẫn được gìn giữ theo những cách riêng.
Bên chiếc xe đạp dựng ngược nơi hiên nhà, anh Ngô Bảo Châu (46 tuổi, phường Hòa Xuân) cặm cụi kiểm tra từng bộ phận. Cô con gái học lớp 6 và cậu con trai học lớp 2 ở cạnh, chăm chú dõi theo cha. Khung cảnh ấy đã trở nên thân thuộc trong gia đình anh, bởi mỗi khi xe đạp hay món đồ chơi gặp trục trặc, hai đứa trẻ lại tìm đến ba nhờ sửa chữa.
Niềm yêu thích sửa chữa theo anh Châu từ những năm tháng còn là cậu học trò lớp 6. Chiếc xe đạp thủng săm, anh tự tháo bánh để vá; phụ tùng hỏng, anh tìm mua đồ cũ về thay thế, rồi mày mò cả việc sơn xe. Cứ thế, qua từng lần tháo lắp, anh dần quen với việc tự khắc phục những hư hỏng.
Từ chiếc quạt điện, máy giặt đến những thiết bị điện tử trong nhà, hễ món nào trục trặc, anh Châu lại tìm cách kiểm tra, sửa chữa. Chưa biết hàn, anh mua máy về tập; gặp thiết bị lạ, anh tìm video hướng dẫn trên mạng để học thêm. Qua nhiều năm mày mò, anh dần tích lũy kinh nghiệm và có dịp giúp cả những người sống quanh mình.
Anh Phạm Hữu, sống gần nhà anh Châu, nhớ lần chiếc máy giặt gặp sự cố, thợ đến kiểm tra nhưng không sửa được. Biết chuyện, anh Châu chủ động sang giúp, dành nhiều ngày tháo lắp, tìm nguyên nhân rồi mua linh kiện thay thế. Điều khiến anh Hữu quý mến không chỉ là sự khéo léo, ham tìm tòi của người hàng xóm mà còn là sự nhiệt tình, chẳng ngại dành thời gian giúp đỡ người khác.
Từ cậu học trò tự vá xe đạp đến người cha sửa đồ chơi cho con, anh Châu vẫn giữ niềm vui được tự tay tháo lắp, sửa chữa đồ dùng. Giờ đây, những công việc ấy còn có thêm hai đứa trẻ thường ngồi bên quan sát, như cách nhiều người từng lớn lên bên đôi tay cần mẫn của cha.
Trong nhiều gia đình, ký ức về nếp sống chắt chiu còn gắn với chiếc hộp kim chỉ của mẹ, nơi những cuộn chỉ nhiều màu và vài chiếc cúc áo được cất giữ để dành.
Bà Đặng Thị Sơn (65 tuổi, phường Hải Châu) vẫn giữ thói quen khâu vá từ thuở mỗi lần sắm sửa quần áo đều phải tính toán, cân nhắc. Những đường may bung được khâu lại, quần áo còn tốt được sửa sang để sử dụng lâu hơn. Cuộc sống nay đã đủ đầy, việc mua sắm cũng thuận tiện hơn, nhưng bà Sơn vẫn giữ thói quen ấy.
Khâu vá giờ đây còn là niềm vui, nhất là những lần cô cháu gái 20 tuổi tìm đến nhờ bà sửa trang phục. Có chiếc áo chẳng may bị lem màu, hai bà cháu cùng chọn họa tiết thêu để che vết lem, tạo thành chi tiết trang trí mới. Bà hướng dẫn cháu cách luồn kim, chọn chỉ, còn cô cháu gái góp thêm ý tưởng của mình.
Những đường kim từng giúp bà thu vén cho gia đình nay lại mang đến khoảnh khắc ấm áp trong những lần hai bà cháu cùng sửa sang đồ cũ. Chiếc áo được dùng tiếp, có thêm nét riêng, còn cô cháu gái có dịp học từ bà những kỹ năng tưởng chừng chỉ còn quen thuộc với thế hệ trước.
Ký ức về nếp sống chắt chiu còn được lưu giữ trong những vật dụng giản dị của mỗi gia đình. Trong miền ký ức tuổi thơ của chị Nguyễn Lê Hoàng An (37 tuổi, phường Hòa Cường), hình ảnh ông ngoại cặm cụi gấp những tờ lịch cũ thành bì đựng hồ sơ luôn thân thương. Ông tận dụng mặt giấy trắng để ghi tên từng loại giấy tờ, rồi phân chia, sắp xếp ngay ngắn, thứ nào ra thứ nấy.
Những tờ lịch tưởng hết công dụng, qua đôi tay ông lại trở thành vật dụng quen thuộc trong gia đình. Từ tờ giấy khai sinh đầu đời đến những tấm bằng khen, học bạ, bài kiểm tra… thuở cắp sách đến trường của chị, tất cả đều được ông ngoại cẩn thận cất trong những chiếc bì hồ sơ “đặc biệt”. Những nếp giấy giản dị ấy cứ thế lưu giữ một phần tuổi thơ của chị An, cũng gói ghém niềm thương dịu dàng của ông dành cho cháu gái.
Sau này, những chiếc bì hồ sơ bằng nhựa trở nên phổ biến, chị An cũng quen dần với sự tiện lợi của chúng. Nhưng dáng ông ngoại cặm cụi bên những nếp giấy tờ lịch cũ vẫn theo chị qua bao năm tháng.
“Giờ chẳng còn mấy ai ngồi gấp lịch như ông ngày trước. Tôi vẫn nhớ dáng ông cặm cụi làm từng chiếc bì, cẩn thận ghi tên từng loại hồ sơ. Nhìn những việc nhỏ ấy, tôi học được ở ông tính ngăn nắp, chỉn chu và thói quen trân trọng những gì mình có”, chị An xúc động.
Anh Lâm Việt Hùng cũng có một miền nhớ như thế, được khơi lên trong lần cùng vợ đi mua đồ mới. Anh kể, hôm trước, chiếc máy tăm nước trong nhà bị hỏng. Hỏi giá sửa, thấy gần bằng tiền mua mới, vợ chồng anh quyết định thay chiếc khác. Trên đường đi, vợ anh buột miệng: “Bữa ni hư dễ mua mới, chớ không có như xưa, anh ha”. Anh Hùng chợt giật mình.
Câu nói nhắc nhớ anh những ngày thơ bé, khi chiếc radio mất tiếng hay tivi nhiễu hình đều được ba tìm cách sửa chữa. Anh nhớ hoài dáng ba loay hoay bên chiếc tivi, chỉnh tới chỉnh lui, thỉnh thoảng vỗ nhẹ vào vỏ, mong hình ảnh thôi chập chờn. “Có những hư hỏng phải mất nhiều công sức mới khắc phục được, nhưng hiếm khi gia đình nghĩ đến chuyện thay mới ngay khi món đồ vừa trục trặc”, anh Hùng nhớ lại.
Cuộc sống hôm nay đã khác, việc mua sắm thuận tiện hơn, nhiều món đồ hỏng cũng không còn dễ sửa chữa như trước. Chọn sửa chữa hay mua mới vì thế tùy thuộc vào nhu cầu, điều kiện của mỗi gia đình.
Dẫu vậy, từ những thói quen chắt chiu của ông bà, cha mẹ, vẫn có những điều đáng giữ lại: sử dụng đồ vật cẩn thận, sửa chữa khi còn có thể và không vội bỏ đi những gì vẫn hữu ích. Những việc nhỏ ấy cũng là cách nếp sống “của bền tại người” tiếp tục hiện diện trong mỗi gia đình.
