Đổi mới giáo dục mầm non

Tăng tính khám phá, trải nghiệm

Tại Trường Mầm non Bình Minh (phường Hải Châu), việc triển khai chương trình thí điểm được thực hiện đồng bộ từ khâu bồi dưỡng đội ngũ, xây dựng môi trường đến đổi mới phương pháp tổ chức và đánh giá trẻ.

Nhà trường đặc biệt chú trọng nâng cao năng lực giáo viên trong việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và thiết kế học liệu số. Các phòng LEGO-STEAM, thư viện điện tử và khu vực vận động ngoài trời được khai thác tối đa nhằm mở rộng cơ hội cho trẻ học qua chơi, khám phá thực tiễn.

Trên nền tảng đó, giáo viên từng bước chuyển từ cách tổ chức thiên về truyền thụ sang thiết kế môi trường, tạo tình huống gợi mở để trẻ chủ động lựa chọn, thử nghiệm và giải quyết vấn đề. Các phương pháp STEAM (giáo dục liên môn), Montessori (giáo dục sớm lấy trẻ làm trung tâm) và Thiết kế học tập phổ quát (UDL) được vận dụng linh hoạt, bảo đảm mọi trẻ đều có cơ hội phát huy thế mạnh riêng.

Cùng với đó, công tác đánh giá cũng chuyển trọng tâm sang quan sát hành vi, ghi nhận tiến bộ hằng ngày làm căn cứ điều chỉnh kế hoạch hỗ trợ từng trẻ.

Tại Trường Mầm non Vu Gia (xã Vu Gia), phòng STEAM được đầu tư với kinh phí 883 triệu đồng, tạo điều kiện để trẻ sớm tiếp cận các hoạt động khám phá khoa học, công nghệ và sáng tạo.

Giáo viên đã chủ động ứng dụng công cụ số để thiết kế hình ảnh, video trực quan, gắn kiến thức với những trải nghiệm gần gũi. Một đoạn phim về hạt nảy mầm có thể trở thành khởi đầu cho hoạt động tự gieo hạt, chăm sóc cây. Hay hình ảnh cây cầu mở ra thử thách để trẻ lựa chọn vật liệu, lắp ghép và tìm cách làm mô hình vững chắc hơn.

Theo cô Nguyễn Thị Tài, Hiệu trưởng Trường Mầm non Vu Gia, chuyển đổi số trong giáo dục mầm non không đơn thuần là đưa công nghệ vào lớp học mà quan trọng hơn là mở rộng cơ hội trải nghiệm. Khi được thực hiện thí nghiệm hay cùng bạn tạo ra mô hình, trẻ từng bước hình thành tư duy khoa học, khả năng hợp tác và sự tự tin.

Mö ra hướng giáo dục mới

Sau hơn một tháng triển khai, các trường bước đầu ghi nhận những chuyển biến tích cực qua các hoạt động thường nhật. Trẻ mạnh dạn bày tỏ suy nghĩ, chủ động đặt câu hỏi và tích cực tham gia trải nghiệm.

Cô Lương Thúy Quỳnh, Hiệu trưởng Trường Mầm non Bình Minh chia sẻ, giá trị của chương trình được nhìn thấy từ những thay đổi nhỏ nhưng có ý nghĩa lớn. Trẻ biết tự cất dọn đồ chơi, chuẩn bị bàn ăn, sắp xếp chăn gối sau giờ ngủ; qua đó hình thành tính tự lực và ý thức trách nhiệm.

Tại góc STEAM, trẻ chủ động lựa chọn vật liệu tự nhiên để tạo sản phẩm theo ý tưởng riêng. Khi mô hình chưa thành công, trẻ biết thử lại, điều chỉnh cách làm; từ đó phát triển năng lực giải quyết vấn đề và sự kiên trì. Trong tương tác, trẻ biết chia sẻ, hỗ trợ nhau, dần hình thành phẩm chất yêu thương và tôn trọng.

Đây là cơ sở quan trọng để Trường Mầm non Bình Minh nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, giữ vững trường chuẩn quốc gia mức độ 2 và xây dựng mô hình điểm nhân rộng trên địa bàn thành phố.

Tương tự, cô Nguyễn Thị Tài, Hiệu trưởng Trường Mầm non Vu Gia cho hay, do đặc thù trẻ vùng nông thôn, đầu năm học một số cháu còn bỡ ngỡ, rụt rè. Tuy nhiên đến nay, nhiều trẻ đã tự tin hơn, biết hợp tác với bạn bè và thể hiện rõ sự sáng tạo.

Dù vậy, quá trình thí điểm vẫn đặt ra yêu cầu phải tiếp tục đầu tư học liệu mở, thiết bị công nghệ, đồng thời không ngừng bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên.

Theo Sở Giáo dục và Đào tạo, năm học 2026 - 2027, chương trình được triển khai thí điểm tại 15 cơ sở có điều kiện khác nhau trên địa bàn. Sở đã chỉ đạo các trường chủ động xây dựng kế hoạch phù hợp với đội ngũ, cơ sở vật chất, đặc điểm của trẻ và văn hóa địa phương.

Thực tiễn từ đợt thí điểm này sẽ cung cấp cơ sở để ngành giáo dục đánh giá tính khả thi, nhận diện khó khăn và hoàn thiện phương thức tổ chức. Với trọng tâm là sự tiến bộ của từng trẻ, chương trình được kỳ vọng tạo ra bước chuyển biến thực chất, bám sát tinh thần Nghị quyết số 71-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo.