Các bảo tàng trên thế giới đang chuyển mình ấn tượng từ không gian trưng bày tĩnh tại thành điểm hẹn trải nghiệm sống động, hòa quyện giữa văn hóa, thương mại và cộng đồng trong nhịp thở của đô thị hiện đại.
Trải nghiệm độc đáo
Tại London (Anh), thành phố được ví như thủ đô của các bảo tàng, các địa điểm văn hóa đua nhau “thức đêm”, biến những không gian vốn chỉ dành cho tri thức thành những trải nghiệm văn hóa đa tầng và sinh động vào buổi tối.
Theo CNN, khi dòng khách ban ngày rời đi và hành lang Bảo tàng Anh chìm vào tĩnh lặng, vài chiếc bàn nhỏ được bày đối diện tủ trưng bày cổ vật. Trên bàn, bát mì bốc khói và “người bạn đồng hành” của thực khách lại chính là bộ giáp samurai thế kỷ 18. Đó là trải nghiệm đặc biệt mà itsu, chuỗi nhà hàng và cửa hàng tạp hóa Đông Á tại Anh, phối hợp với công ty truyền thông Exposure tổ chức buổi ra mắt dòng sản phẩm mới. Đây là cách quảng bá đầy duy mỹ, đồng thời góp phần giúp bảo tàng có thêm nguồn thu từ việc cho thuê không gian.
Trao đổi với CNN, Giám đốc truyền thông của Exposure Lloyd Abbott cho biết: “Ở Nhật Bản, việc ăn uống một mình rất được ưa chuộng, thậm chí còn có một từ để chỉ điều này, “ohitorisama”, nghĩa là niềm vui và sự tự do khi làm mọi việc một mình. Trái lại, ở Anh, việc này vẫn bị xem là lạ lùng. Chúng tôi muốn thay đổi cách nhìn đó”.
Trải nghiệm “bữa tối cùng samurai” vì thế mang thông điệp tôn vinh sự tự tại cá nhân trong nhịp sống hiện đại. Và trong không gian tôn nghiêm của Bảo tàng Anh, giữa những hiện vật mang dấu ấn hàng thế kỷ, việc thưởng thức bát mì lại trở thành trải nghiệm khó quên với du khách.
Tại Bảo tàng Lịch sử tự nhiên London, công trình hơn 140 năm tuổi được mệnh danh “thánh đường của tự nhiên”, đêm không còn là khoảng lặng. Những sự kiện như “Dino Snores for Kids” (ngủ qua đêm giữa các mô hình khủng long), tập yoga dưới bộ xương cá voi xanh, tiệc disco, tiệc Halloween, đêm giao thừa... thu hút hàng chục nghìn người tham dự.
AP dẫn lời Hannah Douglass, quản lý sự kiện của bảo tàng, cho biết: “Chúng tôi muốn sử dụng không gian và nguồn lực độc đáo của mình để sáng tạo, mang công trình khoa học của bảo tàng đến với khán giả mới theo cách dễ tiếp cận và thú vị”.
Bên kia bờ Đại Tây Dương, Bảo tàng Intrepid ở New York (Mỹ) tổ chức “Chương trình qua đêm” dành cho trẻ em từ 5 - 17 tuổi tại Nhà trưng bày tàu con thoi vào ban đêm. Các bạn nhỏ đều háo hức với chuyến tham quan bằng đèn pin quanh buồng bay, trò chơi săn tìm kho báu quanh tàu, chuyến đi mô phỏng không giới hạn cũng như trải nghiệm bữa tối, đồ ăn nhẹ và bữa sáng, theo The Guardian.
Những sự kiện này không chỉ tạo nên sức hút truyền thông, mà còn thổi luồng sinh khí mới vào mô hình vận hành bảo tàng hiện đại. Bảo tàng không còn đơn thuần là nơi lưu giữ quá khứ, mà trở thành không gian trải nghiệm, học hỏi và kết nối, đặc biệt với thế hệ trẻ vốn thích sự tương tác hơn là trưng bày tĩnh tại.
Thúc đẩy kinh tế đêm sáng tạo
Theo Reuters, từ năm 2001, các bảo tàng quốc gia Anh mở cửa miễn phí cho công chúng vào ban ngày. Do đó, việc tổ chức các hoạt động thương mại, sự kiện vào ban đêm và cho thuê địa điểm trở thành “phao cứu sinh” trong nỗ lực tăng nguồn thu.
Một đêm cắm trại sang trọng trong đại sảnh Hintze của Bảo tàng Lịch sử tự nhiên có giá khoảng 376 USD/ người. Việc tổ chức tiệc tối riêng trong phòng Raphael Court tại Bảo tàng Victoria & Albert có giá thuê khởi điểm hơn 24.000 USD. Năm 2024, Bảo tàng Anh tổ chức 79 sự kiện thương mại, từ ra mắt phim, trình diễn thời trang đến tiệc hậu lễ trao giải, giúp mở rộng nguồn thu và thu hút nhóm công chúng mới.
Theo khảo sát mới nhất của quỹ nghệ thuật Art Fund, lượng khách quốc tế đến các bảo tàng Anh vẫn chưa hồi phục hoàn toàn sau Covid-19. Vì thế, 83% bảo tàng đang ưu tiên hướng đến công chúng địa phương. Các chương trình đêm, với tính cộng đồng cao, đang chứng minh hiệu quả rõ rệt khi lượng khách vượt mức trước dịch Covid-19.
Khách ban đêm thường là người địa phương nhiều hơn khi họ muốn tìm cảm giác thân thuộc, trải nghiệm điều mới mẻ giữa lòng thành phố mình sinh sống.
Theo AP, Bảo tàng Brooklyn (New York) tổ chức các buổi hòa nhạc, triển lãm, tọa đàm, workshop… mỗi tháng một lần, thu hút hơn 1,2 triệu lượt người, trong đó hơn 80% là cư dân New York, phần lớn đến từ cộng đồng da màu.
Trong kỷ nguyên kinh tế đêm trở thành động lực của đô thị sáng tạo, việc bảo tàng “thức giấc” sau hoàng hôn là cách tái định nghĩa giá trị của thời gian khi ban đêm không còn là khoảng nghỉ, mà là “thời gian vàng” cho những trải nghiệm văn hóa, nơi cả du khách và người dân tìm lại mối liên hệ giữa quá khứ và hiện tại, giữa tri thức và cảm xúc.
.jpg "Thương mại toàn cầu vẫn trụ vững")
