Gửi bình luận
Khi nông dân cùng ngồi lại, câu chuyện sản xuất bắt đầu thay đổi từ cách chọn giống, áp dụng kỹ thuật đến việc tính sản lượng và đầu ra.
Ở nhiều địa phương, các tổ hội, tổ hợp tác, vùng liên kết giúp người dân cùng chia sẻ kinh nghiệm, phối hợp nguồn hàng và tạo nền tảng để sản phẩm tiếp cận thị trường rộng hơn.
Đầu tháng 8/2026, bà Đào Thị Xuân (phường Hương Trà) thu hoạch gần 150kg mè đen khô trên 2.500m2 đất. Trước đây, diện tích này trồng bắp, sắn nhưng thu nhập thấp, khi phường triển khai vùng mè liên kết, hỗ trợ giống, phân bón, kỹ thuật và Hợp tác xã Sản xuất dầu nguyên chất Bảo Tâm thu mua, bà chuyển đổi diện tích này sang trồng mè.
“Vụ mè này hơn hai tháng đã thu hoạch, hợp tác xã mua với giá 70.000 đồng/kg, cao hơn thị trường 5.000 đồng. Gần 150kg mè mang lại hơn 10 triệu đồng. Có nơi mua ổn định thì người dân yên tâm chuyển đổi lâu dài”, bà Xuân nói.
Theo UBND phường Hương Trà, vùng liên kết sản xuất mè được bố trí trên đất lúa, cây ngắn ngày kém hiệu quả. Địa phương hỗ trợ 50% giống, 50% phân bón, Hợp tác xã Sản xuất dầu nguyên chất Bảo Tâm hỗ trợ số giống còn lại và cam kết mua cao hơn thị trường 3.000 - 5.000 đồng/kg. Vùng liên kết đạt 15,3ha với 160 hộ.
Ông Phạm Văn Huệ, Giám đốc Hợp tác xã Sản xuất dầu nguyên chất Bảo Tâm cho biết, đã thu mua khoảng 2,7 tấn mè khô làm nguyên liệu ép dầu. “Vùng liên kết giúp hợp tác xã chủ động nguyên liệu, người dân biết sản phẩm sẽ được mua theo thỏa thuận. Chúng tôi thu hoạch đến đâu mua đến đó, giữ mức giá cao hơn thị trường như đã thống nhất. Nếu chất lượng, sản lượng ổn định, hợp tác xã có cơ sở mở rộng chế biến”, ông Huệ nói.
Ở xã Trà Liên, liên kết bắt đầu từ việc đưa thửa ruộng nhỏ vào quy trình chung. Vụ đông xuân 2025 - 2026, có 29 hộ tham gia mô hình lúa đỏ RAMA trên 3,2ha, trong đó 27 hộ ở cánh đồng Ba Nhơn, thôn Tak Ngưi. Các hộ gieo sạ theo khung thời vụ, được hỗ trợ giống, vật tư và tập huấn. Ông Nguyễn Văn Linh (thôn Tak Ngưi) có 1.500m2 đất tham gia mô hình, nhận thấy cách làm này đã thay đổi nhiều so với trước đây.
“Khi được tập huấn, bà con làm bài bản hơn. Cùng một cánh đồng mà mỗi nhà làm một kiểu thì khó chăm sóc đồng đều. Khi thống nhất thời vụ và kỹ thuật, chúng tôi dễ trao đổi, ruộng có vấn đề cũng cùng nhắc nhau xử lý. Việc cùng làm giúp bà con dễ tính chuyện tiêu thụ”, ông Linh nói.
Ông Đặng Văn Thi, Chủ tịch Hội Nông dân xã Trà Liên cho biết, địa phương cũng đã xúc tiến thành lập Tổ hội nghề nghiệp sản xuất lúa RAMA theo “5 tự, 5 cùng” (Tự giác; tự nguyện; tự chủ; tự quản; tự chịu trách nhiệm - Cùng lĩnh vực lao động, ngành nghề sản xuất, kinh doanh, dịch vụ; cùng mối quan tâm; cùng có sự chia sẻ; cùng trách nhiệm; cùng hưởng lợi). Theo đó, hướng đến thống nhất thời vụ, kỹ thuật, chất lượng và tạo lượng hàng tập trung. Tổ hội kết nối hộ tham gia trồng RAMA với thị trường.
“Muốn doanh nghiệp quan tâm thì vùng sản xuất phải có sản lượng lớn, chất lượng đồng đều và bà con cùng giữ một quy trình. Khi mô hình ổn định, chúng tôi sẽ tính đến bao tiêu, VietGAP và nhãn hiệu Gạo RAMA Trà Liên để sản phẩm có đầu mối rõ ràng hơn”, ông Thi nói.
Tại phường Hòa Xuân, liên kết được tổ chức theo từng nhóm nghề và sản phẩm. Mô hình lúa theo hướng hữu cơ gắn với nhãn hiệu “Lúa gạo Hòa Châu - Đà Nẵng” có 50 hộ tham gia, gồm 40 hộ tại Chi hội Nông dân Phong Nam và 10 hộ thuộc Tổ hội sản xuất lúa hữu cơ Tây An. Lĩnh vực hoa, cây cảnh có hơn 100 hội viên. Phường duy trì 6 chi hội nghề nghiệp.
Ngoài ra còn có Tổ hợp tác nông sản sạch Tinh Hoa Việt có 4 thành viên, cùng sản xuất ổi tươi, trà lá ổi và nước thảo mộc đóng chai. Các thành viên chia sẻ đơn hàng, phối hợp nguồn hàng, tham gia phiên chợ, gian hàng OCOP, đưa sản phẩm vào siêu thị Halal Mart Phú Quốc. Quy mô nhỏ nhưng từng hộ có thêm người cùng liên kết đầu ra sản phẩm.
Chị Đỗ Thị Thanh Thúy là thành viên tiêu biểu, phát triển 4 khu vườn gần 10.000m2. Ngoài ổi tươi, chị chế biến trà lá ổi đạt OCOP 3 sao, tận dụng thân và lá già làm phân hữu cơ. Khi quy mô tăng, chị quan tâm đến quy trình, sơ chế và đối tác tiêu thụ. Chị Thúy cho biết, nhóm liên kết giúp chị nhìn rõ những phần việc còn thiếu khi muốn đưa sản phẩm đi xa.
“Làm được sản phẩm rồi thì phải nghĩ tiếp chuyện giữ chất lượng, đóng gói, nơi bán và lượng hàng có thể cung ứng đều. Tôi đã được hỗ trợ vốn, kỹ thuật, học livestream và tham gia nhiều chương trình quảng bá. Bây giờ tôi cần thêm đối tác ổn định, cải thiện sơ chế và liên kết với người cùng làm để khi có đơn hàng lớn thì phối hợp cung ứng”, chị Thúy nói.
Bà Huỳnh Thị Thu, Chủ tịch Hội Nông dân phường Hòa Xuân cho biết, địa phương hiện có 25 sản phẩm OCOP được kết nối tiêu thụ qua phiên chợ và sự kiện. Gạo Hòa Châu, trứng gà, trứng cút, hoa, cây cảnh được đưa đến điểm giới thiệu. Những lần gặp người mua giúp từng chủ thể có thêm kênh bán, còn việc duy trì đầu ra sản phẩm phụ thuộc vào chất lượng và phối hợp nguồn hàng. Với tổ hợp tác nhỏ, lợi thế là người sản xuất có thêm chỗ bàn bạc, chia sẻ thông tin và hỗ trợ nhau khi thị trường thay đổi. Tổ nhóm cần nguyên tắc rõ để từng người chịu trách nhiệm với sản phẩm chung.
“Việc giữ cam kết qua nhiều mùa vụ sẽ quyết định độ bền của một tổ hội hay tổ hợp tác. Liên kết lâu dài thì các thành viên phải giữ uy tín với nhau, sau đó giữ được uy tín với khách hàng. Một tổ ít người vẫn có giá trị nếu mỗi người hiểu phần việc của mình, cùng chịu trách nhiệm về chất lượng và chia sẻ khi thành viên khác gặp khó. Hội sẽ tiếp tục kết nối nguồn lực, thị trường, còn người dân phải quen với việc tính toán sản lượng, giữ chất lượng và tính đường đi cho sản phẩm qua nhiều vụ”, bà Thu nói.