Có một tham vọng lớn hơn được khởi đi giữa cuộc trưng bày những bức vẽ về di sản tại Bảo tàng Mỹ thuật Đà Nẵng. Nghệ thuật trở thành cầu nối xuyên biên giới, là “nhịp đập di sản” từ những cái nhìn mới mẻ, tài hoa và tự do...
Triển lãm “Heartbeat of Heritage” - Nhịp đập di sản dần đi đến những ngày cuối của cuộc trưng bày tại Bảo tàng Mỹ thuật Đà Nẵng (27/10 - 10/11). Đã có những cuộc đối thoại bằng ngôn ngữ hội họa để người xem nhận chân được vẻ đẹp sống động từ các vùng đất di sản thông qua mỹ thuật. Nhưng có một ý niệm rộng hơn, mở ra cơ hội kết nối và phát triển cho chính các họa sĩ của Việt Nam.
Trải nghiệm mùa lũ phố Hội
ASIA Art link (AAL), ra đời năm 2005 với 2 người đồng sáng lập là họa sĩ Trịnh Tuân và nghệ sĩ Ng Bee (sinh sống tại Malaysia). Trại sáng tác “Heartbeat of Heritage” cũng là trăn trở của họ về những tiếng nói tôn trọng di sản từ cộng đồng nghệ sĩ.
Và trong vòng 1 tuần lễ, trại sáng tác tại Hội An được hình thành, tập hợp 38 nghệ sĩ từ nhiều quốc gia như Bangladesh, Canada, Đức, Ấn Độ, Indonesia, Nhật Bản, Malaysia, Mông Cổ, Nepal, Philippines, Thái Lan, Hoa Kỳ và Việt Nam. Giao lưu, sáng tạo và tìm cảm hứng từ văn hóa thiên nhiên Việt Nam, tổng thể các tác phẩm gần như bắt trọn khoảnh khắc lẫn cảm nhận về những vùng đất di sản trong mỗi người.
Họa sĩ Han-wen Chang (Trung Quốc) có trải nghiệm đáng giá. Ngày 31/10, Hội An trải qua một đợt mưa lớn. Bà nói, mùa mưa ở phố cổ Hội An thực sự rất đẹp. Đêm khai mạc triển lãm, một trận lũ bất ngờ ập đến.
“Mọi người vội vã thu dọn đồ đạc, và đến 3 giờ sáng, tất cả chúng tôi được sơ tán. Tôi cảm thấy vô cùng biết ơn vì chúng tôi đều an toàn. Ngay cả trong đêm hỗn loạn đó, chúng tôi vẫn tìm thấy những khoảnh khắc tuyệt vời. Điều này trở thành kỷ niệm khó quên, trong khoảnh khắc đối mặt với nguy hiểm, trái tim của chúng tôi đã được kết nối sâu sắc” - họa sĩ Han-wen Chang chia sẻ trên trang cá nhân của mình.
Và không phải ai cũng có cơ hội để trải qua khoảnh khắc mùa lụt ở Hội An. Gần như 38 họa sĩ đều có cho riêng mình những cảm xúc để biểu hiện qua sắc màu.
Don Ray McKinney là nghệ sĩ người Mỹ, hoạt động trong lĩnh vực nghệ thuật thị giác hơn 50 năm. Trước đây, ông đã tham gia sự kiện nghệ thuật Hanoi Art Connecting do AAL tổ chức. Lần này, tham gia trại sáng tác ở Hội An, những trải nghiệm đời thường cùng di sản đã mang đến cảm xúc mãnh liệt với sắc màu ở Don Ray.
“Khi tôi có thể thoát khỏi những thói quen hằng ngày, tôi vẽ. Việc luôn tìm kiếm những điều mới mẻ và chưa được khám phá mang lại cho tôi sự hứng khởi để đưa chúng trở thành tiếng nói của cảm xúc. Ban đầu, tôi tiếp cận màu sắc như cách phân tích, và sau đó, với sự do dự lớn, tôi bắt đầu pha trộn màu sắc bằng trực giác hơn là suy nghĩ có ý thức. Màu ấm và màu lạnh, ánh sáng và bóng tối trở thành phương châm của tôi. Kết quả là một cánh cửa mở ra cho sự khám phá liên tục về sự tương tác của sắc màu” - Don Ray nói.
Bắc nhịp cầu nghệ thuật
Hà Châu (sinh năm 1990) là họa sĩ trẻ của Đà Nẵng, tham gia trại sáng tác lần này. Là cái tên cá tính của mỹ thuật Đà Nẵng, Hà Châu đã gặt hái được nhiều giải thưởng mỹ thuật các cấp.
Tranh của anh đi sâu vào những trải nghiệm đời thường và ký ức quê nhà trở thành nỗi thường hằng. Trong ký ức ấy, tuổi thơ tự do trên đồng cùng những trò chơi dân gian thuở bé, bầu trời khoáng đạt và đám cỏ lau cùng dòng sông thấp thoáng xa xa, trở nên như thực như mộng qua sắc màu.
Đây cũng là lần đầu tiên Hà Châu tham gia trại sáng tác quốc tế quy mô lớn như vậy. Cùng với anh, những nghệ sĩ từ các quốc gia và ở nhiều độ tuổi, gom nhặt để cùng cất lên tiếng nói cho di sản. Trong những vọng âm ấy, kết nối là điều gần như xuyên suốt, từ tinh thần nghệ thuật đến câu chuyện giữa nghệ sĩ.
Họa sĩ Trần Mạnh Linh, một trong những người của Ban tổ chức sự kiện “Heartbeat of Heritage” cho rằng, triển lãm tạo ra mạng lưới kết nối nghệ sĩ trẻ Việt Nam với nghệ sĩ quốc tế, nghệ sĩ trẻ với “người đi trước”, nghệ thuật địa phương với công chúng và thị trường quốc tế. Đó cũng chính là tinh thần của những người sáng lập AAL - nhóm hoạt động nghệ thuật phi lợi nhuận - mong muốn trong mỗi sự kiện nghệ thuật.
Tiêu chí hoạt động của AAL là kết nối cộng đồng nghệ sĩ và chia sẻ kinh nghiệm làm nghề. Do vậy, tạo điều kiện để các nghệ sĩ cọ xát, giao lưu và kết nối bền vững là những gì AAL đã làm gần 20 năm nay.
Nghệ sĩ Trịnh Tuân nói, ngoài nghệ sĩ Việt Nam, AAL còn có mạng lưới ở 11 nước Đông Nam Á và các quốc gia và vùng lãnh thổ như: Trung Quốc, Ấn Độ, Bangladesh, Nepal, Hàn Quốc, Đài Loan... cùng nhiều nghệ sĩ châu Âu, châu Mỹ. Các hoạt động của AAL diễn ra luân phiên tại các quốc gia để nghệ sĩ có cơ hội tìm hiểu về văn hóa bản địa ở mỗi vùng đất.
Lần này, lựa chọn tổ chức trại sáng tác ở Hội An - vùng đất di sản đặc biệt của Việt Nam, giống như tinh thần AAL đã từng mang trại sáng tác về Làng Mường (Hòa Bình) - ấy là nghệ thuật phải khởi đi từ cuộc đời cùng những giá trị nguyên bản. Gói lại những khác biệt về màu da, ngôn ngữ, văn hóa bản địa là điều sau cùng giữ cộng đồng và kết nối cộng đồng, dẫu ở phương thức biểu đạt nào.
