Gửi bình luận
Từ những gian hàng OCOP, đặc sản địa phương đến các phiên bán hàng qua livestream, hoạt động kinh doanh trên mạng tại Đà Nẵng ngày càng sôi động. Cơ hội tiếp cận khách hàng rộng hơn, nhưng người bán cũng phải rõ danh tính, minh bạch hàng hóa và chịu trách nhiệm đến cùng với sản phẩm.
Ngày càng nhiều hộ kinh doanh, doanh nghiệp nhỏ ở Đà Nẵng đưa sản phẩm lên sàn thương mại điện tử, mạng xã hội hoặc bán qua livestream. Một món đặc sản, sản phẩm OCOP hay hàng tiêu dùng địa phương chỉ sau vài thao tác có thể tiếp cận khách hàng ở nhiều tỉnh, thành.
Nhưng càng dễ tiếp cận người mua, trách nhiệm của người kinh doanh trên môi trường số càng phải rõ.
Luật Thương mại điện tử và Nghị định số 248/2026/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều của Luật Thương mại điện tử (cùng có hiệu lực từ ngày 1/7/2026) tạo khung pháp lý mới cho hoạt động thương mại điện tử.
Theo ông Hoàng Ninh, Phó Cục trưởng Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số (Bộ Công Thương), điều người kinh doanh cần quan tâm trước hết không phải nhớ từng chương, điều của luật, mà phải xác định mình đang ở vai trò nào và chịu trách nhiệm về việc gì.
Một trong những yêu cầu đầu tiên là người bán phải rõ danh tính. Thông tin cần được cung cấp để nền tảng xác thực, qua đó xác định người bán là ai, ở đâu và người mua có thể liên hệ bằng cách nào. Việc xác thực giống như “tấm vé vào cửa” của chợ mạng.
Đi cùng với danh tính là sự minh bạch của hàng hóa. Tên hàng, giá bán, đặc điểm sản phẩm, điều kiện giao dịch, bảo hành, đổi trả phải được công khai.
Với mặt hàng kinh doanh có điều kiện, người bán vẫn phải đáp ứng đầy đủ các yêu cầu chuyên ngành dù bán trực tiếp hay qua mạng. Hàng giao đến tay khách cũng phải đúng với thông tin đã giới thiệu. Trách nhiệm của người bán không kết thúc khi đơn hàng được báo “giao thành công”.
Những yêu cầu về trách nhiệm càng đáng chú ý khi livestream đang trở thành cách bán hàng quen thuộc của nhiều cá nhân, hộ kinh doanh và doanh nghiệp nhỏ.
Một phiên phát trực tiếp có thể tiếp cận hàng nghìn người trong thời gian ngắn. Vì vậy, một câu nói quá về công dụng, nguồn gốc hay mức giảm giá cũng có thể tác động đến quyết định mua hàng của nhiều người cùng lúc.
Theo ông Ninh, một phiên livestream có thể có nhiều chủ thể tham gia, từ chủ hàng, người livestream, KOL, KOC, người làm tiếp thị liên kết đến nền tảng. Mỗi bên phải chịu trách nhiệm đối với phần việc và thông tin mình cung cấp.
Người livestream phải kiểm tra thông tin sản phẩm trước khi lên sóng, chỉ giới thiệu những nội dung có căn cứ; không tự gán thêm công dụng, nói sai về chất lượng, thành phần hoặc phóng đại tính năng, mức khuyến mại. Thực phẩm chức năng cũng không thể được giới thiệu như thuốc chữa bệnh.
Người có sức ảnh hưởng càng lớn càng phải thận trọng với phát ngôn của mình, bởi thông tin đưa ra có thể tác động đến quyết định mua hàng của số đông.
Với các hộ kinh doanh, doanh nghiệp nhỏ ở Đà Nẵng, khó khăn không chỉ ở việc hiểu quy định mới mà còn là khả năng thực hiện.
Ông Hồ Văn Hiếu, Ủy viên Ban Chấp hành Hiệp hội Thương mại điện tử Việt Nam cho rằng, nhiều doanh nghiệp nhỏ đang trong tình trạng “một người nhiều vai”: vừa bán hàng, vận hành gian hàng, làm marketing, chăm sóc khách, thậm chí tự livestream hoặc làm tiếp thị liên kết.
Trong khi doanh nghiệp lớn có bộ phận pháp chế, kế toán, kiểm toán riêng, phần lớn cơ sở kinh doanh nhỏ phải tự xoay xở. “Doanh nghiệp không gặp vấn đề ở ý thức tuân thủ mà là khả năng tuân thủ”, ông Hiếu nhìn nhận.
Theo ông Hiếu, thay vì những hướng dẫn quá dài, người kinh doanh nhỏ cần chỉ dẫn ngắn và cụ thể: trước khi đưa hàng lên mạng phải kiểm tra gì, người livestream cần chuẩn bị ra sao, khi khách khiếu nại thì ai xử lý.
Một bảng kiểm vài bước đôi khi thiết thực hơn nhiều trang văn bản. Đây cũng là hướng Đà Nẵng tính đến khi hỗ trợ doanh nghiệp thích ứng với môi trường thương mại điện tử mới.
Ông Huỳnh Xuân Sơn, Phó Giám đốc Sở Công Thương cho biết thành phố ưu tiên hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ kinh doanh, chủ thể OCOP, sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu và các sản phẩm đặc trưng, nhất là những đơn vị đang chuyển từ bán trực tiếp sang bán đa kênh.
Thay vì chỉ cung cấp văn bản, việc hỗ trợ được định hướng theo cách “cầm tay chỉ việc”, từ xác thực tài khoản, chuẩn hóa thông tin người bán và sản phẩm đến xây dựng gian hàng, quản trị đơn hàng, thanh toán, hóa đơn, giao nhận, đổi trả và giải quyết khiếu nại.
Trong năm 2026, thành phố cũng dự kiến rà soát hoạt động của các website, ứng dụng, nền tảng thuộc diện phải thông báo hoặc đăng ký; đồng thời đánh giá thực trạng thương mại điện tử theo từng nhóm chủ thể, ngành hàng. Kết quả rà soát sẽ là cơ sở để xây dựng các chương trình hỗ trợ sát hơn với nhu cầu thực tế.
Với thế mạnh về du lịch, dịch vụ, sản phẩm OCOP và đặc sản địa phương, môi trường số tiếp tục mở rộng thị trường cho hàng hóa Đà Nẵng. Tuy nhiên, cuộc cạnh tranh trên “chợ mạng” giờ đây không chỉ nằm ở giá, lượt xem hay số đơn hàng.
Người mua cần biết mình đang mua của ai, sản phẩm có đúng như quảng cáo và nếu xảy ra vấn đề thì ai chịu trách nhiệm.
Với người kinh doanh nghiêm túc, minh bạch vì thế không chỉ là nghĩa vụ phải làm. Khi những gian hàng ẩn danh, hàng hóa mập mờ và cách bán “chốt đơn cho xong” dần bị thu hẹp, uy tín của người bán sẽ trở thành một lợi thế cạnh tranh trên “chợ mạng”.