Quốc hội thảo luận các dự án luật về an ninh mạng, bí mật nhà nước, an ninh trật tự

Các dự án luật được xây dựng theo trình tự, thủ tục rút gọn, bảo đảm tuân thủ quy định của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật và các văn bản quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành.

Dự án Luật An ninh mạng gồm 9 chương, 58 điều; trong đó có 30 điều khoản kế thừa của Luật An ninh mạng năm 2018, 16 điều khoản kế thừa của Luật An toàn thông tin mạng năm 2015, 9 điều khoản hợp nhất và bổ sung 3 điều khoản mới.

Dự án Luật Bảo vệ bí mật nhà nước (sửa đổi) gồm 5 chương, 28 điều; trong đó giữ nguyên 7 điều, sửa đổi, bổ sung 21 điều.

Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 10 luật có liên quan đến an ninh, trật tự gồm 12 điều; trong đó sửa đổi, bổ sung 136/570 điều và bổ sung 2 điều mới tại 10 luật liên quan đến an ninh, trật tự.

Tham gia thảo luận, đại biểu Đặng Thị Bảo Trinh (Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Đà Nẵng) đóng góp nhiều ý kiến để hoàn thiện pháp luật.

Dự án Luật An ninh mạng: Cần phân loại cụ thể các nhóm thông tin trên không gian mạng

Đối với dự án Luật An ninh mạng, về phân loại thông tin (Điều 27), theo đại biểu Đặng Thị Bảo Trinh, đây là vấn đề mấu chốt vì “phân loại thông tin” là cơ sở để xác định quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm của tổ chức, cá nhân, cơ quan quản lý nhà nước trong bảo vệ an ninh mạng.

Do đó, cần phân loại cụ thể các nhóm thông tin trên không gian mạng: thông tin công cộng, thông tin hạn chế truy cập, thông tin bí mật nhà nước, thông tin cá nhân và thông tin dữ liệu doanh nghiệp.

Về quản lý gửi thông tin trên mạng (Điều 28), theo đại biểu, quy định hiện hành chưa làm rõ trách nhiệm của nhà cung cấp dịch vụ. Việc áp dụng song song nhiều luật có thể dẫn đến tình trạng “một hành vi - nhiều cơ quan quản lý”.

Đại biểu đề nghị cần làm rõ phạm vi điều chỉnh của Điều 28, chỉ nên giới hạn đối với thông tin có nguy cơ xâm phạm an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội và không điều chỉnh các hoạt động truyền thông thương mại thông thường.

Đồng thời, bổ sung giải thích thuật ngữ “thông tin mang tính thương mại” để bảo đảm thống nhất trong áp dụng.

Về bảo vệ an ninh thông tin và an ninh dữ liệu (Điều 31 - 32), đại biểu cho rằng, Ban soạn thảo cân nhắc, nghiên cứu gộp Điều 31 và 32 thành một điều thống nhất để bảo đảm an ninh thông tin và an ninh dữ liệu, quy định rõ trách nhiệm phối hợp giữa các cơ quan chức năng. Bổ sung điều khoản chuyển tiếp để tránh xáo trộn trong khi các luật liên quan (như Luật Dữ liệu) đang trong quá trình triển khai.

Hoàn thiện chính sách pháp luật liên quan đến an ninh, trật tự

Đối với dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 10 luật có liên quan đến an ninh, trật tự, về sửa đổi, bổ sung Luật Cư trú (Điều 4), theo đại biểu Đặng Thị Bảo Trinh, dự án luật lần này đã đơn giản hóa thủ tục, có tính liên thông với dữ liệu dân cư. Tuy nhiên vẫn còn chưa thông về trách nhiệm, tính khả thi và quyền công dân.

Đại biểu đề nghị luật chỉ quy định xác định một chủ thể chịu trách nhiệm, đó là người trực tiếp quản lý, khai thác phương tiện; ứng dụng công nghệ số để thay thế khai báo giấy, liên thông với dữ liệu dân cư và quản lý vận tải.

Theo đại biểu Đặng Thị Bảo Trinh, cần bổ sung điều kiện “phải có sự đồng ý của chủ sở hữu chỗ ở hợp pháp” và có hướng dẫn cụ thể cho công an cơ sở để tránh phát sinh khiếu nại; đề nghị nên quy định rõ trách nhiệm xác minh, cập nhật, phản hồi thông tin sai lệch trong thời hạn cụ thể; cho phép người dân chủ động yêu cầu chỉnh sửa dữ liệu.

Về Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ (Điều 7), theo đại biểu, các ứng dụng hiện đại như quản lý phương tiện bằng công nghệ, giám sát hành trình, dữ liệu giao thông là phù hợp trong giai đoạn hiện nay.

Tuy nhiên, cần cân nhắc giữa yêu cầu quản lý với quyền riêng tư, chi phí tuân thủ và khả năng thực thi.

Việc quy định lắp camera trong khoang lái và khoang hành khách, cần cân nhắc, đánh giá kỹ lưỡng tác động đến quyền riêng tư và khả năng đầu tư của các doanh nghiệp nhỏ; quy định chặt chẽ về bảo mật, lưu trữ và khai thác dữ liệu, tránh việc lạm dụng, khai thác thông tin cá nhân.

Đối với quy định về thời gian lái xe liên tục, cần xác định thời gian nghỉ linh hoạt hơn, có cơ chế ngoại lệ trong tình huống bất khả kháng như tắc đường, thiên tai, khu vực cấm dừng... cho sát thực tiễn phù hợp với điều kiện giao thông của Việt Nam.

Về Luật Căn cước (Điều 5), để bảo đảm quyền riêng tư và khả năng quản lý rủi ro dữ liệu, đại biểu đề nghị Ban soạn thảo nên quy định rõ nguyên tắc phân quyền truy cập và khai thác dữ liệu căn cước, ai được quyền truy cập, trong phạm vi nào, để bảo vệ quyền công dân và khi tích hợp thêm thông tin (vân tay, sinh trắc học, thông tin y tế, bảo hiểm...), cần có hành lang pháp lý bảo mật và cơ chế giám sát độc lập.