Ngay sau mưa lũ, chính quyền và người dân tất bật xuống đồng, nỗ lực khôi phục để kịp bước vào vụ Đông Xuân, vụ mùa quan trọng nhất trong năm.
Thiệt hại tại các vùng rau màu
Tại làng rau Bàu Tròn (xã Đại Lộc), vựa rau lớn cung ứng cho thành phố Đà Nẵng và nhiều vùng lân cận, hầu hết diện tích hoa màu đều bị hư hại. Những luống rau xanh mướt thường ngày bị dòng nước lũ cuốn phăng, để lại mặt ruộng loang lổ bùn non và cát.
Trở lại thửa ruộng 3 sào của mình, bà Tăng Thị Thu (thôn Phú Phước, xã Đại Lộc) không giấu nỗi xót xa: “Toàn bộ khổ qua, mướp, dưa leo, đu đủ, những loại cây đang vào kỳ thu hoạch đã mất trắng. Một vụ thuận lợi cũng chỉ được hơn 30 triệu đồng, nhưng giờ thì mất hết. Vợ chồng tôi ra đồng dọn dẹp ngay để trồng vụ mới, vì nếu chậm sẽ không kịp thời vụ”.
Theo bà Thu, sau khi nước rút, lớp bùn, cát bồi lấp dày khiến việc cải tạo đất gặp vô vàn khó khăn. Gia đình bà chỉ làm tạm, xới đất, bón phân để kịp xuống giống vụ Đông Xuân. “Điều mong mỏi nhất lúc này là có sự hỗ trợ về giống, phân bón và phương án khắc phục đất bị bồi lấp để bà con yên tâm sản xuất trở lại”, bà nói.
Ông Lê Đỗ Tuấn Khương, Chủ tịch UBND xã Đại Lộc, cho biết toàn xã có trên 200ha cây hoa màu bị ngập nặng, nhiều khu vực gần sông Vu Gia và Thu Bồn bị cát bồi lấp sâu gần một mét. Riêng làng rau Bàu Tròn với diện tích 30ha thiệt hại gần như hoàn toàn. Hiện không thể sản xuất được, xã đang báo cáo thành phố đề xuất hỗ trợ khắc phục. Cần phải nạo vét, xử lý đất thì mới có thể chuẩn bị kịp vụ Đông Xuân.
Không chỉ Đại Lộc, các xã ven sông Thu Bồn như Gò Nổi cũng chịu thiệt hại nghiêm trọng.
Hộ bà Ngô Thị Lệ (thôn Phú Văn, xã Gò Nổi) gần như bất lực khi đứng trước khu đất rộng hàng nghìn mét vuông bị cát bồi lấp cao cả mét. Hơn 10 sào đất màu mỡ của gia đình bà nay phủ trắng cát, kéo dài hàng trăm mét. “Muốn làm lại phải xúc toàn bộ cát đi nơi khác, nhưng hiện địa phương còn đang thống kê trữ lượng bồi lấp nên bà con chưa thể cải tạo. Để lâu thì đất chai cứng, mất vụ là chắc chắn”, bà Lệ lo lắng nói.
Theo Chủ tịch UBND xã Gò Nổi Phùng Hoàng Việt, toàn xã có trên 32ha đất màu bị xói lở, vùi lấp; hơn 13,5ha hoa màu bị hư hại. Đặc biệt, hơn 193 tấn lúa, ngô đã thu hoạch cùng hơn 8 tấn nông sản khác bị ngập nước, ẩm ướt dẫn đến hư hỏng hoàn toàn. Tình trạng sạt lở đất sản xuất diễn ra nghiêm trọng, nhất là khu vực cầu Văn Ly, nơi sạt lở kéo dài khoảng 900m, ăn sâu hơn 40m vào ruộng của người dân. Ven sông Thu Bồn, nhiều đoạn bị sạt lở kéo dài 3km, gây mất hàng chục mét đất canh tác.
Ông Phan Thanh Quang, Giám đốc Hợp tác xã Dịch vụ sản xuất và Tiêu thụ rau an toàn Túy Loan (xã Hòa Vang) cho biết, toàn bộ diện tích 6ha của vùng trồng rau Túy Loan trải qua 2 đợt lũ lụt cuối tháng 10 và đầu tháng 11 khiến rau màu đang thu hoạch bị hư hại. Giàn giáo của hơn 1.000m2 nhà kính bị sập, hư hại diện tích 500m2 rau thủy canh; bèo và đất cát bồi lấp ruộng, kênh thoát nước và phá bờ hầu hết diện tích sản xuất.
Những ngày qua, bà con cày ải và xuống giống trên diện tích 1ha rau màu và rau ăn lá, khoảng 20 ngày nữa bắt đầu thu hoạch các loại rau ngắn ngày. “Phải đến đầu tháng 12, toàn bộ diện tích mới được cày xới, phơi ráo nước, chờ thời tiết ổn định mới bắt tay vào sản xuất sau vụ đông”, ông Quang thông tin thêm.
Nỗ lực khôi phục để kịp thời vụ Đông Xuân
Tại xã Vu Gia, nơi có tổng diện tích sản xuất nông nghiệp khoảng 750 ha, công tác khắc phục sau lũ cũng đang chạy đua với thời gian.
Chủ tịch UBND xã Lê Phan Minh cho biết địa phương có trên 100 ha đất màu bị vùi lấp bằng cát trắng dày 20-30cm, có nơi lên đến 1m. Đây là diện tích cho giá trị kinh tế cao trong vụ Đông Xuân và đặc biệt quan trọng phục vụ thị trường Tết. “Nếu làm đúng quy trình thì sẽ chậm thời vụ, nên xã đang kiến nghị Sở Nông nghiệp và Môi trường hướng dẫn giải pháp nhanh và phù hợp nhất”, ông Minh nói.
Bên cạnh thiệt hại về cây trồng, nhiều công trình hỗ trợ sản xuất như kênh mương, công trình điện nội đồng, nhiều đoạn kè sông Vu Gia và Thu Bồn bị sụt lún, xói lở nghiêm trọng sau lũ.
Các xã đang huy động lực lượng hỗ trợ vệ sinh môi trường, đồng thời tập trung san gạt những vị trí có thể gieo trồng sớm. Các địa phương đều cho biết cần có sự hỗ trợ kịp thời về vốn, giống, phân bón, máy móc và hướng dẫn xử lý đất bị bồi lấp để bảo đảm tiến độ sản xuất.
Dù đối mặt nhiều khó khăn, trên nhiều cánh đồng, bà con đã bắt đầu lên luống, làm đất, thu gom cát để chuẩn bị xuống giống. Những nỗ lực ấy là quyết tâm của chính quyền và người dân không để vụ Đông Xuân chậm trễ, sớm ổn định đời sống sau thiên tai.
