Tạo lực đẩy cho doanh nghiệp spin-off

BÀ NGUYỄN THỊ THÚY, PHỤ TRÁCH VĂN PHÒNG CỤC SỞ HỮU TRÍ TUỆ TẠI ĐÀ NẴNG

Biến tài sản trí tuệ thành lợi thế cạnh tranh

Đây là thời điểm thuận lợi để thúc đẩy hình thành các doanh nghiệp spin-off tại Đà Nẵng. Trong quá trình đó, sở hữu trí tuệ cần được xem là một trong những trụ cột quan trọng, tạo ra các doanh nghiệp công nghệ có năng lực cạnh tranh, đóng góp vào phát triển kinh tế - xã hội của thành phố và đất nước.

Để doanh nghiệp spin-off phát triển bền vững, cần đưa hoạt động quản trị tài sản trí tuệ trở thành nội dung xuyên suốt trong toàn bộ quá trình nghiên cứu và thương mại hóa kết quả nghiên cứu. Ngay từ khi triển khai nhiệm vụ khoa học và công nghệ, cần xác định rõ các đối tượng sở hữu trí tuệ, xây dựng kế hoạch bảo hộ phù hợp trước khi công bố hoặc chuyển giao kết quả nghiên cứu.

Các trường đại học, viện nghiên cứu cần hoàn thiện cơ chế quản lý và khai thác tài sản trí tuệ; xác định rõ quyền, nghĩa vụ và cơ chế phân chia lợi ích giữa tổ chức chủ trì, nhà khoa học và doanh nghiệp spin-off. Một cơ chế minh bạch sẽ tạo động lực cho các nhà khoa học mạnh dạn thương mại hóa kết quả nghiên cứu. Ngoài ra, cần tăng cường hoạt động tư vấn, hỗ trợ đăng ký xác lập quyền sở hữu trí tuệ, định giá tài sản trí tuệ, chuyển giao công nghệ và kết nối với các nhà đầu tư.

PGS-TS. NGUYỄN THÀNH ĐẠT, QUYỀN TRƯỞNG BAN KHOA HỌC, HỢP TÁC QUỐC TẾ THUỘC ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG

Xây dựng hệ sinh thái spin-off từ trường đại học

Để hoàn thiện hệ sinh thái, tháo gỡ các rào cản và tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp Spin-off hình thành, cần hoàn thiện cơ chế sandbox cho phép viên chức, giảng viên các đại học được tham gia thành lập và vận hành doanh nghiệp spin-off từ tài sản trí tuệ của nhà trường một cách hợp pháp.

Thứ hai, cần đầu tư, thành lập và đưa vào vận hành trung tâm đổi mới sáng tạo tại các đại học với các không gian làm việc chung, xưởng chế tạo sản phẩm mẫu và môi trường thử nghiệm phần mềm. Đặc biệt, xây dựng các cụm công nghệ nằm trong các khu công nghệ cao để làm cầu nối trực tiếp chuyển giao công nghệ cho doanh nghiệp.

Thứ ba, xây dựng quỹ đầu tư khởi nghiệp được đóng góp từ đại học, doanh nghiệp và cựu sinh để đa dạng hóa nguồn thu và tài trợ cho các startup công nghệ mũi nhọn. Thứ tư, các bên liên quan cần phối hợp ban hành các quy chế nội bộ rõ ràng, minh bạch về tỷ lệ phân chia lợi ích tài chính từ việc khai thác thương mại tài sản trí tuệ nhằm khuyến khích cả nhà khoa học lẫn nhà đầu tư đóng góp dòng vốn.

ÔNG MIKE TRAN, HỌC GIẢ TRAO ĐỔI VỀ KHỞI NGHIỆP TẠI ĐẠI HỌC WESTMINSTER, UTAH, HOA KỲ

Phát triển tư duy liên ngành, bản địa hóa mô hình khởi nghiệp

Để nâng cao hiệu quả thương mại hóa kết quả nghiên cứu thông qua doanh nghiệp spin-off, cần phát triển tư duy liên ngành. Nhiều startup spin-off không thất bại vì công nghệ yếu mà do thiếu năng lực kinh doanh. Vì vậy, các nhóm nghiên cứu cần chủ động hợp tác hoặc đồng sáng lập với những người có chuyên môn về tài chính, nhân sự, marketing, bán hàng… để bổ sung góc nhìn, giảm “điểm mù” trong quá trình phát triển sản phẩm và xây dựng mô hình kinh doanh. Cạnh đó, chủ động học hỏi các mô hình khởi nghiệp thành công trên thế giới, chọn lọc và bản địa hóa để phù hợp với điều kiện, văn hóa, thị trường và nguồn lực của Việt Nam.

Thành phố có thể tham khảo mô hình thương mại hóa của Langer Lab (Viện Công nghệ Massachusetts - MIT) với định hướng nghiên cứu xuất phát từ nhu cầu thực tiễn của xã hội; tập trung phát triển các công nghệ nền tảng; quyết liệt quản lý quyền sở hữu trí tuệ; tạo cơ chế cho nhà nghiên cứu khi tham gia vào quá trình thương mại hóa.