Đợt mưa lũ vừa qua, thành phố ghi nhận 11 điểm sạt lở nguy hiểm lớn và 57 điểm nguy hiểm khác. Có những điểm sạt lở được ví như “Trà Leng năm 2020”, song không ghi nhận thiệt hại về người do được cảnh báo kịp và di dời đúng lúc.
Sự chủ động từ chính quyền và các lực lượng vũ trang giúp giảm thấp nhất thiệt hại trước những cơn bão, lũ đang ngày càng khốc liệt.
Chủ động trước thiên tai
Ông Bùi Thế Anh, Chủ tịch UBND xã La Dêê kể, ngày 3/11, người dân thôn Đắc Rích phát hiện một vết nứt dài trên đỉnh núi, nằm ngay phía trên khu dân cư, dài hơn 100m, rộng khoảng 40cm, gây sụt lún đất với độ sâu hơn 1m.
Sau nhiều ngày mưa, đất nhão và bão hòa nên nguy cơ sạt lở rất cao. Phần chân đồi đã xuất hiện hiện tượng chảy trào đất bùn, tạo thành một hố bùn non lớn. Ngay phía dưới chân núi là khu dân cư có gần 20 hộ dân sinh sống.
Chính quyền xã tiến hành sơ tán 17 hộ dân đến trụ sở UBND xã Đắc Tôi (cũ), một số hộ còn lại đến tá túc ở nhà bà con. “Hiện nay ở gần khu vực này có thêm một điểm có vết nứt đất, dù chưa lớn, Ban Chỉ huy phòng thủ dân sự xã thường xuyên kiểm tra, đo đạc. Đồng thời khoanh vùng, cắm biển cảnh báo khu vực nguy hiểm, nếu vết nứt rộng hơn và có sụt lún cũng như có mưa lớn xảy ra, xã đã chuẩn bị địa điểm tản cư an toàn để sẵn sàng di dời các hộ dân khi có lệnh”, ông Anh thông tin thêm.
Trước diễn biến phức tạp của thời tiết, TS Lê Hùng, Khoa Xây dựng Công trình thủy, Đại học Bách khoa (Đại học Đà Nẵng) cảnh báo các khu vực miền núi dễ sạt lở ở các xã thuộc Trà My, Bắc Trà My, Tiên Phước (cũ), cũng như cần theo dõi sát hai lưu vực Nông Sơn và Thành Mỹ.
Giảm nhẹ thiệt hại từ sạt lở và lũ quét
Theo lãnh đạo Phòng Tổng hợp, Viện Khoa học thủy lợi miền Trung và Tây Nguyên, việc dự báo lũ ống, lũ quét, sạt lở đất là rất khó, chỉ có thể cảnh báo, xác định được các vùng, điểm có nguy cơ sạt lở.
Trên website http://luquetsatlo.nchmf.gov.vn/ ghi nhận thành phố Đà Nẵng đã xảy ra 1.304 điểm sạt lở từ trước đến nay. Viện Khoa học thủy lợi miền Trung và Tây Nguyên kiến nghị cần xây dựng bản đồ cảnh báo nguy cơ sạt lở đất tới cấp xã và phổ biến tới chính quyền cấp xã, thôn và người dân biết.
Bên cạnh đó, cần xây dựng hệ thống cảnh báo sạt lở đất tại các khu vực dân cư có nguy cơ cao. Đồng thời cần rà soát và đánh giá để đưa ra tỷ lệ các loại rừng trồng, rừng tự nhiên cũng như phương thức khai thác hợp lý để nâng cao chất lượng thảm phủ rừng nhằm hạn chế tối đa các nguy cơ gia tăng lũ lụt, sạt lở đất và lũ quét.
Theo Đề án phòng chống thiên tai của tỉnh Quảng Nam (cũ), toàn tỉnh có 93 điểm nguy cơ cao xảy ra sạt lở, tập trung ở miền núi, ven sông, ven biển.
Từ việc chủ động rà soát, thời gian qua, nhiều địa phương kịp thời phát hiện các vết nứt, sụt lún trên các sườn núi, đảm bảo công tác sơ tán người dân đến nơi an toàn. Tỉnh Quảng Nam (cũ) cũng đã chủ động xây dựng các phương án, lựa chọn các địa điểm tái định cư để di dời các hộ dân nằm trong khu vực nguy cơ sạt lở ở các huyện Bắc Trà My, Nam Trà My, Phước Sơn, Nam Giang, Tây Giang...
Theo ông Trương Xuân Tý, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường thành phố, thực hiện Nghị quyết số 23/2021/NQ-HĐND của HĐND tỉnh Quảng Nam (cũ) về quy định cơ chế, chính sách hỗ trợ sắp xếp ổn định dân cư miền núi Quảng Nam, giai đoạn 2021-2025 đã thực hiện sắp xếp cho 3.070 hộ (hỗ trợ sắp xếp di dời chỗ ở 2.501 hộ, chỉnh trang tại chỗ 177 hộ). Trên địa bàn thành phố hiện lắp đặt được 90 trạm đo mưa chuyên dụng; trong đó, khu vực miền núi có 24 trạm.
Bên cạnh sự chủ động của chính quyền và nhân dân địa phương, sự hỗ trợ với tinh thần “tất cả vì nhân dân” của các đơn vị quân đội thuộc Quân khu 5 trong những ngày mưa lũ vừa qua giúp giảm thấp nhất thiệt hại.
Bộ Chỉ huy Quân sự thành phố đã huy động hơn 2.600 cán bộ, chiến sĩ lực lượng thường trực cùng 10.000 dân quân tự vệ và dự bị động viên túc trực tại các điểm xung yếu, sẵn sàng cơ động hỗ trợ sơ tán dân, vận chuyển nhu yếu phẩm, tìm kiếm cứu nạn và khắc phục hậu quả.
Để bảo vệ an toàn tính mạng, tài sản của nhân dân, trong những ngày tới, bộ đội, dân quân tiếp tục mở đường, tiếp tế, hỗ trợ người dân từng bước khắc phục hậu quả thiên tai, đồng thời sẵn sàng ứng phó với những tình huống xấu có thể xảy ra.
