Gửi bình luận
ĐNO - Khu vực Sông Đầm (thuộc 2 phường Bàn Thạch và Quảng Phú) đang được người dân địa phương từng bước đưa vào hoạt động du lịch cộng đồng gắn với chèo thuyền, thủy sản, ẩm thực và những giá trị bản địa. Hướng đi này mở thêm sinh kế mới nhưng cũng đặt ra yêu cầu cao hơn về việc giữ gìn đa dạng hệ sinh thái.
Về với đời sống ven sông
Dịp lễ Quốc khánh 2/9, gia đình bà Nguyễn Thị Xuân Đào, du khách từ phường Long Biên (Hà Nội), chọn khám phá thiên nhiên Sông Đầm thay vì đến các đô thị. Từ bến ven đầm, nhóm khách xuống thuyền, đi qua những vạt lau sậy, sen, súng và ngắm mặt nước mở rộng về phía các xóm dân cư. Khi chiều xuống, từng đàn cò, chim chóc bay về, tạo nên một trải nghiệm khác biệt.
Bà Đào cho hay, điều khiến bà nhớ nhất là cảnh quan tự nhiên và sự gần gũi của người dân chèo thuyền, hướng dẫn khách. "Chiều ở Sông Đầm rất đẹp, từng đàn cò bay về trên mặt nước, không khí dễ chịu, người dân thật thà và thân thiện. Gia đình tôi biết đến nơi này qua người thân giới thiệu, sau chuyến đi lại thấy đây là một trải nghiệm rất riêng của Đà Nẵng", bà Đào chia sẻ.
Những chuyến đi như vậy đang được tổ chức từ cả hai phía của Sông Đầm. Tại phường Bàn Thạch, Hợp tác xã Nông nghiệp Tam Thăng 1 đưa hoạt động chèo thuyền vào khai thác từ tháng 3/2026.
Ông Bùi Tấn Phương, Giám đốc hợp tác xã, cho biết mô hình có 15 thành viên chính và 15 thành viên liên kết cộng đồng. Nhờ sự hỗ trợ của Trung tâm Sống và Học tập vì Môi trường và Cộng đồng, hợp tác xã có 3 thuyền lớn gắn động cơ và 9 thuyền kayak. Đến nay, khoảng 600 lượt khách đã tham gia trải nghiệm.
Người dân đã bắt đầu tham gia chuỗi phục vụ, từ chèo thuyền, hướng dẫn đến cung cấp thực phẩm, ẩm thực và trải nghiệm nghề. Hợp tác xã đang tính chuyện bổ sung sản phẩm, hoàn thiện cách đón khách và kết nối với đơn vị lữ hành để lượng khách đến đều hơn, qua đó tạo thêm nguồn thu cho các thành viên.
Ông Búi Tấn Phương, Giám đốc Hợp tác xã Nông nghiệp Tam Thăng 1
Ở phường Quảng Phú, Tổ hợp tác chèo thuyền du lịch cộng đồng Sông Đầm cũng được thành lập với 15 thành viên, phần lớn sống quanh đầm. Ông Lê Ngọc Vinh, một thành viên của tổ, cho rằng người dân hiểu việc giữ Sông Đầm gắn trực tiếp với nguồn sống của mình. Cá, ốc, sen, mặt nước và những cánh chim tạo nên sinh kế thường ngày, đồng thời cũng là những gì du khách tìm đến.
"Hôm nay, khi chúng tôi được dự án của tổ chức WWF đầu tư, hỗ trợ giúp đỡ cho địa phương thành lập Ban phát triển, chúng tôi thấy rất phấn khởi", ông Vinh nói.
Từ những chuyến chèo thuyền đầu tiên, giá trị của tour được mở rộng gắn với đời sống xung quanh Sông Đầm. Du khách được tìm hiểu cách người dân đánh bắt thủy sản, thưởng thức món ăn từ sản vật địa phương, ngắm mùa sen, chim trời, tìm hiểu nghề đan lưới và nghe những câu chuyện gắn với vùng đất. Khi được tổ chức thành sản phẩm, những giá trị ấy có thể tạo thêm thu nhập và động lực để cộng đồng gìn giữ tài nguyên lâu dài trong những mùa khách tới.
[VIDEO] - Du khách và thành viên tổ chèo thuyền chia sẻ cảm nhận về tour khám phá Sông Đầm:
Cộng đồng cùng giữ Sông Đầm
Để du lịch cộng đồng đi xa hơn, phường Quảng Phú đang tổ chức lại hoạt động bảo tồn và sinh kế. Ông Trương Hoàng Thạch, Trưởng khối phố Sông Đầm, cho biết địa phương đã thành lập Tổ bảo vệ Sông Đầm và Tổ hợp tác chèo thuyền du lịch cộng đồng gồm 15 thành viên.
Tổ bảo vệ thường xuyên tuần tra, ngăn chặn tình trạng săn bắt chim hoang dã và sử dụng xung điện khai thác thủy sản. Trong khi đó, tổ chèo thuyền phục vụ khách và từng bước kết nối với các đơn vị lữ hành.
Nguồn vốn 204 triệu đồng do WWF hỗ trợ cũng được đưa vào phát triển sinh kế phù hợp với hệ sinh thái. Người dân trong khối phố có nhu cầu nuôi thủy sản, vật nuôi không gây ảnh hưởng đến Sông Đầm có thể vay 15 triệu đồng trong 24 tháng, không tính lãi. Các mô hình nuôi cá, ốc, trồng sen được khuyến khích để tạo thêm nguồn thu từ điều kiện tự nhiên tại chỗ.
Theo Đề án phát triển du lịch cộng đồng tại Sông Đầm, lực lượng tham gia khá rộng, gồm các hộ đánh bắt, nuôi trồng thủy sản, kinh doanh ăn uống, hộ có điều kiện làm homestay, thành viên tổ bảo vệ, nghệ nhân, thanh niên và phụ nữ.
Sản phẩm dự kiến của mô hình du lịch cộng đồng ở Sông Đầm gồm tham quan bằng thuyền, kayak, trải nghiệm đánh bắt cá, ngắm chim, mùa sen, ẩm thực và nghề đan lưới. Mục tiêu đến năm 2030 là đón khoảng 3.000 - 5.000 lượt khách mỗi năm, tạo việc làm thường xuyên cho 30 - 50 lao động địa phương.
Ông Nguyễn Văn Hiệu, Phó Chủ tịch UBND phường Quảng Phú, cho biết địa phương đang đề xuất ngành văn hóa, thể thao và du lịch hỗ trợ mở các lớp tập huấn kỹ năng phục vụ khách, do phần lớn người dân mới làm du lịch. Bến thuyền, giao thông, chiếu sáng và bãi đỗ xe được tính toán hoàn thiện theo từng giai đoạn; các giai đoạn sau sẽ tính đến dịch vụ cắm trại, homestay, vườn sen, làng nghề và điểm giới thiệu sản phẩm OCOP.
Việc mở thêm sản phẩm phải đi cùng yêu cầu giữ gìn nguồn tài nguyên làm nên sức hút của Sông Đầm. Phường tiếp tục tuần tra, xử lý hành vi sử dụng xung điện đánh bắt thủy sản, săn bắt chim trái phép, đồng thời tổ chức thu gom rác, phục hồi thảm thực vật và duy trì vai trò của tổ tự quản.
"Hướng lâu dài là phát triển với nhịp độ phù hợp sức chịu đựng của hệ sinh thái và khả năng tham gia của cộng đồng. Khi người dân có thêm sinh kế từ chèo thuyền, thủy sản, ẩm thực, lưu trú hay sản phẩm bản địa, lợi ích kinh tế tạo điều kiện để họ gìn giữ mặt nước, nguồn lợi thủy sản và chim trời. Với địa phương, người dân cần tham gia, hưởng lợi và cùng bảo vệ nguồn tài nguyên làm nên giá trị riêng của Sông Đầm", ông Hiệu nói.
[VIDEO] - Đại diện chính quyền địa phương chia sẻ về định hướng phát triển sinh kế cho người dân tại khu vực Sông Đầm:
