Những câu thơ mang hình hài đất nước

Chuyến “dắt” người đọc quay về với những ký ức của quê xứ khiến bất kỳ ai đọc tập thơ cũng thấy được chính mình trong nỗi nhớ thao thiết cố thổ. Đúng 63 bài thơ, là ngần ấy ký ức như một cung đường thiên lý đầy ngẫu hứng.

Cảm xúc ngược dòng ký ức

Hội ngộ quê hương qua những câu chữ đôi khi là một cảm xúc đặc biệt. Tôi bắt gặp quê nội mình hiện lên rưng rức một quãng thời nhớ thương. “Điên điển vàng cơn mộng/ lũ rút rồi lúa lại mênh mông/ không chịu yên giấc bồi”.

Ít ai biết An Giang cũng có cái chợ nổi nức tiếng với dân thương hồ, một chợ nổi không để làm du lịch, mà thực sự là cuộc bán buôn ngả giá của dân bản địa, đó là chợ nổi Long Xuyên.

Nhiều phận đời đi qua mưa lũ, đi qua lớn ròng con nước, đi qua những mùa điên điển vàng sông để bám víu vào chiếc ghe tò te mà sống cạn cùng đời mình với châu thổ Cửu Long.

Kỳ thực, những câu thơ viết về xứ đồng tứ giác khiến tôi như bị dắt đi hun hút về nẻo ký ức. Một chuyến đi trôi theo nẻo lành của niệm ý.

Tôi đọc tập thơ và tự nghĩ, nếu không phải là mình, mà là một đứa con nào đó của An Giang, của châu thổ chín nhánh sông, hay của thủ đô ngàn năm văn hiến, của khúc ruột miền Trung gánh hai đầu đất nước đều có thể tìm thấy được những xưa xa cũ càng xứ mình trong câu thơ của Lữ Mai.

Một tập thơ mang ý tưởng họa lại hình hài đất nước bằng thi ca đầy mới mẻ.

Hầu hết bài thơ trong tập “Dắt nhau về cũ” đều cho thấy sự cảm nhận tinh tế của Lữ Mai về tỉnh, thành mà cô nhắc đến. Đôi khi chỉ cần bắt đúng một chi tiết nhỏ nhưng Lữ Mai đã chuyển tải thông điệp phổ quát, để người đọc hiểu ngay đang nói về nơi nào trên đất nước này.

Như chính những câu thơ viết về thành phố Đà Nẵng, đầy tính gợi mở khiến ai đọc qua cũng biết. “Thành phố dựng bằng gió biển/ và ký ức những cây cầu/ nối chông chênh sang bình yên/ bước chân rụng lòng ta nắng mỏng”.

Kỳ thực, chỉ bằng những hình ảnh được nhắc đến trong bốn câu thơ, khi ghép nối lại, độc giả như thấy Đà Nẵng hiện lên bằng những cây cầu nối liền một dải đất hiền hòa với gió biển lồng lộng và nắng mỏng tang soi bóng người trong một buổi chiều vàng dịu dàng.

Tôi đã có những buổi chiều rong ruổi đường Bạch Đằng, dọc theo bờ tây sông Hàn, từ hướng cầu Rồng đến cầu Trần Thị Lý, nên bốn câu thơ bỗng khiến mình trỗi dậy ký ức mênh mang.

Bỗng thèm một buổi chiều thu nghe sông Hàn hát bằng những cơn sóng gợn lao xao, ngửa mặt đón cơn gió mát từ sông phả vào, dòm nắng đuổi theo chân mình.

Ký ức đôi khi lại khiến người ta xao xác lòng mỗi lần trở lại và khắc ghi một địa danh trong tim mình.

Cuộc lữ hành bằng thơ

Hành trình sống của chúng ta là hành trình dài, được ghép lại bằng những chuyến đi, được nối kết bằng những ký ức. Chính vì thế, tập thơ lần này của Lữ Mai như một cuộc “lữ hành” mà ở đó, tấm vé ký ức dường như chỉ một chiều.

Chúng ta cứ đi, cứ lần giở từng trang sách và hạnh ngộ với ký ức bằng một tâm thức rưng rức. Bởi đó là ký ức, nên dẫu buồn lắng, dẫu vui lên thì cũng khiến ta bồi hồi bước tiếp trên hành trình này.

Thơ khiến độc giả háo hức lật tiếp đó mới chính là một tập thơ hay. Dĩ nhiên cái hay phải bao gồm chất lượng thơ, sự sắp xếp có ý đồ, và hơn nữa là chủ thể dẫn dắt được tính toán kỹ lưỡng.

Nếu tựu trung ba yếu tố này, tôi cho rằng Lữ Mai quả đúng là một nhà thơ khéo léo, tinh ý và năng động. Bởi chị dùng chính ký ức không thể phai mờ của từng người con trên từng tỉnh thành để gieo vào họ rung động của tình yêu quê hương.

Từ đó, thơ của Lữ Mai tự khắc theo tình yêu này mà đi muôn phương. Thơ có một chuyến viễn du và tác giả vì thế cũng neo đậu cái tên mình vào lòng độc giả.

Lữ Mai từng nói về tập thơ này: “Tổ quốc trong tim, trong thơ, chỉ cần ta luôn thương, nhớ để rồi tiếp tục bước đi...”.

Và tôi tin, ai cũng có cho riêng mình một mảnh đất, một vùng quê, một tình yêu xứ sở.

Vậy nên những câu thơ trong “Dắt nhau về cũ” mang hình hài đất nước trong thời khắc này, hiện lên một thông điệp: Văn chương đi cùng thời cuộc.

Văn chương cũng như bao ngành nghề khác, cũng tiếp bước đất nước hướng về tương lai.