Phát triển hệ sinh thái hỗ trợ sản phẩm

Từ các ngành nông nghiệp, công thương, khoa học - công nghệ đến những chương trình hỗ trợ thiết thực ở cấp phường, xã, tất cả được triển khai theo chuỗi, tạo thành hệ sinh thái để sản phẩm địa phương có thể đứng vững bằng giá trị thực trên thị trường.

Nâng tầm sản phẩm địa phương

Đà Nẵng hiện có hơn 450 sản phẩm OCOP được đánh giá, phân hạng tính đến giữa năm 2025, trong đó phần lớn là sản phẩm 3-4 sao và một số sản phẩm 5 sao. Hệ thống sản phẩm này trải rộng trên nhiều nhóm ngành như thực phẩm chế biến, đồ uống, dược liệu, thủ công mỹ nghệ, sản phẩm làng nghề truyền thống, phản ánh rõ sự đa dạng về nguồn lực bản địa và trình độ sản xuất của các địa phương.

Để sản phẩm địa phương có thể đi xa, Đà Nẵng đã xây dựng hệ sinh thái hỗ trợ theo chuỗi, với sự phân vai rõ ràng giữa các sở, ngành và chính quyền cơ sở. Trong đó, chương trình OCOP tiếp tục được xem là nền tảng quan trọng để nâng cao chất lượng và năng lực của chủ thể sản xuất, đặc biệt là các hộ gia đình, HTX và doanh nghiệp nhỏ vốn xuất phát từ quy mô sản xuất truyền thống.

Bà Vũ Thị Bích Hậu, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường cho biết: “OCOP giúp sản phẩm đi vào khuôn khổ, từ vùng nguyên liệu, quy trình sản xuất, bao bì, nhãn mác đến khả năng cung ứng. Qua đó, nhiều cơ sở sản xuất nhỏ đã thay đổi tư duy, bắt đầu tính toán bài bản hơn, gắn sản xuất với thị trường và tiêu chuẩn”.

Song song với việc chuẩn hóa sản xuất, công tác xúc tiến thương mại cho sản phẩm OCOP cũng được đẩy mạnh, với sự tham gia tích cực của Sở Công Thương thành phố. Thay vì chỉ dừng ở các hội chợ mang tính giới thiệu, nhiều chương trình kết nối cung - cầu được tổ chức theo hướng gắn sản phẩm với hệ thống phân phối hiện đại, chuỗi bán lẻ, sàn thương mại điện tử và hoạt động du lịch. Một số sản phẩm OCOP từng bước tiếp cận hệ thống siêu thị, cửa hàng đặc sản và điểm bán phục vụ du khách, qua đó mở rộng thị trường tiêu thụ và nâng cao giá trị thương hiệu.

Theo ông Đinh Văn Phúc, Phó Giám đốc Trung tâm Khuyến công và xúc tiến thương mại, Sở Công Thương, việc phát triển sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu cũng là một yếu tố quan trọng trong hệ sinh thái “Made in Da Nang”. “Khi sản phẩm ở nông thôn được đưa vào siêu thị hoặc sàn thương mại điện tử thông qua các chứng nhận tiêu chuẩn về chất lượng, bao bì, nhãn mác thì sản phẩm đó sẽ được nâng cao giá trị cạnh tranh, góp phần xây dựng tính bền vững của hệ sinh thái”, ông Phúc nói.

Hệ sinh thái bền vững

Cùng với nông nghiệp và công thương, khoa học và công nghệ đang giữ vai trò then chốt trong việc nâng cao chất lượng và năng lực cạnh tranh cho các sản phẩm địa phương trên hành trình hình thành hệ sinh thái “Made in Da Nang”.

Sở Khoa học và Công nghệ tập trung vào những yếu tố nền tảng như đăng ký sở hữu trí tuệ, xây dựng nhãn hiệu, chỉ dẫn địa lý, mã vạch và truy xuất nguồn gốc điện tử. Đây được xem là hành lang pháp lý bắt buộc để sản phẩm địa phương có thể bước ra thị trường một cách bài bản, minh bạch và bền vững.

Theo đại diện Sở Khoa học và Công nghệ, đổi mới sáng tạo trong lĩnh vực sản phẩm địa phương không nhất thiết phải là công nghệ cao. Với nhiều chủ thể, đó là đổi mới cách tổ chức sản xuất, cách quản lý chất lượng và cách tiếp cận thị trường. Khi làm chủ được tiêu chuẩn, sản phẩm không chỉ dễ dàng tiếp cận hệ thống phân phối hiện đại mà còn có khả năng thích ứng tốt hơn trước biến động thị trường.

Sự phối hợp đồng bộ của các ngành nông nghiệp, công thương và khoa học - công nghệ, hệ sinh thái “Made in Da Nang” đang dần được định hình theo hướng thực chất. Thành phố không chạy theo số lượng sản phẩm được gắn nhãn, mà tập trung nâng cao năng lực nội tại của từng chủ thể, coi tiêu chuẩn và chất lượng là “giấy thông hành” để sản phẩm địa phương đi xa hơn.

Song song với đó, việc hình thành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo gắn với các vườn ươm doanh nghiệp, trung tâm hỗ trợ khởi nghiệp đổi mới sáng tạo đã mở ra không gian hỗ trợ mới cho các chủ thể sản xuất. Thông qua các chương trình đào tạo, tư vấn, kết nối chuyên gia và hỗ trợ hoàn thiện mô hình kinh doanh, nhiều cơ sở địa phương từng bước tiếp cận tư duy quản trị hiện đại, thay vì chỉ dựa vào kinh nghiệm truyền thống.

Ở cấp cơ sở, vai trò của chính quyền phường, xã sau hợp nhất ngày càng thể hiện rõ. Nhiều địa phương trực tiếp tham gia hỗ trợ người dân xây dựng hồ sơ OCOP, hướng dẫn truy xuất nguồn gốc, tổ chức tập huấn tiêu chuẩn sản xuất và giám sát vùng nguyên liệu. Khi chính quyền cơ sở tham gia sâu vào chuỗi giá trị, các chương trình hỗ trợ không còn mang tính phong trào mà gắn chặt với nhu cầu thực tế của người sản xuất.

Về dài hạn, hệ sinh thái “Made in Da Nang” được xác định không chỉ đưa sản phẩm vào siêu thị hay sàn thương mại điện tử, mà hướng đến xây dựng thương hiệu vùng dựa trên chất lượng ổn định, khả năng truy xuất minh bạch và năng lực thực của từng chủ thể. Đó là con đường không ồn ào, không chạy theo số lượng, nhưng từng bước tạo dựng giá trị bền vững để “Made in Da Nang” trở thành bảo chứng cho chất lượng, uy tín và bền vững trên thị trường.