Sửa đổi Luật Thuế thu nhập cá nhân: Thiết lập lại cấu trúc thuế cá nhân phù hợp

Tại Tổ 16, đại biểu Đặng Thị Bảo Trinh (Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Đà Nẵng) tham gia thảo luận về dự án Luật Thuế thu nhập cá nhân (sửa đổi).

Theo đại biểu, việc sửa đổi Luật Thuế thu nhập cá nhân sẽ thiết lập lại cấu trúc thuế cá nhân phù hợp với tình hình kinh tế - xã hội giai đoạn mới, công nghệ số, thị trường lao động linh hoạt và tài sản cá nhân đa dạng.

Đại biểu cho rằng, việc mở rộng diện thu nhập chịu thuế được thực hiện bằng cách bổ sung các khoản thu nhập mới và đồng thời giao Chính phủ quy định các khoản thu nhập khác thuộc diện chịu thuế (điểm đ, khoản 10, Điều 3) là cần thiết. Quy định như vậy sẽ đảm bảo bao quát các khoản thu nhập mới phát sinh.

Tuy nhiên, đây là nội dung có ảnh hưởng trực tiếp đến quyền và nghĩa vụ của người nộp thuế nên được quy định rõ ràng trong luật, không nên để Chính phủ tự động bổ sung theo văn bản dưới luật. Bởi vì, nếu để Chính phủ quy định rộng rãi sẽ dẫn tới tình trạng luật khung quá rộng, thiếu tính minh bạch, người dân khó xác định được mình có phải chịu thuế hay không, làm suy giảm mức độ ổn định chính sách và theo nguyên tắc “thuế do luật định” cần được đảm bảo.

Do đó, đề nghị Ban soạn thảo cân nhắc nên bỏ hoặc điều chỉnh nội dung theo hướng chỉ giao Chính phủ quy định sau khi Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét, quyết định việc bổ sung khoản thu nhập mới.

Về giảm trừ gia cảnh (Điều 10), đại biểu cho rằng, quy định mức giảm trừ gia cảnh liên quan trực tiếp đến quyền lợi của người dân nên cần thiết được quy định cụ thể trong luật chứ không nên giao hoàn toàn cho Chính phủ. Điều này phù hợp với quy định của Hiến pháp. Do đó, đề nghị luật nên quy định mức giảm trừ gia cảnh cụ thể hoặc quy định mức tối thiểu và tối đa. Giao Chính phủ điều chỉnh trong khung đó.

Tại khoản 3, Điều 10 dự thảo định nghĩa người phụ thuộc là con chưa thành niên; con là người khuyết tật, không có khả năng lao động; cá nhân không có thu nhập hoặc có thu nhập không vượt quá mức do Bộ Tài chính quy định… Về quy định này, đề nghị nên bỏ điều kiện “không có khả năng lao động” đối với con là người khuyết tật. Bởi vì, tinh thần chính sách đối với người khuyết tật là rất cần sự chia sẻ và hỗ trợ, thậm chí có điều kiện là càng phải được ưu tiên. Do đó, việc quy định giảm thuế không nên đưa thêm điều kiện này để đảm bảo tính nhân văn, sẻ chia.

Về giảm trừ đối với các khoản đóng góp từ thiện, nhân đạo và các khoản giảm trừ khác (Điều 11), dự thảo luật đã bổ sung quy định cá nhân cư trú được giảm trừ đối với khoản đóng góp cho tổ chức có chức năng huy động tài trợ được thành lập theo pháp luật, và khoản chi cho y tế, giáo dục, đào tạo; đồng thời yêu cầu khoản chi “không được chi trả từ các nguồn khác”.

Đại biểu bày tỏ sự đồng tình với hướng mở rộng này vì rất phù hợp với xu hướng trách nhiệm xã hội và khuyến khích đóng góp của cộng đồng. Tuy nhiên, trong thực tiễn, việc kiểm soát nguồn chi trả “không được chi trả từ các nguồn khác” rất khó khăn, cơ quan thuế sẽ gặp vướng khi xác minh các nguồn thanh toán, nhất là với hình thức thanh toán đa dạng như chuyển khoản, trừ trực tiếp…

Do đó, đề nghị Ban soạn thảo cân nhắc, giữ nguyên nguyên tắc “không trùng hưởng”, bởi vì trong thực tế, nhiều khoản chi cho y tế, giáo dục hoặc từ thiện có thể được thanh toán từ nhiều nguồn như bảo hiểm, quỹ hỗ trợ hoặc tài trợ. Nếu không quy định rõ, sẽ dẫn tới tình trạng một khoản chi được tính trừ nhiều lần, gây thất thu cho ngân sách và bất bình đẳng giữa các nhóm người nộp thuế.