Không chủ quan với dịch tả lợn châu Phi

Tập trung phòng dịch

Dù đã gần 12 giờ trưa, cán bộ thú y thuộc Trung tâm Cung ứng dịch vụ sự nghiệp công xã Thăng Bình cùng lực lượng dân quân xã vẫn tất bật vận chuyển lợn nhiễm dịch ở Khu phố số 9 đi tiêu hủy.

Lợn vừa được đưa khỏi nhà, cán bộ thú y lập tức phun hóa chất diệt mầm bệnh. Ngoài ra, việc di chuyển lợn cũng được thực hiện cẩn trọng nhằm tránh dịch bệnh lây lan diện rộng.

Ông Phan Văn Phước, cán bộ thú y thuộc Trung tâm Cung ứng dịch vụ sự nghiệp công xã Thăng Bình cho biết, lực lượng mỏng, công việc vất vả, song những người được giao nhiệm vụ phòng chống dịch vẫn nỗ lực hết sức.

Nhận được tin báo từ người dân, cán bộ thú y, dân quân, thanh niên địa phương lập tức xuống tận nhà kiểm tra tình hình dịch bệnh và hỗ trợ tiêu hủy lợn mắc bệnh.

“Chúng tôi nghiêm túc thực hiện việc tiêu hủy lợn chết tại thôn Quý Thạnh 1 và thôn Bình Hiệp, 2 địa điểm này xa nguồn nước, xa khu dân cư. Quy trình thực hiện an toàn, tránh lây lan dịch bệnh”, ông Phước thông tin.

Toàn xã Thăng Bình hiện đang chăn nuôi khoảng 1.580 con lợn, phần lớn theo quy mô hộ gia đình.

Theo báo cáo của UBND xã Thăng Bình, dịch tả lợn châu Phi bùng phát tại 253 hộ thuộc 18 thôn, khu phố, khiến hơn 530 con lợn chết buộc phải tiêu hủy với tổng trọng lượng trên 37 tấn.

Đến ngày 25/8, địa phương này vẫn còn ghi nhận dịch xuất hiện ở 7 hộ, khiến 11 con lợn buộc phải tiêu hủy với khối lượng hơn 1 tấn.

Ông Trương Hồng Quang, Phó Chủ tịch UBND xã Thăng Bình cho biết, ngay khi ghi nhận đàn lợn đầu tiên nhiễm bệnh, địa phương triển khai ngay các biện pháp khoanh vùng, dập dịch. Đồng thời kiểm soát chặt chẽ hoạt động vận chuyển lợn, sản phẩm từ lợn trên địa bàn, nghiêm túc xử lý các trường hợp vi phạm theo quy định pháp luật.

[VIDEO] - Xã Thăng Bình nỗ lực phòng chống dịch tả lợn châu Phi:

Bà Nguyễn Thị Bích Liên, chuyên viên Chi cục Thú y thành phố Đà Nẵng (khu vực Thăng Bình) cho rằng, điều đáng mừng là các hộ chăn nuôi lớn vẫn đảm bảo an toàn, đàn lợn không bị dịch bệnh.

Một phần nhờ các hộ làm tốt công tác phòng dịch, tuân thủ nguyên tắc an toàn sinh học như kiểm soát nguồn con giống, vệ sinh chuồng trại và môi trường định kỳ; sử dụng thức ăn, nước uống đảm bảo chất lượng, tiêm phòng đầy đủ, áp dụng quy trình “cùng vào - cùng ra” và thường xuyên theo dõi sức khỏe đàn lợn.

Tăng cường kiểm soát

Theo Chi cục Chăn nuôi và Thú y thành phố, dịch tả lợn châu Phi xuất hiện lần đầu vào tháng 7/2025. Đến ngày 25/8, dịch lan rộng trên đàn lợn ở 66/93 xã, phường, khiến hơn 5.800 hộ bị ảnh hưởng, trong đó 12 địa phương đã công bố dịch bệnh.

Tổng số lợn mắc bệnh buộc phải tiêu hủy gần 25.750 con, với tổng trọng lượng hơn 1.505 tấn.

Đáng mừng là tình hình dịch bệnh đang có chiều hướng giảm. Đến ngày 25/8, chỉ phát sinh thêm 2 thôn (64 hộ) có dịch với số lượng lợn tiêu hủy 432 con; có 43 xã, phường không phát sinh lợn mắc bệnh, chết và tiêu hủy. Đặc biệt, 2 xã Phước Trà, Phước Hiệp có dịch đã qua 21 ngày.

Để phòng chống dịch, Chi cục Chăn nuôi và Thú y thành phố đã cấp 12.970 lít hóa chất và phân công cán bộ theo dõi, hướng dẫn địa phương xử lý lợn mắc bệnh theo quy định. Đồng thời hướng dẫn người chăn nuôi vệ sinh chuồng trại, thu gom và xử lý phân rác; tổ chức tiêu độc khử trùng môi trường xung quanh khu vực lợn mắc bệnh.

Song điều lo ngại là lực lượng thú y ở các địa phương khá mỏng, trong khi 80% đàn lợn trên địa bàn được chăn nuôi nhỏ lẻ, gây nhiều khó khăn cho công tác phòng chống dịch.

Ông Đặng Ngọc Sơn, Chi cục trưởng Chi cục Chăn nuôi và Thú y thành phố Đà Nẵng cho biết, qua làm việc với các địa phương, khó khăn chung được nêu lên vẫn là kinh phí và nhân lực phòng chống dịch. Thậm chí nhiều nơi không có cán bộ thú y cơ sở, một số xã chỉ bố trí cán bộ bán chuyên trách.

Thời gian tới, khi lực lượng bán chuyên trách này không được sử dụng sẽ gây khó khăn nhiều hơn. Trong khi đó, nhiệm vụ chăn nuôi, thú y khá nặng nề, đòi hỏi kiểm soát động vật đầu vào, kiểm dịch động vật và sản phẩm động vật tại gốc để xuất ra ngoài địa bàn (nếu có). Công việc này yêu cầu cán bộ phải đến tận trang trại mới có cơ sở cấp giấy, không thể thực hiện online.

“Chúng tôi đang xây dựng đề án thú y cơ sở để trình HĐND thành phố vào cuối năm nay hoặc đầu năm 2026, nhằm bố trí lực lượng thú y cơ sở tùy theo tình hình từng địa phương. Khi đó, cán bộ thú y cơ sở sẽ được giao nhiệm vụ cụ thể và phối hợp chặt chẽ với Chi cục Chăn nuôi và Thú y thành phố trong thực hiện công tác chăn nuôi, thú y và phòng chống dịch trên gia súc, gia cầm”, ông Sơn nói.

Theo ông Sơn, hiện nay, lực lượng của Chi cục Chăn nuôi và Thú y có 24 người. Dự kiến đơn vị sẽ thành lập 2 phòng, 3 trạm, trong đó có trạm đặt tại Thăng Bình, phụ trách 33 xã. Đây là khu vực trọng yếu trong kiểm soát dịch và quản lý chăn nuôi khu vực trung tâm thành phố Đà Nẵng.

Qua khảo sát, nhiều hộ dân làm chuồng tạm bợ, nuôi nhiều loại gia súc, gia cầm cùng một khu vực. Đáng nói, lợn là tài sản lớn của nhiều gia đình, nếu mắc bệnh buộc tiêu hủy thì thiệt hại rất lớn.

Trong khi đó, chăn nuôi an toàn sinh học chưa được áp dụng rộng rãi; người dân còn chưa chú trọng tiêu độc khử trùng, vệ sinh chuồng trại, thậm chí cả việc tiêm phòng. Do đó, nguy cơ lây lan mầm bệnh khó tránh khỏi.

Ông Sơn đề nghị các địa phương quan tâm thống kê chính xác tổng đàn, thôn chăn nuôi, hộ chăn nuôi để thuận tiện kiểm soát; chú trọng công tác giết mổ; tiêm phòng, tiêu độc khử trùng và tiêu hủy lợn bệnh kịp thời, đúng quy định nhằm ngăn chặn dịch lây lan diện rộng. Đồng thời đẩy mạnh công tác tuyên truyền để người dân nắm bắt, tuân thủ quy định, đảm bảo chăn nuôi an toàn, hạn chế thấp nhất thiệt hại do dịch bệnh gây ra.

“Thời gian tới sẽ tăng cường kiểm tra hoạt động giết mổ. Địa phương phải nắm chắc danh sách hộ nuôi, đàn lợn. Trường hợp mua lợn để giết mổ tập trung phải có hợp đồng mua bán, được địa phương xác nhận. Nếu không có giấy tờ thì không đưa vào giết mổ. Các cơ sở giết mổ chui và giết mổ không đảm bảo quy định sẽ bị xử phạt nghiêm”, ông Sơn nói.